मुगुमा याक तथा चौरीहरू अज्ञात रोगबाट मर्दै : सम्बन्धित निकायको ध्यान नगएको स्थानीयको गुनासो

मुगु ।हिमाली जिल्ला मुगुको मुगुम कार्मारोङ्ग गाउँपालिका वडा.न २ मुगु गाउँमा चौरी तथा याकहरु केही सातायता अज्ञात रोगले धमा धम मर्न थालेपछि कृषकहरु निकै चिन्तामा छन् ।

हिमाली क्षेत्रका स्थानीय नागरीकहरूको आय आर्जनको स्रोत तथा मुगु गाउँका स्थानिय नागरिकहरुको यातायातको साधन दैनिक जीवनमा प्रयोग गरिने खाद्यान्न, ढुवानि गर्ने मुख्य साधन नै चौरी र याक भएको हुनाले पनि कृषकहरू बढि चिन्तामा छन् । 

चौरी र याकमा शुरुमा मुखबाट र्याल निकाल्ने, पातलो हरियो रङ्गको दिशा गर्ने, दिशामा हल्का रगत देखिने, घाँटी घ्यार घ्यार गर्ने, टाउको सुनिने, घाटी सुनिने एक ठाँउमा बसेको बसेई हुने जस्ता लक्षण देखिने २४ घण्टा भित्रमा याक तथा चौरिहरुको मृत्यु हुने गरेको छ । 

स्थानीय नजिकको सरकार मुगुम कार्मारोङ्ख गाउँपालिकाको पशु शाखाबाट कर्मचारी आए पनि कुनै प्रकारको औषधी उपलब्ध नभएको र अन्य सरोकारवाला निकायहरुबाट पनि चौरीको उपचारको लागी पहल नभएको देखिन्छ । 

यही रफ्तारमा याक र चौरीहरु मर्ने हो भने मुगालीहरूको घरवाहार विहीन हुने देखिन्छ । अहिलेको बजारमा प्रति ठूलो चौरी, याकको मूल्य १ लाख २० हजारसम्म पर्छ । यो पटकको अज्ञात रोगले मुगुको मुगुगाँउका चौरी कृषकको ठूलो क्षति भएको मुगुम कामारोङ्ख २ मुगु गाउँका छोर्तेन लामाले बताएका छन् ।

स्थानियहरूले दुध खाने, मालसामान ढुवानि गर्ने यी चौरी र याक हुन सबै मरेपछि गाँउलेलाई ठूलो क्षेति हुने देखिन्छ प्रतेक घरका ४, ५ याक मर्ने गरेका छन् । अहिलेसम्म उपचार र औषधीका लागी स्थानीय सरकार गाउँपालिका र जिल्लामा रहेको पशु अस्पताल तथा पशु सेवा कार्यालयमा खवर गर्दा पनि कुनै निकायबाट सुनुवाइ नभएको गुनासो मुगुम कार्मारोङ्ख मुगुगाँउका कार्मा छिरीङ्ख लामाले बताएका छन् ।

गाउँपालिकासँग भएको जनशक्ति र औषधिले मात्र समस्या समाधान नहुने अवस्था छ । चौरीहरूको स्वाप सङ्कलन गरि ल्याब परीक्षणमा पठाउनु पर्ने भएकाले त्यसको लागि आवश्यक उपकरण जनशक्ति गाउँपालिकामा नभएकाले जिल्ला भेटनरी तथा पशु अस्पताल गमगढी र प्रदेशलाई सहयोग आग्रह गर्दै पत्र पठाएको मुगुम कार्मारोङ्ग गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुवासचन्द रावलले बताए । 

पालिकाको पत्र पाउनासाथ घटना स्थल तर्फ हिडेको भेटनरी तथा पशु अस्पतालको चिकित्सक सहितको टोलि सिरानी चौरमा पुगिसकेको र माध्यमिक विधालय माग्रीमा पशु स्वास्थ्य प्राविधिक शिक्षा अध्यापन गराउने २ जना पशु चिकित्सक पनि पालिकाको आग्रह तथा समन्वयमा घट्ना स्थल तर्फ गएको छ । 

तीन तिरबाट गरि अहिले मुगु गाउँ तर्फ ७ सदस्यको चिकित्सक तथा प्राविधिक टोलि औषधि सहित गैसकेको छ चौरी हिमाल तिर रहने र गाउँमा नझरेकाले हिउँ पाटनहरुमा कति चौरी, याकहरु मरेका हुन एकिन डाटा आएको छैन् । 

अहिले सम्म अन्दाजि १ सय भन्दा बढी अज्ञात रोकबाट मरेको मौखिक खबर आएको हुदा अहिले घटना स्थाल तिर लागेको टोलीले एकिन डाटा र मर्नुको कारण पत्ता लगाउने पशु अस्पताल तथा पशु सेवा कार्यालय मुगुका पशुपंछी विकास तथा उत्पादन शाखा मुगुका प्रमुख धन बहादुर बानियाँ बताएका छन् ।