ऊर्जा मन्त्री खड्का : जलविद्युत् व्यापारमा निजी क्षेत्रको सहभागिता अनिवार्य
काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्री दिपक खड्काले विद्युत व्यापारमा अब निजी क्षेत्रको समेत सहभागिता सुनिश्चित हुने बताएका छन् ।
पूर्व सचिव दिनेश कुमार घिमिरेको संयोजकत्वमा गठित विद्युत व्यापार अध्ययन तथा सुझाव समितिले पेश गरेको प्रतिवेदन बुझ्दै मन्त्री खड्काले नेपालको जलविद्युत् क्षमता सदुपयोग गर्न सरकारी मात्र नभई निजी क्षेत्रलाई पनि आन्तरिक तथा अन्तरदेशीय विद्युत व्यापारमा समान अवसर दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।
विद्युत निर्यात र आयात दुवै प्रक्रियामा निजी क्षेत्रको सहभागिताले प्रतिस्पर्धा, दक्षता र लगानी बढाउनेछ। यसले नेपालले लिएको २८ हजार पाँच सय मेगावाट उत्पादनको लक्ष्य हासिल गर्न महत्वपूर्ण टेवा पुग्नेछ भन्नुहुँदै मन्त्री खड्काले नेपाल उपभोक्ता मात्र नभई क्षेत्रीय स्तरमा विद्युत आपूर्तिकर्ता राष्ट्रका रूपमा अघि बढ्न सक्नेछ।
समितिले विद्युत व्यापारलाई व्यवस्थित र दीर्घकालीन रणनीतिसँग जोड्न आन्तरिक तथा अन्तरदेशीय व्यापारमा छुट्टै कम्पनीमार्फत कार्य सञ्चालन गर्नुपर्ने, आवश्यक नीति तथा प्रचलित कानुन परिमार्जन गर्ने, प्रसारण पूर्वाधारको सुदृढीकरण र क्षेत्रीय बजार पहुँच सुनिश्चित गर्ने जस्ता विषयमा सुझाव दिएको छ। साथै, निजी क्षेत्रको लगानी प्रवद्र्धनका उपाय, मित्रराष्ट्रहरूसँगको सहकार्य, र द्विपक्षीय, त्रिपक्षीय तथा बहुपक्षीय व्यापारिक मोडेलका सम्भावनाबारे विस्तृत अध्ययनसमेत प्रतिवेदनमा समेटिएको छ।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्रालय, विद्युत विकास विभाग, विद्युत नियमन आयोग, नेपाल विद्युत प्राधिकरण, विज्ञ तथा स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादक संघ नेपाल का प्रतिनिधिहरूले प्रतिवेदन तयार पारेर ऊर्जा मन्त्री खड्कालाई बुझाएका हुन्।
ऊर्जा विज्ञहरूले सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सहकार्यलाई ऐतिहासिक कदमको रूपमा व्याख्या गर्दै यसले नेपालको दीर्घकालीन ऊर्जा रणनीति सुदृढ हुने, प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण सिर्जना हुने र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाउन ठूलो योगदान गर्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
आज हरितालिका तीज, महादेवको पूजाआराधना गरी मनाइँदै
काठमाडौं । आज तीज पर्व । भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिनमा मनाइने हरितालिका (तीज) पर्व देवादिदेव महादेवको पूजाआराधना गरी मनाइँदैछ।
भाद्र शुक्ल तृतीयाको दिन हिन्दु महिलाहरूले भगवान् शिवको पूजा आराधना गरी व्रत बस्नुका साथै नाचगान गरेर धूमधामसँग तीज मनाउने गर्छन् । पतिको लागि आज व्रत बसेका नारीहरूको अटल सौभाग्य र सदासर्वदा भरिभराऊ, कोखका लागि भगवान् स्वयं धर्तीमा झर्छन् जस्तो भान हुने मान्यता छ ।
हिजोको दरको भरमा आजको दिन निराहार र निर्जला व्रत बस्ने चलन छ । पार्वतीले शिवजी वरका रूपमा प्राप्त गरौँ भनी मनोकामना राखी तीजको व्रत बसेपछि तीजको चलन चलेको जनविश्वास रहिआएको छ । आजको दिनमा शिव मन्दिर र शिवालयहरूमा दर्शनार्थीको विशेष भीड हुन्छ ।
आज तीजको अवसरमा महिला कर्मचारीलाई मात्र बिदा दिइएको छ ।
सुटकेस शव : ई–रिक्सा र चालक प्रहरी नियन्त्रणमा
रौतहट । रौतहट प्रहरीले शव भएको सुटकेस फाल्न प्रयोग भएको ई–रिक्सा र चालकलाई पक्राउ गरेको छ । माधवनारायण नगरपालिका–६ कि २६ वर्षीया रुबीकुमारी साहको हत्यागरी शव लुकाउन प्रयोग भएको ई–रिक्सा र चालकलाई नियन्त्रणमा लिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
पक्राउ पर्नेमा ई–रिक्सा चालक लक्ष्मण महरा हुन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटका डीएसपी राजु कार्कीका अनुसार पक्राउ परेका महराले सुटकेसभित्र के सामान छ भन्ने आफूलाई थाहा नभएको प्रहरीमा बयान दिएका छन् ।
ई–रिक्सामा सुटकेसमा राखेर गगापिप्रा गाउँसम्म लैजान भनेको चालक महराले बताए । यस कार्यका लागि चालक महराले पाँच सयमा भाडामा लिएको प्रहरी अनुसन्धानमा खुलेको छ ।
मुडलवा गेटनजिक पुगेपछि ई–रिक्साको चक्कामा समस्या आएको थियो । त्यसपछि ई–रिक्सालाई फिर्ता पठाइ सुटकेस सडकमै राखेर भागेको प्रहरीको भनाइ छ । रुबीको हत्याराको व्यापक खोजी भइरहेको रौतहट प्रहरीले जनाएको छ ।
गौर नगरपालिका–९ मुडवलवा गेटस्थित सडकमा बेवारिसे सुटकेस भित्र रुबीकुमारीको शव फेला परेको थियो ।
कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिममा हावाहुरीसहित वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपासमा अवस्थित रहनुको साथै बङ्गालको खाडीबाट जलवाष्पयुक्त हावाको प्रभाव रहेको जनाएको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर साधारणतया बदली रहनेछ । कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागका धेरै स्थानहरू तथा बाँकी प्रदेशका पहाडी भू–भागका केही स्थानहरू र तराईको थोरै स्थानहरूमा मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
महाशाखाका अनुसार कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका एक दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ । लुम्बिनी प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशको तराई भू–भागमा हावाहुरीको पनि सम्भावना रहेको छ ।
यस्तै, आज राती भने बागमती प्रदेश, गण्डकी प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानहरू तथा देशका बाँकी पहाडी र तराई भू –भागका थोरै स्थानहरूमा मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । लुम्बिनी प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागका एक दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको समेत महाशाखाले जनाएको छ ।
बराहक्षेत्रमा आदिवासी अधिकार सुनिश्चित गर्न ध्यानाकर्षण पत्र
बराहक्षेत्र । बराहक्षेत्र नगरपालिकामा आदिवासी समुदायका अधिकार कार्यान्वयनका लागि तत्काल पहल गर्न माग गरिएको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ बराहक्षेत्र नगर समन्वय परिषद्ले सोमवार एक कार्यक्रमकाबिच नगरपालिकाका उपप्रमुख नन्दकुमारी सुनुवार राई र प्रशासकीय अधिकृत गणेशबहादुर कटुवाललाई ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएको हो ।
परिषद्का वरिष्ठ उपाध्यक्ष बेचन धामी, सह–सचिव भोजराज घलेसहित १२ वटा जातीय संघ–संस्था प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिमा बुझाइएको पत्रमा भाषा, धर्म, संस्कार, संस्कृति, आत्मनिर्णयको अधिकार, स्वशासन, प्राकृतिक स्रोत–साधनमा पहुँच, पहिचान र भूमि सम्बन्धी अधिकार तथा स्वतन्त्र जानकारीसहितको अधिकार सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
ध्यानाकर्षण पत्रमा नेपाल सरकारले २०६४ भदौ २८ गते अनुमोदन गरी २०६५ भदौ ५ गतेदेखि लागु गरेको आईएलओ महासन्धि १६९ र संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासभाले २००७ सेप्टेम्बर १३ मा पारित गरेको आदिवासी अधिकारसम्बन्धी घोषणा पत्र को प्रभावकारी कार्यान्वयनमा सरकार गम्भीर नबनेको आरोप लगाइएको छ ।
यसअघि आदिवासी मानव अधिकार वकिल समूह (लाहुर्निप)ले दायर गरेको रिटमाथि लामो सुनुवाइपछि सर्वोच्च अदालतले २०८२ जेठ २२ गते आईएलओ महासन्धि १६९ र आदिवासी जनजातिको अधिकार सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय घोषणापत्र (युएनडिआरआइपी)–२००७ लाई तत्काल कानुन बनाई लागु गर्नुपर्ने आदेश दिइसकेको स्मरण पत्रमा उल्लेख छ । अदालतले तीनै तहका सरकारलाई कार्यान्वयनका लागि निर्देशनात्मक आदेश जारी गरिसकेको भए पनि व्यवहारमा ठोस पहल नदेखिएको परिषद्को भनाइ छ ।
बराहक्षेत्र नगरपालिकामा ७८ प्रतिशतभन्दा बढी आदिवासी समुदाय बसोबास गर्ने भएकाले उनीहरूको पहिचान, अधिकार र संस्कृति संरक्षण गर्न आवश्यक कानुनी ढाँचा निर्माण स्थानीय सरकारको प्राथमिक जिम्मेवारी भएको ध्यानाकर्षण पत्रमार्फत जनाइएको छ ।
तोलामा २ हजार ३०० रुपैयाँले बढ्यो सुनको मूल्य
काठमाडौं । साताको पहिलो दिन नेपाली बजारमा सुनको मूल्यमा ठूलो वृद्धि भएको छ। आइतबार सुनको मूल्य तोलामा २ हजार ३०० रुपैयाँले बढेको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ।
शुक्रबार तोलामा १ लाख ९५ हजार २ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छापावाला सुन आज बढेर १ लाख ९७ हजार ५ सय रुपैयाँ पुगेको छ।
त्यस्तै, आज चाँदीको मूल्य पनि वृद्धि भएको छ। प्रतितोला ३० रुपैयाँले बढेर चाँदी २ हजार ३५० रुपैयाँ कायम भएको महासंघले जनाएको छ।
सुटकेशभित्र महिलाको शव फेला
रौतहट । रौतहटको मुडवालवा सडकमा सुटकेशभित्र महिलाको शव फेला परेको छ । गौर–सिरसिया सडकखण्ड अन्तर्गत मुडवालवा मोड नजिकको सडकमा शव सहितको सुटकेश फेला परेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
प्रहरीका अनुसार डोरीले बाँधिएको अवस्थामा फेला परेको सो सुटकेश खोलेपछि भित्र महिलाको शव रहेको देखिएको हो । गौर नगरपालिका वडा नम्बर ९ पर्ने सो सडकमा शनिबार राती १०ः३० बजे शकास्पद सुटकेश फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटका डिएसपी राजन कार्कीले बताए ।
उनका अनुसार प्रहरी टोलीले आज (आइतबार) बिहान सो सुटकेस खोलेर हेर्दा अन्दाजी ३० वर्षीया एक महिलाको शव भेटिएको हो । मृतक महिलाको अहिलेसम्म कुनै पहिचान हुन नसकेको र अनुसन्धान जारी रहेको उनले जानकारी दिए ।
शवमा साडी छिरिएको देखिएकाले महिलाको हत्या गरी सुटकेशमा हालिएको हुन सक्ने प्रहरीको प्रारम्भिक अनुमान छ । घटनाका बारेमा थप अनुसन्धान गर्न प्रहरीले घटनास्थल नजिकै रहेको एक विद्यालयको सीसीटीभी जाँच गरिरहेको छ । प्रहरीले महिलाको शवलाई प्रादेशिक अस्पताल गौरमा पठाएको छ ।
यस अघि गौर–५ मा छुरा प्रहारबाट मारिएका सहाबुदिन मिया र सप्तरीका उपेन्द्र भगतको एक होटलमा शव फेला परेको थियो । यो साता मात्रै रौतहटमा तीन जनाको शव फेला परिसकेको छ ।
आजको मौसम : बागमती र कर्णाली प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपासमा अवस्थित रहनुको साथै बङ्गालको खाडीबाट जलवाष्पयुक्त हावाको प्रभाव रहेको जनाएको छ ।
जसका कारण हाल देशका पहाडी भूभागमा साधारणतया बदली रही बाँकी भूभागमा आंशिक बदली रहेको छ भने बागमती प्रदेशका थोरै स्थान तथा गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भूभागका एकदुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर साधारणतया बदली रही बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशलगायत देशका पहाडी भागका केही स्थान र अन्य प्रदेशका तराई भूभागका थोरै स्थानमा मध्यम वर्षाको सम्भावना छ ।
बागमती र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भू–भागका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना छ भने मधेसलगायत कोशी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भूभागमा हुरीबतासको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
आज राति भने मधेस, कोशी प्रदेशलगायत देशका पहाडी भूभागमा साधारणतया बदली रही बाँकी भूभागमा आंशिक बदली रहने छ भने कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशलगायत देशका बाँकी पहाडी भूभागका थोरै स्थान र बाँकी तराई भूभागका एकदुई स्थानमा मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । गण्डकी प्रदेशको पहाडी भूभागका एकदुई स्थानमा भने भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
श्रमदान मकवानपुर अभियानले हेटौंडा अस्पतालमा सरसफाइ सुरु
हेटौंडा, मकवानपुर । श्रमदान मकवानपुर अभियानअन्तर्गत आजदेखि हेटौंडा अस्पताल परिसरमा सरसफाइ कार्यक्रम सुरु गरिएको छ ।
अभियानका संयोजक हरि खड्काका अनुसार सरसफाइको सुरुआत अस्पताल क्षेत्रबाट गरिएको हो । उनले अभियानमार्फत हेटौंडा तथा आसपासका क्षेत्रमा स्वच्छ वातावरण कायम गर्न निरन्तर कार्यक्रम सञ्चालन गरिने बताए ।
उनका अनुसार सरसफाइमा अभियानका सदस्य, स्थानीय स्वयंसेवक र सरोकारवालाहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको छ । अभियानले आगामी दिनमा अन्य सार्वजनिक स्थानहरूमा पनि सरसफाइ, वातावरण संरक्षण र जनचेतनामूलक गतिविधि गर्ने योजना बनाएको छ ।
लिपुलेक हुँदै भारत–चीन व्यापार खुला गर्ने निर्णयप्रति जसपाको आपत्ति
काठमाडौँ I भारत र चीनले लिम्पियाधुरा–लिपुलेक क्षेत्र हुँदै व्यापार र आवागमन खुला गर्ने समझदारी गरेको विषयले जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) को ध्यानाकर्षण गराएको छ । पार्टीले यो निर्णयलाई नेपालको भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमिकतामाथि गरिएको गम्भीर हस्तक्षेप भन्दै आपत्ति जनाएको हो ।
जसपाका अध्यक्ष अशोक कुमार राईद्वारा जारी वक्तव्यमा भनिएको छ, “लिम्पियाधुरा–लिपुलेक क्षेत्र नेपालको भूभाग हो भन्ने विषयमा नेपाल सरकारले पहिले नै स्पष्ट दाबी गरिसकेको छ । भारत र चीन दुवै पक्षलाई कूटनैतिक नोटमार्फत आपत्ति जनाइसकेको अवस्थामा त्यसको बेवास्ता गर्दै पुनः नयाँ सम्झदारी गर्नु आपत्तिजनक छ ।”
पार्टीले नेपाल सरकारलाई ठोस ऐतिहासिक प्रमाणहरूको आधारमा गम्भीर कूटनीतिक पहल गर्न र सम्बन्धित पक्षहरूसँग संवादमार्फत विवाद समाधान गर्न आग्रह गरेको छ ।
वक्तव्यमा भनिएको छ, “लिम्पियाधुरा–लिपुलेक क्षेत्र नेपालको भूमि हो भन्ने पुष्टि हुने पर्याप्त प्रमाणहरू छन् । त्यसैले सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्पष्ट धारणा राख्दै कूटनीतिक माध्यमबाट यो समस्या समाधान गर्नुपर्छ ।”