कैलाली । कैलालीको गोदावरी नगरपालिका–४ को गाईमारेमा वन अतिक्रमण हटाउने क्रममा टेम्पो भीरबाट खसालिएको घटनाको छानबिन गर्न समिति गठन भएको छ ।

उद्योग पयर्टन वन तथा वातावरण मन्त्रालयले प्रदेश वन निर्देशनालयका निर्देशक डा.हेमराज बिष्टको संयोजकत्वमा छानबिन समिति गठन गरेको हो । मन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार गठन गरिएको समितिलाई घटनाको सत्यतथ्य छानबिन गरी सात दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउने जिम्मेवारी दिइएको मन्त्रालयका सचिव दीर्घनारायण कोइरालाले बताए । 

समितिको सदस्यहरूमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय कैलालीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी किरण जोशी, डिभिजन वन कार्यालय पहलमानपुरका वरिष्ठ डिभिजनल वन अधिकृत जनक पाध्या, यातायात व्यवस्था कार्यालय कैलालीका मेकानिकल इन्जिनियर धोजराज जोशी तथा वन तथा वातावरण मन्त्रालयका कानुन अधिकृत विजयराज ओझालाई समावेस गरिएको छ ।

जेठ २९ गते अतिक्रमण हटाउने क्रममा वन कर्मचारीले टेम्पो भिरबाट खसालेको भिडियो सार्वजनिक भएपछि त्यसको देशव्यापि बिरोध भएको थियो ।

सचिव कोइरालाले घटनालाई मन्त्रालयले गम्भीर रूपमा लिएर छानबिन गरेर दोषीलाई कारबाही गरिने बताए । घटनाको अनुसन्धानका लागि प्रहरीले १२ जना वन कर्मचारीलाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।

इलाम । इलामको सामुदायिक विद्यालयहरूको कार्यसम्पादन परीक्षणमा रोङ गाउँपालिका पहिलो बनेको छ । नेपाल सरकार शिक्षा तथा खेलकुद मन्नालय शैक्षिक गुणस्तर परीक्षण केन्द्रले गरेको परीक्षणमा जिल्लाको १० स्थानीय तहमध्ये रोङ गाउँपालिका पहिलो बनेको हो ।

शैक्षिक गुणस्तर परीक्षण केन्द्रले शनिबार इलाममा ‘सञ्चार संस्था एवम् सञ्चारकर्मीहरूसँग सहकार्य तथा अन्तरक्रिया’ कार्यक्रममार्फत सार्वजनिक गरेको इलाम जिल्लाको प्रतिवेदन अनुसार रोङ गाउँपालिका ७३ दशमलव ३० अङ्कसहित पहिलो बनेको हो ।

गत आर्थिक वर्ष २०८१र०८२ मा जिल्लाको ९३ वटा माध्यमिक तहको सामुदायिक विद्यालयको कार्यसम्पादन परीक्षण गरी स्तर निर्धारण गरिएको केन्द्रकी निर्देशक प्रमिला बखतीले जानकारी दिइन् । कार्यसम्पादन परीक्षणमा ७२ दशमलव ३५ अङ्कसहित देउमाई नगरपालिका दोस्रो स्थान परेको छ ।

त्यस्तै ६६ दशमलव ६२ अङ्कसहित सन्दकपुर गाउँपालिका तेस्रो, ६५ दशमलव ७९ अङ्कसहित चुलाचुली गाउँपालिका चोथौँ, ६५ दशमलव १७ अङ्कसहित माईजोगमाई गाउँपालिका पाँचौँ र ६४ दशमलव ९० अङ्कसहित सूर्योदय नगरपालिका छटौं स्थानमा छ ।

६४ दशमलव ८९ अङ्कसहित माई नगरपालिका सातौँ, ६१ दशमलव ६७ अङ्कसहित इलाम नगरपालिका आठौँ, ६१ दशमलव ३३ अङ्कसहित माङसेबुङ गाउँपालिका नवौं र ५९ दशमलव ९७ अङ्कसहित फाकफोकथुम गाउँपालिका दसौँ तथा अन्तिम स्थानमा छ ।

जिल्लाको ९३ विद्यालयको कार्यसम्पादन परीक्षणमा ६५ विद्यालयको स्तर सामान्य र २८ विद्यालयको स्तर मध्यम रहेको पाइएको छ । फाकफोकथुम र माङसेबुङका सबै विद्यालयको स्तर सामान्य रहेको पाइएको छ भने अन्य पालिकाको सामान्य र मध्यम स्तरका छन् । कमजोर र उत्तम स्तरमा कुनै विद्यालय परेनन् ।

समग्रमा जिल्लाको औसत अङ्क भने ६५ दशमलव १६ रहेको छ । केन्द्रले १०० पूर्णाङ्कमध्ये प्राप्ताङ्कका आधारमा ४० प्रशितशत भन्दा कम अङ्क भए ‘कमजोर’, ४० वा सोदेखि माथि ७० प्रतिशत भन्दा कम भए ‘सामान्य’, ७० वा सो भन्दा माथि ९० प्रतिशत भन्दा कम भए ‘मध्यम’ र ९० प्रतिशत वा सो भन्दा बढी अङ्क पाएकोमा ‘उत्तम’ स्तर तोक्ने व्यवस्था बमोजिम स्तर निर्धारण गरिएको निर्देशक बखतीले बताइन् ।

निर्देशक बखतीका अनुसार विद्यालयको कार्यसम्पादनलाई लगानी, प्रक्रिया, उपलब्धि र सेवा प्रदान गरिएका विद्यार्थी सङ्ख्याका आधारमा विभिन्न सूचक विकास गरी परीक्षण गरिएको थियो । ‘विद्यालयको कार्यसम्पादनलाई मूलतः लगानी, प्रक्रिया, उपलब्धि र सेवा प्रदान गरिएका विद्यार्थी सङ्ख्याका अन्तर्गत ८८ वटा सूचक विकास गरी सूचकगत जम्मा २६९ अङ्क कायम गरिएको थियो,’ निर्देशक बखतीले भनिन्, ‘जसमध्ये लगानीमा २५ प्रतिशत, प्रक्रियामा ३० प्रतिशत, उपलब्धिमा ४० प्रतिशत र सेवा प्रदान गरिएका विद्यार्थी सङ्ख्याको भार ५ प्रतिशत निर्धारण गरिएको थियो ।’

‘सामुदायिक विद्यालय कार्यसम्पादन परीक्षण मार्गदर्शन पुस्तिका, २०८१’ र ‘विद्यालय कार्यसम्पादन परीक्षण साधन, २०८१’ ले विद्यालयहरूको कार्यसम्पादन परीक्षण तथा स्तर निर्धारणका लागि ८८ वटा सूचकमध्ये लगानी क्षेत्रका २७ वटा, प्रक्रिया क्षेत्रका ४६ वटा र उपलब्धि क्षेत्रका १५ वटा सूचक निर्धारण गरेको छ । सोही सूचकका आधारमा केन्द्रले विद्यालय कार्यसम्पादन परीक्षण गरेको हो ।

प्रत्येक सूचकमा बढीमा ३ अङ्क प्रदान गर्ने व्यवस्था छ । त्यस्तै सेवा प्रदान गरिएका विद्यार्थी सङ्ख्याका लागि ५ अङ्क छुट्टाइएको छ । यसै आधारमा कार्यसम्पादन परीक्षणको कुल अङ्क २६९ कायम गरी अन्त्यमा प्राप्ताङ्कलाई प्रतिशतमा रूपान्तरण गरी उत्तम, मध्यम, सामान्य र कमजोर गरी चार वटा स्तर निर्धारण गर्ने व्यवस्था छ ।

काठमाडाैं । हाल नेपालमा उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको पश्चिमी न्युन चापीय रेखा स्थानीय वायू तथा पूर्वीय वायूको समेत आंशिक प्रभाव रहेको छ।

कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेश लगायत र सुदुरपश्चिमका हिमाली र पहाडी भूभागमा साधारणतया बादल लागेको छ । मधेश प्रदेशमा आंशिक बादल लागेको छ र सुदुरपश्चिम प्रदेशको तराई भूभागमा मौसम मूख्यतया सफा रहेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थानमा हल्का देखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।

दिउँसो कोशी प्रदेश लगायत देशको हिमाली भूभागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ, बाँकी पहाडी भूभागमा तथा मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई भूभागमा आंशिक बादल तथा बाँकी तराई भूभागमा मौसम मूख्यतया सफा रहनेछ । कोशी प्रदेशका केही स्थानहरू, देशको हिमाली र पहाडी भूभागका थोरै स्थानहरू तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई भूभागका एकरदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङ्ग सहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ । मधेश प्रदेशको पनि एकरदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङ्ग सहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।

राति कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेश लगायत देशको हिमाली र पहाडी भू-भागमा आंशिक बादल लाग्नेछ र बाँकी भूभागमा मौसम मूख्यतया सफा रहनेछ । कोशी प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा र हिमपात तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका एकरदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङ्ग सहित हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ । मधेश प्रदेशको पनि एकरदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङ्ग सहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।

काठमाडौं । नेपाल–भारत सीमापार रेलवे लिंकहरुको निर्माण र नयाँ परियोजनाबारे छलफल भएको छ । भारतीय दूताबाससका अनुसार शुक्रबार परियोजना निर्देशक समिति र संयुक्त कार्यदलको बैठकमा परियोजनाहरुबारे छलफल भएको हो ।

जेठ २८–२९ सम्म काठमाडौंमा भएको छलफलमा भारतको अनुदानमा विकास भइरहेका जयनगर–विजलपुरा–बर्दिबास र जोगवनी–विराटनगर ब्रोडगेज रेलवे लाइनहरूको जारी कार्यान्वयनबारे छलफल भएको दूतावासले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

दूतावासका अनुसार सञ्चालनमा रहेका सीमापार रेलवे लिंकहरूको कार्यान्वयन र रेलवे क्षेत्रमा समग्र द्विपक्षीय सहकार्यको समीक्षा गर्न १०औँ परियोजना निर्देशक समिति (पीएससी)र ८ औँ संयुक्त कार्यदल (जेडब्लूजी) को बैठक परियोजनाबारे बृहत छलफल भएको हो । 

बैठकमा जनकपुर–अयोध्या खण्डमा यात्रु रेल सेवा सुरु गर्नका लागि सञ्चालन प्रक्रियाहरू रक्सौल–काठमाडौँ ब्रोडगेज रेलवे लिंकको अन्तिम सर्वेक्षण प्रतिवेदन, पूर्व–पश्चिम रेलवे लिंकको लागि प्राविधिक सहयोग, र थप रेलवे लिंकहरू पनि छलफल गरिएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

भारतीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व विदेश मन्त्रालयका सहसचिव रोहित रथीशले गरेका थिए । साथै रेल मन्त्रालयका कार्यकारी निर्देशक प्रदीप ओझाले पनि विशेष भूमिका निर्वाह गरेका थिए ।

दुवै बैठकमा नेपाली पक्षको नेतृत्व भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सहसचिव सुशील बाबु ढकालले गरेका थिए। नेपाली पक्षले रेलवे लाइनका बाँकी खण्डहरूमा काम चाँडै सुरु गर्न र सम्पन्न गर्न आवश्यक सहजीकरण प्रदान गरिने आश्वासन दिएको छ। (एएनआई)

रामेछाप । काभ्रेपलाञ्चोकको नमोबुद्ध नगरपालिका–२ बुच्चाकोटमा शुक्रबार भएको बस दुर्घटनामा मृत्यु भएका आठ जनामध्ये छ जनाको सनाखत भएको छ। दुर्घटनामा घाइते भएका १६ जनाको धुलिखेल अस्पतालमा उपचार भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेले जनाएको छ।

प्रहरीका अनुसार बनेपाबाट रोशी गाउँपालिकाको खार्पाचोकतर्फ जाँदै गरेको बा.३ ख ८३९८ नम्बरको यात्रुवाहक बस बुच्चाकोटमा दुर्घटनामा परेको थियो। दुर्घटनामा आठ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेका अनुसार हालसम्म सनाखत भएका मृतकहरूमा काभ्रेको रोशी गाउँपालिका–६ का ४५ वर्षीय मेघबहादुर तामाङ, सोही स्थानकी ३४ वर्षीया फुलमाया तामाङ, रोशी गाउँपालिका–६ कै ७५ वर्षीय इन्द्रबहादुर तामाङ तथा रोशी गाउँपालिका–८ की ६० वर्षीया प्यारीमाया तामाङ रहेका छन्।

त्यसैगरी, दैलेख निवासी ३० वर्षीय बमबहादुर भण्डारी को पनि पहिचान भएको छ। उनी भकुण्डेबेँसीस्थित त्रिनेत्र दल गणमा कार्यरत नेपाली सेनाका अमलदार रहेको प्रहरीले जनाएको छ। यस्तै, सिन्धुलीको घ्याङलेक गाउँपालिका–४ निवासी २२ वर्षीया सुमि तामाङ को पनि सनाखत भएको छ। उनको पहिचान श्रीमान निराजन घिसिङ ले गरेका हुन्।

प्रहरीका अनुसार दुर्घटनामा मृत्यु भएका अन्य दुई जनाको भने अझै सनाखत हुन सकेको छैन। तीमध्ये एक जना अन्दाजी ६० देखि ६५ वर्ष उमेरका पुरुष र अर्की अन्दाजी ६० देखि ६५ वर्ष उमेरकी महिला रहेको जनाइएको छ।

दुर्घटनामा घाइते भएका १६ जनाको धुलिखेल अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ। केही घाइतेको अवस्था गम्भीर रहेको बताइएको छ भने उनीहरूको चिकित्सकको निगरानीमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

प्रहरीले मृतकको सनाखत प्रक्रिया जारी रहेको तथा बाँकी दुई जनाको पहिचान खुलाउने प्रयास भइरहेको जनाएको छ। दुर्घटनाको कारणबारे पनि अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेले जनाएको छ।

काठमाडौं । काभ्रेको बनेपाबाट रोशी गाउँपालिका–स्थित सुँगुरेतर्फ जाँदै गरेको यात्रुवाहक बस दुर्घटना हुँदा सात जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ । बा३ख ८३९८ नम्बरको बस शुक्रबार विपी राजमार्ग अन्तर्गत नमोबुद्ध नगरपालिका–२ बुच्चाकोटमा दुर्घटनामा परेको हो। दुर्घटनामा परी सात जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको छ।

दुर्घटनापछि स्थानीयवासी र सुरक्षाकर्मी उद्धार कार्यमा खटिएका छन्। घटनामा अन्य यात्रुहरू पनि घाइते भएको आशंका गरिएको भए पनि घाइतेको यकिन संख्या सार्वजनिक भएको छैन।

मृतकहरूको पहिचान खुल्न बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। दुर्घटनाको कारण पनि तत्काल खुल्न सकेको छैन। प्रहरी टोलीले घटनास्थलमा पुगेर उद्धार तथा आवश्यक अनुसन्धान अघि बढाइरहेको छ।

बस सडकबाट तल खसेर दुर्घटनामा परेको बताइएको छ। घटनासम्बन्धी थप विवरण सङ्कलन भइरहेको र मृतक तथा घाइतेहरूको आधिकारिक विवरण आउन बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

काठमाडौं । श्रम संस्कृति पार्टीका सांसद हर्क साम्पाङले नेपाल–भारत सीमासम्बन्धी विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

शुक्रबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै उनले प्रधानमन्त्रीले सीमाबारे विवादास्पद अभिव्यक्ति दिएको भन्दै त्यसको विरोधमा आफूले प्लेकार्ड प्रदर्शन गरेको ११ दिन बितिसक्दा पनि प्रधानमन्त्री संसदमा उपस्थित नभएको टिप्पणी गरे ।

उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीज्यूले सीमाबारे विवादित अभिव्यक्ति दिइसकेपछि प्लेकार्ड लिएर विरोध गरेको पनि आज ११ दिन भइसकेको छ । ११औँ दिनमा पनि उहाँ संसदमा आउने छाँटकाँट देखिएन ।’

उनले वर्तमान रक्षा मन्त्री को हुन् भन्ने प्रश्न उठाउँदै सभामुखमार्फत रक्षा मन्त्रीलाई संसदमा उपस्थित गराउन माग गरे । साम्पाङले सुस्ता क्षेत्रमा भारतीय पक्षको सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) का अधिकारीहरूले नेपाली नागरिकलाई हप्कीदप्की गरेको तथा स्थानीय बासिन्दा आफ्नो भूमिको संरक्षणका लागि संघर्षरत रहेको देखिने भिडियोहरू सार्वजनिक भएको उल्लेख गरे ।

उनले भने, ‘म प्रश्न राख्न चाहन्छु, नेपाल सरकारको अहिले रक्षा मन्त्री को हुनुहुन्छ ? रक्षा मन्त्रीलाई सभामुखले बोलाइदिनुपर्छ । उहाँलाई म प्रश्न सोध्न चाहन्छु, यो सुस्ता भन्ने ठाउँमा भारतीय पक्षको एसएसबी (सशस्त्र सीमा बल) आएर नेपाली दाजुभाइहरूलाई हप्कीदप्की गर्दै गरेको र नेपाली दाजुभाइहरू आफ्नो भूमिको लागि लड्दै, भिड्दै गरेको अवस्थाका भिडियोहरू सार्वजनिक भएका छन् ।’

उनले उक्त घटनाप्रति नेपाल सरकार र रक्षा मन्त्रालयको गम्भीर ध्यान जानुपर्ने आवश्यकता औंल्याए । प्रधानमन्त्री संसदमा उपस्थित नभएको अवस्थामा रक्षा मन्त्रीलाई बोलाएर सीमासम्बन्धी विषयमा जवाफ दिनुपर्ने उनको माग थियो ।

उनले भने, ‘यसतर्फ नेपाल सरकारले र रक्षा मन्त्रीले ध्यान दिनुपर्यो । संसदमा प्रधानमन्त्री त आउनुहुन्न, रक्षा मन्त्री छन् भने खोजेर ल्याइदिनुपर्याे ।’

सांसद साम्पाङले सुस्ता क्षेत्रमा देखिएको अवस्थाबारे सरकारले स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गर्दै नेपाली भूमिको संरक्षणका लागि आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने बताए ।

काठमाडौं । अध्ययन भिसा सिफारिस प्रक्रियामा शंकास्पद कागजात र नक्कली रसिद प्रयोग भएको आशंका देखिएपछि शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले विस्तृत छानबिन गरी कानुनी कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउन गृह मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको छ ।

शिक्षा मन्त्रालयले बिहीबार गृह मन्त्रालयलाई पठाएको पत्रमार्फत विदेशी विद्यार्थीका लागि जारी गरिएको अध्ययन भिसा सिफारिससँग सम्बन्धित कागजातहरूमा गम्भीर शंका उत्पन्न भएको भन्दै अनुसन्धान र आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन पत्राचार गरेको हो ।

मन्त्रालयका अनुसार काठमाडौँस्थित वाल्मिकी विद्यापीठको नामबाट ‘एकेडेमिक अध्ययन भिसाका लागि सिफारिस सम्बन्धमा’ भन्ने विषयको पत्र प्राप्त भएपछि अध्ययन भिसाका लागि सिफारिस गरिएको थियो । तर त्यसपछि मन्त्रालयको टोलीले सम्बन्धित शैक्षिक संस्थामा स्थलगत अनुगमन गर्दा सिफारिस गरिएको विद्यार्थीको नाममा जारी गरिएको पत्र र त्यससँग संलग्न आम्दानी रसिद वास्तविक देखिए पनि पत्रमा उल्लेखित व्यक्तिको भर्ना तथा अध्ययनसम्बन्धी विवरणमा गम्भीर असंगति फेला परेको जनाएको छ ।

अनुगमनका क्रममा उक्त व्यक्तिले सम्बन्धित शैक्षिक संस्थामा विदेशी विद्यार्थीका रूपमा अध्ययन गरिरहेको दाबी पुष्टि हुन नसकेको मन्त्रालयको निष्कर्ष छ । साथै मन्त्रालयमा पेश गरिएका केही कागजात र रसिदहरू समेत शंकास्पद तथा नक्कली प्रकृतिका देखिएको शिक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ । 

यसै क्रममा मन्त्रालयले सोही विद्यापीठको नामबाट यसअघि प्राप्त अर्को पत्रसमेत नक्कली रहेको पाइएको जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट पेश गरिएका कागजातहरूको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठेकाले अध्ययन भिसाका लागि जारी गरिएको सिफारिस पत्रसमेत खारेज गरिएको छ ।

मन्त्रालयले गृह मन्त्रालयलाई पठाएको पत्रमा उक्त घटनासँग सम्बन्धित सबै पक्षमाथि विस्तृत छानबिन गरी प्रचलित कानूनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउन आग्रह गरेको हो । साथै अध्ययन भिसा सिफारिस प्रक्रियाको दुरुपयोग रोक्न सम्बन्धित निकायबीच थप समन्वय आवश्यक रहेको पनि औँल्याइएको छ ।

नेपालमा विदेशी विद्यार्थीलाई अध्ययनका लागि भिसा सिफारिस गर्दा सम्बन्धित शैक्षिक संस्थाबाट जारी भएका भर्ना, अध्ययन तथा शुल्कसम्बन्धी आधिकारिक कागजातका आधारमा प्रक्रिया अघि बढाइन्छ । अध्यागमन विभागले समेत अध्ययन भिसा सिफारिस गर्दा विद्यार्थी वास्तविक रूपमा अध्ययनमा संलग्न रहेको सुनिश्चित गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।

काठमाडौं । विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्री महावीर पुनले विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन ऐन ल्याउन विधेयक तयार गर्ने निर्णय गरेको बताएका छन् । 

बिहीबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत जानकारी दिँदै उनले मन्त्रालय शून्य अवस्थाबाट सञ्चालन सुरु गर्नुपर्ने भएकाले आधारभूत संरचना र कानुनी व्यवस्था निर्माणलाई प्राथमिकता दिइएको बताएका हुन् ।

उनले लेखेका छन्, ‘पहिलो दिन चालेको कदमहरु—विज्ञान प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्रालयमा सबै कुरा शुन्य बाट सुरु हुँदैछ । यो मन्त्रालय चलाउन अरु मन्त्रालय जस्तो सबै कुरा तयारी अवस्थाका छैन । सर्व प्रथम विज्ञान प्रविधि तथा नवप्रवर्तन ऐन ल्याउन विधेयक बनाउने निर्णय गरियो ।’ 

उनले विभिन्न मन्त्रालयअन्तर्गत छरिएर सञ्चालन भइरहेका अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनलाई कसरी प्रभावकारी बनाउने भन्ने कुरामा तत्काल गहन छलफल सुरु गर्ने निर्णय पनि गरिएको बताए ।

‘विभिन्न मन्त्रालयअन्तरगत छरिएर भैरहेका अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनलाई कसरी प्रभावकारी रुपमा अगाडि बढाउने भन्ने कुरामा गहन छलफल तुरुन्त सुरु गर्ने निर्णय गरियो,’ उनले भने । 

मन्त्रालयलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न आवश्यक कर्मचारी संख्या, दरबन्दी तथा कार्यप्रणाली निर्धारणका लागि विस्तृत अध्ययन र सर्वेक्षण अघि बढाइने भएको उनले बताए । 

‘मन्त्रालय सुचारु रुपमा चलाउन कति कर्मचारी राख्ने, दरबन्दी कति चाहिने र काम कसरी छिटो र प्रभावकारी बनाउने भनेर सर्भेक्षण शून्य र एम गर्ने निर्णय गरियो,’ उनले भने ।

काठमाडौं । वर्षायाम सुरु भएसँगै झापाको दमक–९ र १० को सीमावर्ती सडक फेरि हिलाम्मे बनेको छ । सडकभरि पानी जमेको छ, खाल्डाखुल्डीले भरिएको बाटोमा हिँड्नै सकस छ । यही पीडालाई आवाज दिन स्थानीयले यसपटक फरक शैली अपनाए । उनीहरू सडकमै धानको बेर्ना बोकेर पुगे र सडकलाईनै खेत बनाउँदै धान रोपे ।

प्रधानमन्त्रीको निर्वाचन क्षेत्र तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको गृहनगर आसपासको यो सडक वर्षौंदेखि जीर्ण अवस्थामा रहेको स्थानीयको गुनासो छ । पटक–पटक आग्रह, निवेदन र दबाब दिए पनि कुनै निकायले चासो नदिएपछि सांकेतिक रूपमा सडकमै धान रोपेर विरोध गर्नुपरेको स्थानियको भनाइ छ ।

स्थानीयका अनुसार वर्षा लाग्नेबित्तिकै सडक हिलाम्मे बन्छ भने हिउँदमा धुलो उड्छ । दैनिक आवतजावत मात्र होइन, बिरामी अस्पताल लैजान, विद्यार्थी विद्यालय पुग्न र किसानलाई उत्पादन बजारसम्म लैजानसमेत ठूलो समस्या हुने गरेको छ ।

विरोध कार्यक्रममा सहभागी किसान नगेन्द्रमणि न्यौपाने भन्छन,‘चुनावका बेला नेताहरू घरदैलोमा आउँछन । विकासका ठूलाठूला सपना देखाउँछन् । तर निर्वाचन सकिएपछि जनताको समस्या बिर्सिन्छन् । अहिले यो सडक हो कि खेत छुट्याउनै गाह्रो भएको छ, त्यसैले हामीले सडकमै धान रोपेर हाम्रो पीडा देखाएका हौं ।’

उनका अनुसार स्थानीयले वडा कार्यालयदेखि नगरपालिका, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारसम्म पटक–पटक सडक निर्माणको माग राखे पनि कुनै ठोस काम हुन सकेको छैन । ‘जनताले कर तिर्छन्, भोट दिन्छन्, तर आधारभूत सुविधा पाउँदैनन्। विकासका भाषण धेरै सुनियो, व्यवहारमा हिलो र धुलो मात्रै पाइयो,’ उनी भन्छन् ।

किसान सुरेश धिमाल पनि सडकको समस्या नयाँ नभएको बताउँछन् । उनका अनुसार वर्षामा मोटरसाइकलसमेत चलाउन कठिन हुने अवस्था छ । ‘बालबालिका विद्यालय जाँदा हिलोमा लड्छन्, वृद्धवृद्धालाई हिँड्नै समस्या हुन्छ । चुनावअघि सबैले सडक बनाइदिन्छौं भन्छन्, चुनावपछि फर्केर हेर्ने कोही हुँदैन,’ उनले गुनासो गरे ।

उनले थपे, ‘हामीलाई सडक कसले बनाउँछ भन्ने चासो छैन, बन्नुपर्छ भन्ने मात्रै हो। तर जिम्मेवारी एकले अर्कामाथि थोपर्ने प्रवृत्तिले समस्या झन् लम्बिएको छ ।’

स्थानीय किसान पदम भण्डारीका अनुसार सडकको दुर्दशाले गाउँको दैनिकी नै प्रभावित बनेको छ । ‘वर्षा लागेपछि घरबाट निस्कनै डर लाग्छ। बिरामी पर्दा एम्बुलेन्स आउन सक्दैन, विद्यार्थी हिलोमा लड्दै विद्यालय जान बाध्य छन्। आज धान रोप्नु रहर होइन, बाध्यता हो,’उनले भने ।

त्यस्तै अर्का स्थानिय केदार खतिवडाले जनताको धैर्यको परीक्षा धेरै भइसकेको टिप्पणी गरे । ‘कर तिर्ने बेला हामी नागरिक हौं, सुविधा दिने बेला कसैले सम्झिँदैन। सडक यति बिग्रिएको छ कि खेत र बाटो छुट्याउनै गाह्रो छ । त्यसैले सडकमै धान रोपेर सम्बन्धित निकायलाई वास्तविकता देखाउन खोजेका हौं,’ उनले बताए ।

कार्यक्रममा सहभागी भेषराज थापाले यो आन्दोलन कुनै राजनीतिक उद्देश्यले नभई आधारभूत पूर्वाधारको मागका लागि भएको स्पष्ट पारे । ‘हामीलाई हिँड्न मिल्ने सडक चाहिएको हो । विकासका धेरै भाषण सुन्यौं तर परिणाम देखेनौं । आज सडकमै धान रोप्नु हाम्रो आक्रोश मात्र होइन, राज्यप्रतिको गम्भीर प्रश्न पनि हो,’ उनले भने ।

स्थानीयवासीले सडक स्तरोन्नति र कालोपत्रेको काम तत्काल सुरु नगरे थप सशक्त आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन् । उनीहरूले सडक अवरुद्धदेखि नगरपालिका घेराउसम्मका कार्यक्रम गर्न बाध्य हुने बताएका छन् । सडकमा रोपिएको धानको बेर्नाले एउटा गम्भीर सन्देश दिएको छ—जनताले विकासको आश्वासन होइन, व्यवहारमा परिवर्तन खोजिरहेका छन् । स्थानीयको एउटै अपेक्षा छ, अब सडकमा धान होइन, विकास उम्रियोस् ।