काठमाडौं । भदौ २३ र २४ को जेनजी आन्दोलनका बेला भएका घटना छानबिन गर्न बनेको जाँचबुझ आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई छानबिनको लागि पत्र काट्ने तयारी गरेको छ ।
बिहिबार जाँचबुझ आयोगका प्रमुख गौरी बहादुर कार्कीले केपी शर्मा ओलीलाई आयोगले छानबिनको लागि पत्र काट्ने तयारी गरेको जानकारी दिएका हुन् ।
यसअघि आयोगले पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकको बयान लिएको थियो ।

काठमाडौं । सन् २०२५ नेपालका लागि राजनीतिक दृष्टिले उल्लास र चुनौतीले भरिएको वर्ष रह्यो । राजनीतिक अस्थिरताका कारण देशमा ठूलो विध्वंश समेत भयो । तत्कालीन सत्ता साझेदार दलहरु एमाले र कांग्रेसलगायतको अहमतपूर्ण निर्णयले देशको राजनीतिमा उतलपुथल ल्यायो ।

जेनजी पुस्ताको विद्रोहले देशको नेतृत्व, राजनीतिक दलहरू, युवा शक्ति, र सामाजिक आन्दोलनको स्वरूपलाई पूर्ण रूपमा फरक ढंगले परिभाषित समेत गरेको छ ।

यस वर्षको सुरुवातमै राजनीतिक दलहरूबीच गठबन्धन र विवादको परिस्थितिले देशभरि चर्चा पाउनुकासाथै जनतामा विभिन्न प्रकारका आक्रोस र असन्तुष्टिसमेत पैदा भयो । जसको फलस्वरुप जेनजी आन्दोलनको उत्पति भयो । जसले पूराना नेतृत्व दलहरुलाई चुनौती समेत दिएको छ ।

सामाजिक आन्दोलनको दृष्टिले पनि ०२५ वर्ष महत्वपूर्ण रह्यो । विभिन्न क्षेत्रीय, आर्थिक, र सामाजिक मुद्दाहरूमा नागरिकहरू सडकमा आए, जसले सरकार र राजनीतिक दलहरूलाई जवाफदेही बनाउन दबाब सिर्जना गर्यो । यो वर्षमा महिलाहरू र सामाजिक वर्गका प्रतिनिधिहरूले नेतृत्व र निर्णय प्रक्रियामा आफ्नो स्थान बलियो बनाउन कदम चाले ।

राजनीतिक उल्लासका पक्षहरूमा चुनावी प्रतिस्पर्धा, नयाँ राजनीतिक विचारधारा, र सुधारमुखी एजेण्डाहरूलाई प्राथमिकता दिइयो भने चुनौतीहरूमा भ्रष्टाचार, नीति निर्माणमा ढिलाइ र राजनीतिक अस्थिरता प्रमुख रहे ।

त्यसैगरी ०२५ ले नेपाललाई भविष्यका लागि सुदृढ लोकतान्त्रिक संरचना निर्माण गर्ने अवसर र चेतावनी दुवै प्रदान गरेको गरेको छ । वितेको एक वर्ष प्रारम्भमा केही सकारात्मक सन्देशहरु पैदा भएपनि वर्षको मध्यतिर आइपुग्दा अस्थिरताले गाँज्न पुग्यो ।

गठबन्धन सरकार

यस वर्षको सुरुमै प्रधानमन्त्री केपीशर्मा ओली चौथो पटक प्रधानमन्त्री बनेका थिए । एमाले र नेपाली कांग्रेस गठबन्धनमा प्रधानमन्त्री बनेका ओलीले राष्ट्रवादी विचारलाई स्थापित गरेपनि निरंकुश रुपमा सत्ता चलाउँदा देशमा विध्वंश मच्चियो ।

राजावादी आन्दोलन

गत चैत्र १५ गते राजतन्त्र पुनस्र्थापना र हिन्दू राष्ट्रको माग राख्दै तीनकुनेमा ठूलो प्रदर्शन भएको थियो । प्रदर्शनकारी, सुरक्षाकर्मीबीच झडप भएको थियो । जसमा पत्रकार सुरेश रजतले आफ्नो ज्यान गुमाए । रविन्द्र मिश्र, धवलशम्सेर जवरा, दुर्गा प्रसाईंलगायतका नेता एवं अभियन्ताहरु पक्राउ परे ।

शिक्षक आन्दोलन

यसैबर्ष देशभरका शिक्षकहरु काठमाडौं जम्मा भएर बृहत आन्दोलन गरे । नेपाल शिक्षक महासंघलगायतको अगुवाइमा भएको आन्दोलनले हप्तौंसम्म काठमाडौंका सडकहरु अस्तव्यस्त रहे ।

सरकारले ल्याएको शिक्षा विधेयकमा असन्तुष्टि जनाउँदै शिक्षकहरुले रोजगार सुरक्षा, सुविधा र अधिकारका लागि व्यापक आन्दोलन सुरु गरेका थिए । काठमाडौँमा लामो समयसम्म प्रदर्शन, श्रेणी १२ परीक्षा स्थगन र शिक्षामन्त्री विद्या भट्टराईको राजीनामा जस्ता घटनाहरु भए।

इतिहासमै सबभन्दा ठूलो राजनीतिक संकट

केपी ओली नेतृत्वको सरकारले सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध लगाएको विषय अन्ततः जेनजी पुस्ताको आन्दोलन निम्तायो । जसले इतिहासकै भिषण र विध्वंसात्मक आन्दोलन भयो । जसका कारण अर्बौंको भौतिक क्षति भएको छ । फेसबुक,युट्युव इन्सटाग्राम लगायत २६ वटा सामाजिक सञ्जाल बन्द गरेपछि युवा वर्गमा ठूलो आक्रोस् उत्पन्न भयो।

गत भाद्र २३ र २४ गतेको सो घटना २०२५ को सबैभन्दा निर्णायक राजनीतिक मोड मानिन्छ । नेतृत्वहीन युवा विरोध आन्दोलन नेपालको विभिन्न सहरहरुमा फैलियो, भ्रष्टाचार, तथा सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धको विरोधमा आन्दोलन व्यापक हिंसात्मक बनेर संसद, प्रधानमन्त्री कार्यालय, सर्वोच्च अदालत, सरकारी कार्यालयहरुमा तोडफोड र आगजनी भयो। कम्तीमा ७० भन्दा बढीको ज्यान गयो भने हजारौं घाइते भए।

प्रधानमन्त्री राजीनामा

जेनजी आन्दोलनपछि केपी शर्मा ओलीले ९ सेप्टेम्बर मा राजीनामा गरे । जुन नेपालमा राजनीतिक इतिहासमा एक ठूलो मोड थियो । अधिकांश नेताहरु सैनिक नियन्त्रणमा रहेभने मुलुकमा सैनिक शासनको व्यापक चर्चा भयो । तथापी, राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलको सुझवुझपूर्ण कदमले मुलुकले नयाँ अन्तरिम सरकार पायो । १२ सेप्टेम्बर २०२५ मा सुशीला कार्कीक नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भयो। संघीय संसद विघठनत गरियो र प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको घोषणा गरियो ।

ठूला पार्टीबीच एकता

नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, एकीकृत समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष माधव कुमार नेपाल लगायतका १० पार्टीबीच कार्तिक १९ मा एकता घोषणा भयो ।

कांग्रेस दलभित्र १५औँ महाधिवेशन कहिले गर्ने भन्नेमा ठूलो विवाद रह्यो। एक समूहले चुनावभन्दा पहिले गर्न माग गर्यो भने शेर बहादुर देउवा पक्षले चुनावपछि गर्ने पक्षमामा अडिग रहँदा नेपालको ठूलो र पूरानो पार्टी कांग्रेस अन्योलताको भूमिरीमा फस्यो ।

जेनजी समूह फेरि सडकमा

२४–२६ नोभेम्बरमा केही युवा समूहले फेरि विरोध प्रदर्शन गरे, जसमा तत्कालीन प्रधानमन्त्रीसँग भेट हुन नसक्दा उनीहरू असन्तुष्ट देखिए । गृहमन्त्री र प्रधानमन्त्रीको राजीनामा माग गर्दै उनीहरु सडकमा उत्रिए । केही युवाहरु अझै आन्दोलन र अनसनमा सक्रिय छन् ।

एमालेमा नयाँ नेतृत्व

१४–१६ डिसेम्बरमा एमाले महाधिवेशन गर्यो जसमा केपी शर्मा ओली लगातार तेस्रो पटक अध्यक्ष चुनिए । यता, २०२६ को चुनावका लागि ११४ दल दर्ता भए । निर्वाचन आयोगले ११४ दललाई चुनावमा भाग लिन स्वीकृति दियो, जसले विविध विकल्प र नयाँ राजनीतिक शक्ति उदय भइरहेको छ भन्ने देखायो । डिसेम्बरमा नै सहकारी ठगी मुद्दामा थुनामा रहेका रास्वपाका सभापति रवि लामिछाने थुना मुक्त भए । कुलमान घिसिङ,रवि लामिछाने र बालेन शाहबीचको एकता प्रमुख चर्चाको विषय बनेको छ ।

विराटनगर । सुनसरीको सिमाक्षेत्रमा भएको गोलीकाण्डमा कोशी गाउँपालिका–१ का ४५ वर्षीय विजय साहको मृत्यु भएको छ। घटना सशस्त्र प्रहरी बेस क्याम्प बीओपी लौकही नजिकैको पुरी टोलमा भएको हो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीका प्रवक्ता चन्द्रबहादुर खड्काका अनुसार, नेपाल–भारत सीमा नजिकैको घटनास्थलमा सिटी सफारीमार्फत सामान ल्याउने क्रममा चालकलाई लक्षित गरी गोली चलाइएको देखिएको छ ।

घटनास्थलमा गोलीको खोका फेला परेको र विस्तृत अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

घटनापछि स्थानीयबासी र घाइतेका परिवारले प्रदर्शन सुरु गरेका छन्। प्रारम्भिक रिपोर्ट अनुसार गोली सशस्त्र प्रहरीकाबाट चलेको आशंका गरिएको छ। प्रहरीले घटनास्थलको नियन्त्रण कायम गर्दै अनुसन्धानलाई तीव्र बनाएको छ।

रौतहट । नेपाल आयल निगमले पेट्रोल, डिजेल, मट्टितेल र हवाइ इन्धनको मूल्य घटाएको छ । निगमको पछिल्लो निर्णयअनुसार पेट्रोलमा प्रतिलिटर ४ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टितेलमा प्रतिलिटर ५ रुपैयाँ मूल्य कम गरिएको हो ।

आन्तरिकतर्फको हवाइ इन्धनमा निगमले प्रतिलिटर ६ रुपैयाँले कटौती गरेको छ। बिहिवार बिहान देखि घटेको नयाँ मूल्य लागु हुने निगमले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

नयाँ मूल्य भारतीय आयल निगमले पठाएको मूल्यअनुसार समायोजन गरिएको हो।मूल्य समायोजनसँगै अब काठमाडौँ उपत्यकामा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर १५९ रुपैयाँ र डिजेल÷मट्टितेलको १३७ रुपैयाँ कायम हुनेछ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा आएको फेरबदलका कारण नेपाली बजारमा उपभोक्तालाई राहत दिन यो कदम चालिएको निगमले जनाएको छ।

हवाइ इन्धन अन्तर्राष्ट्रियतर्फ भने प्रति किलोमिटर अमेरिकी डलर ४२ ले मूल्य घटाइएको निगमले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
एलपीजी ग्यासको मूल्य भने यथावत् राखिएको छ।

काठमाडौं । आजदेखि इस्वी संवत् २०२६ औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। सन् २०२५ को बिदाइसँगै विश्वभर नयाँ वर्षको स्वागत गर्दै शुभकामना आदान–प्रदान भइरहेको छ।

नयाँ वर्षको आगमनसँगै विश्वका विभिन्न मुलुकमा उत्सव, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा विशेष समारोह आयोजना गरिएको छ।

नेपालमा पनि राजधानी काठमाडौंसहित पोखरा, सौराहा, ठमेल, बौद्धलगायत स्थानमा नयाँ वर्षको स्वागतमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना भइरहेका छन्। सर्वसाधारण, युवा तथा पर्यटकहरू उत्साहका साथ नयाँ वर्ष मनाइरहेका छन्।

नयाँ वर्षको अवसरमा सामाजिक सद्भाव, शान्ति, समृद्धि र सकारात्मक परिवर्तनको अपेक्षा गरिएको छ। विभिन्न संघसंस्था, राजनीतिक दल तथा व्यक्तित्वहरूले शुभकामना सन्देश जारी गरेका छन्।

इस्वी संवत् २०२६ ले विश्वभर नयाँ आशा, नयाँ संकल्प र नयाँ सम्भावनाको सुरुवात गराएको विश्वास गरिएको छ।

काठमाडौं । पूर्व सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री राजकुमार गुप्तालाई थुनामा पठाउन विशेष अदालतले आदेश गरेको छ ।
पोखराको लिचिबारी भ्रष्टाचार प्रकरणमा विशेष अदालतले गुप्तालाई थुनामा पठाउने आदेश गरेको हो ।
विशेष अदालतका न्यायाधीश सुदर्शनदेव भट्ट, डिल्लीरत्न श्रेष्ठ र विदुर कोइरालाको इजलासले यस्तो आदेश गरेको हो ।

काठमाडौं । आज नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघले शान्ति, स्थायित्व र समृद्धिका लागि सहकार्य शीर्षकमा सर्वपक्षीय राष्ट्रिय संवादको आयोजना गरेको छ । महासंघका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले देशको अर्थतन्त्रलाई उकास्न र विकासका नयाँ मार्ग तय गर्न यो संवाद आवश्यक भएको बताए।

उनले यस अवसरमा राजनीतिक स्थायित्व, आर्थिक सुधार, लगानी अभिवृद्धि र युवाको भूमिकाबारे साझा धारणा निर्माण गर्ने उद्देश्य रहेको जानकारी दिए ।
संवादमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की प्रमुख अतिथि रहने महासंघले जनाएको छ।

साथै, प्रमुख राजनीतिक दल, निजी क्षेत्र, युवा समूह (जेनजी), नागरिक समाज र सञ्चार क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुनेछन्।

यस कार्यक्रममा लक्ष्मी बैंकले अर्थतन्त्रका चुनौती समाधानका लागि संवाद र सहकार्यको वातावरण निर्माण गर्ने पहल गरेको छ।

अर्थतन्त्रका चुनौती समाधानका निम्ति संवाद र सहकार्यको वातावरण बनाउन कार्यक्रम आयोजना गरिएको आयोजकले जनाएको छ।

काठमाडौं । गुरुङ समुदायको नयाँ वर्षका रूपमा मनाइने तमु ल्होसार आज देशभर विविध कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ । पर्वको अवसरमा सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएको छ भने राजधानी काठमाडौंसहित विभिन्न स्थानमा सांस्कृतिक गतिविधि बढेका छन् ।

तमु ल्होसार गुरुङ समुदायको समय–चक्र र सूर्यसँग जोडिएको पर्व हो । ‘ल्हो’ वर्ष र ‘सार’ फेरिनु भन्ने अर्थ राख्ने यस पर्वलाई वर्षको नयाँ सुरुवातका रूपमा लिइन्छ । गुरुङ समुदायको बसोबास रहेको हिमाली तथा पहाडी भू–भागमा सूर्यको ताप चाँडो पर्ने विश्वासका कारण पुस महिनामै तमु ल्होसार मनाइने परम्परा रहँदै आएको जानकारहरू बताउँछन् ।

विशेष गरी लमजुङ, गोरखा, तनहुँ, कास्की, स्याङ्जा, मनाङ र पर्वतलगायत जिल्लामा आज बिहानैदेखि गुरुङ समुदायका घर–घरमा परम्परागत पूजा, शुभकामना आदान–प्रदान तथा सामूहिक भोजको तयारी गरिएको छ ।

पुस १५ गते वर्षकै सबैभन्दा लामो रात पर्ने र त्यसपछि दिन क्रमशः लामो हुँदै जाने भएकाले तमु ल्होसारलाई प्रकाश, आशा र नयाँ ऊर्जाको प्रतीकका रूपमा समेत लिइन्छ । यही कारणले यस पर्वलाई प्रकृतिसँग नजिकको पर्वका रूपमा पनि चिनिन्छ ।

काठमाडौंको टुँडिखेलमा गुरुङ समुदायले विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् । कार्यक्रममा गुरुङ समुदायका पुरुष–महिला परम्परागत वेषभूषामा सजिएर घाटु, सोरठी तथा अन्य मौलिक नृत्य प्रस्तुत गर्दै सांस्कृतिक पहिचान झल्काउनेछन् । साथै मौलिक परिकारहरूको प्रदर्शनीसमेत गरिनेछ ।

पछिल्ला वर्षहरूमा तमु ल्होसार केवल समुदायभित्र सीमित नभई राष्ट्रिय सांस्कृतिक पर्वका रूपमा पनि स्थापित हुँदै गएको छ । सार्वजनिक बिदा र खुला सांस्कृतिक कार्यक्रमले बहुसांस्कृतिक समाजमा आपसी सद्भाव र सांस्कृतिक सहअस्तित्वलाई थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

एजेन्सी । चीन र जापानबीचको कूटनीतिक विवादको परिणामले जापानको पर्यटन उद्योगलाई नकारात्मक असर परेको छ । गत महिना, जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीले ताइवानमा चिनियाँ मुख्य भूमिको काल्पनिक आक्रमणले टोकियोबाट सैन्य प्रतिक्रिया निम्त्याउन सक्छ भनेको विषयलाई चीनले आक्रामक रुपमा लिएको थियो ।
चीनले ताकाइचीको टिप्पणीको तुरुन्तै खण्डन गरेपनि चिनियाँ जनताले जापानी उत्पादन र सेवाहरूको ठूलो मात्रामा रद्द समेत गरेका थिए ।
जसका कार।ण सबैभन्दा गम्भीर रूपमा प्रभावित क्षेत्रहरू मध्ये एक जापानको पर्यटन उद्योग हो । जुन स्थानीय मिडियाले कोभिड–१९ को समयमा भएको गिरावट जस्तै हालको अवस्था भएको रिर्पोटिङ गरेका छन् ।
ओसाकादेखि ओकिनावासम्म, आगमन उडानहरू, होटलहरू, भ्रमणहरू, किनमेल र रेस्टुरेन्टहरूले आरक्षण र राजस्वमा गिरावट आएको रिपोर्ट गरिरहेका छन्।
स्थानीय व्यवसायीका अनुसार पर्यटकहरूको संख्यामा स्पष्ट कमी आएको र व्यक्तिगत पर्यटकहरूको संख्या ५० प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ।
जापान पर्यटन एजेन्सीले जारी गरेको तथ्याङ्क अनुसार, वर्षको पहिलो तीन त्रैमासिकमा चिनियाँ मुख्य भूमि र हङकङ विशेष प्रशासनिक क्षेत्रका पर्यटकहरूले जापानमा भएको कुल आन्तरिक पर्यटन खर्चको लगभग ३० प्रतिशत योगदान पु¥याएका छन्। (सीसीटीभीप्लस)

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुस र युक्रेनबीचको शान्ति वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको बताएका छन् । आइतबार फ्लोरिडाको मार–ए–लागोमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग भेटवार्ता सुरु गर्दै ट्रम्पले अब युद्ध समाप्त हुने वा लामो समयसम्म जारी रहनेमध्ये एक अवस्था आउने स्पष्ट पारे ।

ट्रम्पका अनुसार यदि अहिले शान्ति सम्झौता हुन सकेन भने युद्ध लामो समयसम्म चल्न सक्ने र अझै लाखौँ मानिसको ज्यान जाने खतरा रहेको छ। “हामी अन्तिम चरणको वार्तामा छौँ । या त युद्ध समाप्त हुन्छ, नभए यो धेरै समयसम्म चल्छ, जुन कसैले चाहँदैन,” ट्रम्पले भने ।

बन्द कक्षमा हुने वार्ता सुरु हुनुअघि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले यसपटक रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन शान्तिप्रति गम्भीर रहेको विश्वास व्यक्त गरे । जेलेन्स्कीसँग भेटअघि ट्रम्पले पुटिनसँग करिब एक घण्टा १५ मिनेट लामो टेलिफोन वार्ता गरेका थिए, जसलाई उनले “धेरै फलदायी” भनेका छन् ।

“म विश्वास गर्छु कि पुटिन र जेलेन्स्की दुवै शान्ति सम्झौता चाहन्छन् । धेरै मानिसको ज्यान गइसकेको छ, र अब सम्झौता आवश्यक छ,” ट्रम्पले भने । ट्रम्पले सम्भावित शान्ति सम्झौताका खाका तयार भइसकेको दाबी गर्दै उक्त सम्झौता युक्रेनसहित सबै पक्षका लागि लाभदायक हुने बताए। “हामीसँग सम्झौताका आधारहरू छन् । यो युक्रेनका लागि राम्रो छ, सबैका लागि राम्रो छ । यो सबैभन्दा कठिन युद्ध समाधान हो, तर हामी यसलाई सफल बनाउनेछौँ,” उनले भने ।

यस वर्ष तेस्रो पटक अमेरिका भ्रमणमा आएका जेलेन्स्कीको प्रशंसा गर्दै ट्रम्पले उनलाई साहसी नेता र युक्रेनी जनतालाई बहादुर भने । “युक्रेनी जनताले भोगेको पीडा अत्यन्तै दुर्लभ छ,” ट्रम्पले टिप्पणी गरे । ट्रम्पले भेटपछि फेरि राष्ट्रपति पुटिनसँग सम्पर्क गरी वार्ता निरन्तरता दिने पनि बताए । यद्यपि उनले शान्ति सम्झौताका लागि कुनै समयसीमा तोकिएको छैन भने । “मेरो एउटै लक्ष्य छ, युद्ध अन्त्य गर्नु,” उनले स्पष्ट पारे ।

उनका अनुसार शान्ति प्रक्रियामा बलियो सुरक्षा सम्झौता हुनेछ र युरोपेली राष्ट्रहरू पनि सक्रिय रूपमा संलग्न हुनेछन् । यो भेट रुसले युक्रेनको राजधानी कीभमा गरेको ठूलो आक्रमणपछि भएको हो, जसमा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु हुनुका साथै अन्य घाइते भएका छन् ।

मार–ए–लागोमा आयोजित रात्रिभोजमा राष्ट्रपति ट्रम्पसँगै उनका विदेश दूत स्टिभ विटकोफ, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथ, संयुक्त सेनाका प्रमुख ड्यान केन, ह्वाइट हाउसका वरिष्ठ अधिकारीहरू तथा ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुशनरलगायत सहभागी थिए । (एएनआई)