संखुवासभा । देशका अन्य निर्वाचन क्षेत्रमा जस्तै संखुवासभामा औपचारिक चुनावी अभियान सुरु नभएता पनि उम्मेदवारहरुले मतदाताको घर दैलोमा भेटघाट तीव्र परेका छन्।
प्रारम्भिक विवरण अनुसार आगामी फाल्गुण २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा एमाले, कांग्रेस, नेकपा र रास्वपाबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ। संखुवासभामा यस पटक नयाँ अनुहार प्रतिस्पर्धामा छन् । एमालेबाट डा.अर्जुन कार्की, कांग्रेसबाट दीपनकुमार श्रेष्ठ, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट मिङमा शेर्पा, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीबाट सरिता खड्काबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ ।
एमालेबाट उम्मेदवार बनेका डा.कार्की नेपालका अनुभवी कूटनीतिज्ञ, विकास चिन्तक तथा लोकतान्त्रिक अभियन्ता हुन् । संखुवासभामा जन्मे हुर्केका उनले तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि गरिबी निवारण, सामाजिक न्याय, लोकतन्त्र, मानव अधिकार र दिगो विकासका क्षेत्रमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन् ।
डा कार्कीले नेपाल सरकारको तर्फबाट संयुक्त राज्य अमेरिका तथा ल्याटिन अमेरिका र क्यारिबियन क्षेत्रका विभिन्न देशहरूमा राजदूतका रूपमा सेवा गर्दै नेपालको सार्वभौमिकता, कूटनीतिक सम्बन्ध र राष्ट्रिय हित प्रवद्र्धनमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन् ।
साथै उनले राष्ट्रिय विकास परिषद्को सदस्य रहिसकेका उनले सन् २००६ मा नेपालमा लोकतन्त्र पुनःस्थापनाका लागि अन्तरराष्ट्रिय स्तरमा सक्रिय पैरवी गरेका थिए ।
गरिबी, असमानता, भूमि अधिकार, कृषि सुधार, सामाजिक समावेशीकरण तथा शान्ति निर्माणका विषयमा उनले सशक्त आवाज उठाउँदै आएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघ, विश्व बैंक, युरोपियन युनियन लगायतका बहुपक्षीय मञ्चहरूमा अल्पविकसित तथा विकासशील देशहरूको पक्षमा स्पष्ट र दृढ नेतृत्व प्रदान गरेका डा कार्की अब संखुवासभाका जनताको विकास र समृद्धिको चाहना संघीय संसदमा गुञ्जाउन चाहेको उनले बताए । ‘म बाँकी जीवन आफु जन्मिएको थलो र मुलुकको विकासका लागि समर्पण गर्न चाहन्छु,’ उनले भने ।
दिपन कुमार श्रेष्ठ
नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य तथा संखुवासभाबाट प्रतिनिधि सभा सदस्य पदका उम्मेदवार दीपन कुमार श्रेष्ठ विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिमा जोडिएका हुन् । २०५३ मा नेविसंघको जिल्ला अध्यक्ष बनेका उनी ०७३ मा कांग्रेस जिल्ला सभापति हुँदै २०८२ मा पार्टीको केन्द्रीय सदस्यसम्म बन्न पुगे ।
जिल्लाका सामाजिक संघसंस्थामा निरन्तर सक्रिय रहँदै उनले स्थानीय विकास योजनामा जनस्तरमा काम गरेकाले पनि आफु जनताको छनोटमा पर्ने आशा व्यक्त गरे।
सरिता थापा खडका
०४६ सालको प्रजातन्त्र पुनस्र्थापनाको आन्दोलनमा अनेरास्ववियु सदस्यको रुपमा सक्रिय सहभागी रहेकी सरिता थापा खड्काले २०४९ सालमा पार्टी सदस्यता लिइन । ०५८ सालदेखि संखुवासभा जिल्लामा शिक्षण पेशासँगै नेपाल राष्ट्रिय शिक्षक संगठनमा आबद्ध भई पेशागत हकहितका लागि आवाज उठाउंदै आएकी उनले ।
२०६२–०६३ सालको जनआन्दोलनमा सक्रिय सहभागिता जनाएकी थिइन्। उनले महिला हक, हित र अधिकारका लागि अनेमसंघ जिल्ला समितिमा रही निरन्तर संघर्ष गर्दै आएकी छन्। २०६७ सालदेखि दुई कार्यकालसम्म नेकपा एमाले जिल्ला कमिटी सचिवालय सदस्यको जिम्मेवारी सम्हालेकी छन्।
०६७ मा श्रीमान डम्बर खड्काको निधन पछि शिक्षण पेशा त्यागेर राजनीतिमा पूर्ण रूपमा सहभागी भएकी उनी प्रदेश सभा सदस्यका रूपमा निर्वाचित भइन् ।
साविक नेकपा (एस) प्रदेश अध्यक्ष तथा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको केन्द्रीय सदस्य रहेकी खड्का आफ्नो अनुभव, इमानदारी र जनताको विश्वासका कारण नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले आफुलाई प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा प्रत्यक्ष तर्फ महिला उम्मेदवारका रूपमा प्रस्तुत गरेको बताउछिन् ।

मिङ्मा शेर्पा
संखुवासभाका विश्वप्रसिद्ध पर्वतारोही तथा पर्यटन उद्यमी मिङ्मा शेर्पाले ८,००० मिटरभन्दा माथिका सबै १४ शिखर आरोहण गरेर इतिहास रचेका छन् ।
पर्वतारोहण बाहेक मिङ्मा शेर्पा नेपालका साहसिक पर्यटन उद्योगका अग्रणी व्यक्तित्व पनि हुन्। उनी ‘सेभेन समिट ट्रेक्स’ लगायत विभिन्न कम्पनी स्थापना गरेका उनी प्रत्यक्ष राजनीतिमा होमिएको भने यो पहिलो पटक हो । जनताले परिवर्तन चाहेकाले आफु राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा आबद्ध भइ प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेवार भएको उनले बताए।

सुशासन र विकास मुख्य मुद्दा

चुनावी मैदानमा रहेका यहाँका सबै उम्मेदवारले सुशासन, विकास, पर्यटन प्रवद्र्धन र कृषिमा लगानीलगायतका मुख्य मुद्दा बनाएका छन् ।
कांग्रेसका श्रेष्ठले सुशासनका कारण वा भ्रष्टाचारमुक्त समाजका कारण मात्र मुलुकमा परिवर्तन हुने दाबी गर्छन । एमालेका डा.कार्कीले नेपाल र नेपालीको सुख एवम समृद्धिका लागि प्रशस्त काम गर्न सकिने बताए ।
शेर्पाले भने संखुवासभाको पर्यटन प्रवद्र्धन गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने प्रतिवद्धता जनाएका छन् भने नेकपाकी सरिता खड्काले प्राकृुतिक स्रोत साधनले भरिपूर्ण संखुवासभा भएपनि त्यसलाई सदुपयोग गर्न नसक्दा अझै २१ प्रतिशत जिल्लाबासी गरिविको रेखामुनी रहेको औंल्याउँदै सुशासन र भ्रष्टाचारमुक्त समाज निर्माणमा आफ्नो भूमिका रहने दावी गरिन् ।

रोचक प्रतिस्पर्धा
एक लाख १९ हजार ६३० मतदाता रहेको संखुवासभामा १०९ मतदानस्थल र १६४ मतदान केन्द्र छन् । यस पटक तीन महिलासहित १६ जना चुनावी मैदानमा छन् । जसमा १५ दल र एक स्वतन्त्र उम्मेदवार छन् ।
यसअघिका निर्वाचनहरु एमाले र कांग्रेसका उम्मेदवारले नै बाजी मार्दै आएपनि यस पटक फरक प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । ०७९ को निर्वाचनमा कांग्रेसका दीपक खड्का निर्वाचित भएका थिए भने नेकपा एमालेका नेता राजेन्द्रप्रसाद गौतम पराजित भएका थिए ।
०७० को चुनावमा तत्कालीन क्षेत्र नम्बर २ मा खड्काले गौतमलाई हराएका थिए । तर गौतमले त्यसको बदला २०७४ को चुनावमा लिएका थिए । तर यस पटकको प्रतिस्पर्धा भिन्न बनेको छ । गौतम र खड्का चुनावी दौडमा छैनन् ।
केन्द्रविन्दुमा एमालेका उम्मेदवार डा. कार्की देखिएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय ख्याती कमाएको र जिल्लामा निरन्तर सामाजिक सेवा र विभिन्न विकास निर्माणका कामहरु गरेकाले उनलाई मतदाताले नजिकबाट नियालिरहेका छन् ।

काठमाडौं । सगरमाथा आधार शिविरमा अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञापन छायाँकन भइरहेको छ । सगरमाथा आधार शिविरमा कोरियन ब्राण्ड ‘ब्ल्याक याक’ ब्राण्डकाे विज्ञापन छायाँकन भइरहेको छ ।

नेपालमा सामान्यतया हिमाली पदयात्राको लागि हिउँदे समयलाई जोखिमपूर्ण समय मानिन्छ । हिउँदे समयमा जोखिम तथा उच्च चिसोका कारण पदयात्रा गर्न अपूर्ण हुन्छ भन्ने मान्यताको गलत भाष्यलाई कोरियन ब्राण्ड ‘ब्ल्याक याक ब्राण्ड’ ले चिरिदिएको छ ।

बेमौसमीमा हिमालमा अत्यधिक चिसो, तिब्र गतिको हावा, हाइ अल्टिच्युट सिकनेस र हाइपोथर्मियाको जोखिम बढाउँछ भन्ने मान्यताले पदयात्रीहरु यात्रा गर्न डराउँछन् । तर १६ जना कोरियनलगायत ४० जनाको टीमले यो ‘ब्ल्याक याक ब्राण्ड’को विज्ञापन छायाँकनले यसलाई गलत सावित गरिदिएको हो ।

उक्त विज्ञापनलाई ड्रोन र क्यामेरा प्रयोेग गरी छायाँकन भइरहेको छ । यसको सबै सरकारी अनुमति प्रक्रिया र प्राविधिक व्यवस्थापन भने फिल्म क्रू नेपाल नामक संस्थाले गरेको हो । फिल्म क्रू नेपालले उक्त वृत्तचित्रको लागि गृह, पर्यटन मन्त्रालय र राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा संरक्षण विभाग तथा संञ्चार मन्त्रालयबाट अनुमति लिएको थियो ।

पर्यटन व्यवसायी नावा निमा शेर्पाले नेपाल दुईवटा सिजनको लागि मात्र नभइ हिउँदे सिजन पनि त्यत्तिकै सौन्दर्य र मौसमअनुकुल छ भन्ने कुरा विश्वलाई चिनाउन चाहेको बताए । विशेष विन्टर सिजनलाई फोकस गरेर हिमाली भेगमा डकुमेन्ट्री, फिल्म सुटिङलाई अलि प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने समेत बताउँछन् ।

उनले भने, ‘चारवटा सिजनलाई व्यवसायीहरुले गलत प्रचार गरेजस्तो लाग्छ । अक्टोबर र स्प्रिङ सिजनमा पर्यटन गतिविधि धेरै हुन्छ तर नेपालमा यसबारे गलत बुझाइ छ । नेपालमा दुईवटा सिजनको लागि मात्र होइन, विन्टरमा पनि त्यत्तिकै सौन्दर्य र मौसमअनुकुल छ । विशेषगरी नेपालको लागि यो सिजन एकदमै राम्रो हो भन्ने कुरालाई फोकस गरेर हिमाली भेगमा डकुमेन्ट्री, फिल्म सुटिङलाई बढी प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ ।’

यसैगरी उनले नेपाल संसारकै प्रकृतिक रूपले खुल्ला स्टूडियो भएको हुनाले नेपाल सरकारले बढी फिल्म क्षेत्रलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने बताए । उनले कानुनी प्रक्रियाहरु विशेषगरी अनुमति प्रक्रियामा सहजीकरण गर्यो भने आउने दिनमा नेपाल धेरै भन्दा धेरै सुखी हुने बताए । उनले भने, ‘सरकारले नेपाल संसारका लागि अपन स्टूडियोका रुपमा बुझाउन सक्नुपर्छ । फिल्म सुटिङका लागि प्रमोट गर्दै कानुनी प्रक्रियाहरुमा सहजीकरण गरिदिनुपर्छ । विशेषगरी अनुमति दिने कुरामा सहजीकरण भयोभने आउने दिनमा नेपाल धेरै भन्दा धेरै सुखी हुन्छ । यसले नेपाललाई संसारभरी प्रवद्र्धन गर्छ भन्ने व्यवसायीहरुको मान्यता हो ।’

वसन्त ऋतुलाई हिमाल आरोहणको मुख्य सिजन मानिन्छ । सामान्यतया नेपालमा हिमाल आरोहण र पदयात्राका लागि असोज, कार्तिक र बैशाख महिनालाई उपयुक्त मानिन्छ । सरकार र पर्यटन व्यवसायीले सोही अनुसार पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने गरेका छन् । तर पर्यटन विभागले आरोहीहरुले निवेदन दिएको खण्डमा जुनसुकै सिजनमा पनि अनुमति दिने गरेको निर्देशक/सूचना अधिकारी हिमाल गौतमले बताए ।

धरान  । जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) धरान २० नं. वडा समिति पुनर्गठन भएको छ । वडा समितिको आयोजनामा आज सम्पन्न विशेष भेलाले सनम राईको अध्यक्षतामा १७ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति सर्वसम्मत रूपमा चयन गरेको हो ।

नयाँ समितिको उपाध्यक्षमा राजकुमार राई र राजेन्द्र राई चयन हुनुभएको छ भने सचिवमा उमेश राई, सहसचिवमा पुष्पा राई र कोषाध्यक्षमा ममिता राई चुनिनुभएको छ । त्यसैगरी सदस्यहरूमा विशाल राई, शुक्र राई, सरोन राई, पार्वती राई, समा राई, निरण राई, फुलमाया राई, मिलन राई, सुजन राई, धनकुमार राई र डम्बर बहादुर राई रहनुभएको छ ।

समिति पुनर्गठन कार्यक्रममा जनता समाजवादी पार्टीका प्रदेश नं. १ सदस्य सुमन राई, जिल्ला उपाध्यक्ष हरी बान्तावा, धरान नगर अध्यक्ष शम्भु राई 'पृथक' र नगर उपाध्यक्ष निर्मल चोङवाङ लिम्बु, कोषध्यक्ष केदार राई, लगायतका नेताहरूको उपस्थिति रहेको थियो। उपस्थित नेताहरूले नवगठित समितिलाई सफल कार्यकालको शुभकामना दिँदै पार्टीको संगठन विस्तारमा जुट्न आग्रह गर्नुभयो ।

निवर्तमान वडा अध्यक्ष जिवन राईले धरान नगर सचिवको नयाँ जिम्मेवारी पाएपछि वडा समितिमा नेतृत्व परिवर्तन गर्नुपरेको आयोजकले जानकारी दिएको छ। जिवन राईको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको उक्त कार्यक्रमको सञ्चालन उमेश राईले गर्नुभएको थियो ।

काठमाडौं । भारतको मेघालयस्थित एक कोइलाखानीमा भएको विस्फोटमा खोटाङ बराहपोखरी गाउँपालिका निवासी एउटै घरका दुई दाजुभाइको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ ।
मेघालयस्थित उम्साङघाटमा सञ्चालित कोइलाखानीमा बिहीबार भएको विस्फोटमापरी मृत्यु हुनेमा बराहपोखरी गाउँपालिका–१ बराहपोखरीस्थित सालघारीभञ्ज्याङ निवासी २७ वर्षीय पूर्णबहादुर खपाङ्गी मगर र २४ वर्षीय सुरेन्द्र खपाङ्गी मगरको रहेका छन् ।
सोही घटनामा बराहपोखरीस्थित भञ्ज्याङका बमबहादुर खपाङ्गी मगर, कर्णबहादुर खपाङ्गी मगर, नरबहादुर खपाङ्गी मगर र उदयपुर साउनेका ललितबहादुर मगर घाइते भएका छन् ।
भारतीय सञ्चार माध्यमका अनुसार सो विष्फोटका घटनामा परेर ज्यान गुमाउनेको संख्या १८ पुगेको छ । उम्साङघाटमा सञ्चालित कोइलाखानीमा भएको घटनाको विस्तृत जानकारी आउन बाँकी रहेको जनाइएको छ ।
घटनाप्रति भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दुःख व्यक्त गर्दै ज्यान गुमाउनेको परिवारलाई २ लाखका दरले क्षतिपूर्ति दिने घोषणा गरेका छन् ।

काठमाडौँ । दार्जिलिङका एक निर्वाचित नेताले भुटानका राजा जिग्मे खेसर नाम्ग्याल वाङचुकलाई सम्बोधन गर्दै नेपालीभाषी ‘राजनीतिक बन्दी’ हरूलाई क्षमादान गर्न अपिल गरेका छन्।
वर्षौँदेखि कारागारमा रहेका ती बन्दीहरूको रिहाइका लागि पुनः माग उठाइएको हो।
गोरखाल्यान्ड टेरिटोरियल एडमिनिस्ट्रेशन (जीटीए) सभाका निर्वाचित सदस्य तथा इन्डियन गोर्खा जनशक्ति फ्रन्टका अध्यक्ष अजय एडवड्र्सले बुधबार सामाजिक सञ्जालमार्फत खुला पत्र सार्वजनिक गरेका हुन्। द टेलिग्राफ इन्डिया पत्रिकाका अनुसार हालै हिरासतमा श बहादुर गुरुङको मृत्यु भएको समाचारसँगै उक्त पत्र सार्वजनिक गरिएको हो।
श बहादुर गुरुङलाई भुटानमा नेपालीभाषी अल्पसंख्यक समुदायका अधिकारको माग गर्दै गरिएको प्रदर्शनमा सहभागी भएको आरोपमा सन् १९९० मा पक्राउ गरिएको थियो। सञ्चारमाध्यमका अनुसार दीर्घरोगी गुरुङको ६५ वर्षको उमेरमा सन् २०२५ डिसेम्बर १५ मा भुटानको एक जेलमा मृत्यु भएको हो।
‘हिरासतमा श बहादुर गुरुङको जस्तो मृत्यु दोहोरिनु हुँदैन। करुणा सम्भव हुँदाहुँदै कुनै पनि परिवारले आफ्नो प्रियजन गुमाउनु हुँदैन,’ एडवड्र्सले पत्रमा लेखेका छन्।
जीटीए सभाका सदस्य एडवड्र्सले आफूले ‘भारतीय गोर्खाको हैसियतमा अत्यन्त सम्मान, गहिरो चिन्तन र विनम्रताका साथ’यो पत्र लेखेको उल्लेख गरेका छन्।
उनले लेखेका छन्, ‘भुटान विश्वभर करुणा र नैतिक नेतृत्वका लागि सम्मानित देश हो। यही भावनाका साथ म हिंसाका कारण होइन, असहमतिको अभिव्यक्तिका कारण दशकौँदेखि कारागारमा रहेका नेपालीभाषी राजनीतिक बन्दीहरूप्रति दया देखाउन विनम्र अपिल गर्दछु।’

एडवड्र्सले आफ्नो खुला पत्रसँगै एउटा समाचार प्रतिवेदन पनि साझा गरेका छन्, जसअनुसार गुरुङले आफ्नो जीवनका अन्तिम ३५ वर्ष राबुना सैनिक कारागारमा बिताएका थिए।
प्रतिवेदनहरूका अनुसार भुटानको राजधानी थिम्फु नजिकका राबुना र चेमगाङ कारागारमा हाल कम्तीमा ३६ जना राजनीतिक बन्दी रहेका छन्।
‘महाराजाधिराज, सजाय माफी दिने वा घटाउने संवैधानिक अधिकार केवल तपाईंमा निहित छ। यस्तो दयाको प्रयोगले न्याय कमजोर हुँदैन, बरु भुटानको अन्तरआत्मालाई सुदृढ बनाउँछ र ढिलाइ भइसकेको मेलमिलाप तथा उपचारको ढोका खोल्छ,’ एडवड्र्सले पत्रमा उल्लेख गरेका छन्।
सन् १९९० को दशकमा भुटान सरकारले १९५८ अघि नै देशमा बसोबास गरेको प्रमाण पेश गर्नुपर्ने कडा नागरिकता कानुन लागू गरेपछि ‘ल्होत्साम्पा’ भनेर चिनिने ९० हजारभन्दा बढी नेपालीभाषी समुदायका मानिसहरू भुटान छाड्न बाध्य भएका थिए।
ती शरणार्थीहरूलाई सुरुमा नेपालमा बसोबास गराइयो र पछि अन्तरराष्ट्रिय हस्तक्षेपपछि पश्चिमी मुलुकहरूमा पुनस्र्थापना गरियो। सोही अवधिमा भुटान सरकारले ‘एक राष्ट्र, एक जनता’ नीति लागू गरेको थियो।
भुटानमा राजनीतिक बन्दीहरूको रिहाइका लागि लामो समयदेखि अभियान चलाउँदै आएको मानव अधिकारवादी संस्था, ग्लोबल क्याम्पेन फर द रिलिज अफ पोलिटिकल प्रिजनर्स इन भुटान, ले एडवड्र्सको पहललाई स्वागत गरेको छ। जीसीआरपीपीबीका संस्थापक तथा अन्तरराष्ट्रिय संयोजक राम कार्कीले छिमेकी क्षेत्रका एक प्रभावशाली भारतीय राजनीतिक नेताबाट यस्तो वक्तव्य आउनु विशेष महत्त्वपूर्ण भएको बताए। उनले भारतीय मूलधारका सञ्चारमाध्यममार्फत यस्तो समर्थन व्यापक रूपमा फैलिनुले भुटानलाई यस विषयमा कदम चाल्न दबाब पर्ने समेत उल्लेख गरे।

रौतहट । रौतहटको इशनाथ नगरपालिकामा कारको ठक्करबाट एक बालिकाको मृत्यु भएको छ । बिहीबार दिउँसो भएको उक्त दुर्घटनापछि ठक्कर दिने कारका चालक फरार भएका छन् ।

प्रहरीका अनुसार ईशनाथ नगरपालिका वडा नम्बर ४, मठिया टोलस्थित मस्जिद नजिकै बाटोमा खेलिरहेकी ४ वर्षीया बालिका अल्फा खातुनलाई बा १५ च ४२४४ नम्बरको कारले ठक्कर दिएको थियो । स्थानीय मोहम्मद सगिरकी छोरी अल्फालाई ठक्कर दिएलगत्तै कार चालकले नै उपचारका लागि गौरस्थित सिटी अस्पताल पु¥याएका थिए ।

तर, घाइते बालिकालाई अस्पतालमा छाडेर चालक फरार भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटले जनाएको छ । सिटी अस्पतालमा उपचार सम्भव नभएपछि प्रहरी टोलीले बालिकालाई थप उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल गौर पठाएको थियो । प्रादेशिक अस्पतालमा उपचारकै क्रममा दिउँसो २ः४५ बजे बालिकाको मृत्यु भएको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ ।

घटना लगत्तै प्रहरी टोलीले ठक्कर दिने कारलाई नियन्त्रणमा लिएर जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटमा राखेको छ। रौतहट–२ बाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवार सगिर आलमको चुनावी प्रचारको गाडी रहेको बुझिएको छ । प्रहरीका अनुसार फरार रहेका चालकको खोजी कार्य तिव्र पारिएको र घटनाका सम्बन्धमा थप अनुसन्धान भइरहेको छ । मृतक बालिकाको शव अहिले प्रादेशिक अस्पताल गौरमा राखिएको छ ।

काठमाडौं । नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले एमालेलाई मुलुकप्रति विशेष अभिभारा रहेकाले त्यसलाई पूरा गर्नुपर्ने दायित्व रहेको बताएका छन् । झापा–काठमाडौं सम्पर्क कमिटीको निर्वाचन विशेष भेटघाट कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेकपा (एमाले) अन्य दलभन्दा पृथक रहेको दाबी गरे।

उनले भने, ‘नेकपा एमाले विशेष अभिभारा बोकेको पार्टी हो । त्यो पूरा गर्नुपर्नेछ । अरु पाटी भन्दा यो पृथक छ । यसको काममा राष्ट्रियता, जिम्मेवारी र जवाफदेही छ । त्यसकारण यो पार्टी अरु भन्दा पृथक छ ।’

अध्यक्ष ओलीले एमाले मात्र देशभक्त वा लोकतान्त्रिक पार्टी हो भन्ने आशय नरहेको स्पष्ट पार्दै अन्य दलहरूसँग स्पष्टता र त्यसमा अडिग रहने तथा कार्यान्वयन गर्ने क्षमता कमजोर बन्दै गएको टिप्पणी गरे ।

‘अरू पार्टी देशभक्त छैनन् वा लोकतान्त्रिक छैनन् भन्ने होइन, तर आजभोलि स्पष्टता, त्यसमा अड्न सक्ने क्षमता र कार्यान्वयन गर्ने शक्ति न्यून हुँदै गएको छ,’उनले भने।

उनले देशलाई पुनः सार्वभौमसत्ता सम्पन्न, स्वतन्त्र र स्वाधीन राष्ट्रको रूपमा सुदृढ गर्दै आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र निर्माणमा अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए ।

साथै स्वतन्त्र राजनीतिक व्यवस्था, मौलिक सामाजिक मूल्य–मान्यता तथा गौरवपूर्ण सांस्कृतिक पहिचानलाई जोगाउँदै अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए ।

‘देशलाई फेरि पनि सार्वभौमसत्ता सम्पन्न, स्वतन्त्र र स्वाधीन राष्ट्रको हैसियतमा कायम राखेर आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र, स्वतन्त्र राजनीतिक आफ्नो मौलिक, सामाजिक मूल्यमान्यताहरु र हाम्रो गौरवपूर्ण संस्कृति यी चिजहरुलाई कायम राख्दै अगाडी बढ्नुपर्दछ,’ उनले भने ।

<iframe width="100%" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/hT6MF1TQJM8?si=80Zb8PJtxriufuck" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै ‘सवारीसाधनको अनुमतिसम्बन्धी कार्यविधि, २०८२’ जारी गरेको छ ।
आयोगले निर्वाचन अवधिमा सवारीसाधनको प्रयोगलाई कडाइका साथ नियमन गर्ने उद्देश्यले ‘सवारीसाधनको अनुमतिसम्बन्धी कार्यविधि, २०८२’ जारी गरेको हो ।

निर्वाचन प्रचारप्रसारको अवधि तथा मतदानको दिन सवारीसाधनको प्रयोगलाई व्यवस्थित, मर्यादित र नियन्त्रित बनाउने लक्ष्यसहित कार्यविधि लागू गरिएको आयोगले जनाएको छ ।
राजनीतिक दल, उम्मेदवार वा उम्मेदवारका प्रतिनिधिले निर्वाचन प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्ने सवारीसाधनको अनुमति प्रक्रिया स्पष्ट पार्न आवश्यक भएकाले कार्यविधि ल्याइएको हो।

आयोगबाट माघ २० गते स्वीकृत कार्यविधिअनुसार सवारीसाधन प्रयोग गर्न चाहने राजनीतिक दल, उम्मेदवार वा निर्वाचन प्रतिनिधिले सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतसमक्ष तोकिएको ढाँचामा निवेदन दिनुपर्नेछ। निवेदनका आधारमा निर्वाचन अधिकृतले तोकिएको सीमाभित्र रही अनुमतिपत्र जारी गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

कार्यविधिअनुसार प्रतिनिधिसभा वा प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचनका उम्मेदवारले बढीमा दुईवटा दुईपाङ्ग्रे, तीनपाङ्ग्रे वा चारपाङ्ग्रे ९विद्युतीय वा यान्त्रिक० हलुका सवारीसाधन प्रयोग गर्न पाउनेछन्। सवारीसाधन सञ्चालन नहुने स्थानमा बढीमा चारवटा घोडा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

स्थानीय तह निर्वाचनका हकमा महानगरपालिका तथा उपमहानगरपालिकाका प्रमुख वा उपप्रमुखका उम्मेदवारले दुईवटा हलुका सवारीसाधन प्रयोग गर्न पाउनेछन् भने नगरपालिका प्रमुख, उपप्रमुख तथा गाउँपालिका अध्यक्ष वा उपाध्यक्षका उम्मेदवारलाई एउटा हलुका सवारीसाधन प्रयोग गर्न अनुमति दिइनेछ।
वडाअध्यक्ष तथा वडा सदस्यका उम्मेदवारले भने उम्मेदवार भएको वडाभित्र मात्र प्रयोग गर्ने गरी एउटा सवारीसाधन प्रयोग गर्न पाउनेछन्।

निर्वाचन प्रचारप्रसारका लागि जारी गरिने अनुमतिपत्रमा मौन अवधिमा सवारीसाधन प्रयोग गर्न नपाइने विषय अनिवार्य रूपमा उल्लेख गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
अनुमतिपत्र नलिई सवारीसाधन प्रयोग गरेमा वा मौन अवधिमा अनुमति प्राप्त सवारीसाधन चलाएमा त्यस्ता सवारीसाधन नियन्त्रणमा लिई निर्वाचन समाप्त भएपछि मात्र फिर्ता गरिनेछ। यसका लागि जिल्ला आचारसंहिता अनुगमन समितिले नियमित अनुगमन गरी उल्लङ्घन देखिएमा स्थानीय प्रशासनलाई सवारीसाधन नियन्त्रणमा लिन निर्देशन दिने व्यवस्था गरिएको छ।

मतदानको दिन अनुमति प्राप्त सवारीसाधनबाहेक अन्य कुनै पनि सवारीसाधन सञ्चालन गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ। यद्यपि, हवाई उडानमा भने यो व्यवस्था लागू हुने छैन।

मतदानको दिन उम्मेदवार, सुरक्षाकर्मी, संवैधानिक निकायका पदाधिकारी, सञ्चारमाध्यम, पर्यवेक्षक, कूटनीतिक नियोग, संयुक्त राष्ट्रसङ्घका नियोग, विदेशी पर्यटक, अन्तरराष्ट्रिय सङ्घसंस्था, अवलोकनकर्ता, अनुगमनकर्ता, विशिष्ट अतिथि तथा आयोगले तोकेका अन्य निकाय र व्यक्तिलाई सवारीसाधन प्रयोगको अनुमति दिन सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

काठमाडौं जिल्लामा आयोग परिसरमा स्थापना गरिने एकीकृत सवारीसाधन आवागमन डेस्कमार्फत अनुमति प्रक्रिया सञ्चालन गरिनेछ भने अन्य जिल्लामा जिल्ला प्रशासन कार्यालयले मुख्य निर्वाचन अधिकृतको समन्वयमा अनुमति जारी गर्नेछ।

कार्यविधिअनुसार विदेशी नम्बर प्लेट भएका सवारीसाधनलाई निर्वाचन प्रचारप्रसार प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न अनुमति दिइने छैन।

एम्बुलेन्स, दमकल, खानेपानी ट्याङ्कर, दूध ढुवानी सवारी, शववाहन, अस्पताल सेवा, दूरसञ्चार तथा विद्युत् सेवा जस्ता अत्यावश्यक सेवाका सवारीसाधन र ‘सिडी’ नम्बर प्लेट भएका कूटनीतिक नियोगका सवारीसाधनलाई भने अनुमति लिनुपर्ने छैन ।

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) ले आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई गम्भीर चासोका साथ नियालिरहेको जनाएको छ । बुधबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै एमालेले देशभरका १६५ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये १६३ क्षेत्रमा आफ्ना उम्मेदवार कायम राखेको जानकारी दिएको हो ।

विज्ञप्तिअनुसार कर्णाली प्रदेशको रूकुम पश्चिममा प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका उम्मेदवार जनार्दन शर्मालाई सघाउने सहमति भएको छ भने प्राविधिक कारणले मनाङमा उम्मेदवारी दर्ता हुन नसकेको र स्थानीय परिस्थितिका आधारमा विभिन्न राजनीतिक दल तथा समूहसँग संवाद र सहमति प्रक्रिया जारी रहेको एमालेले जनाएको छ ।

एमालेले उक्त उम्मेदवारीलाई सबै प्रकारका षड्यन्त्र, जालझेल र घेराबन्दीविरुद्धको नागरिक तथा राजनीतिक खबरदारीका रूपमा व्याख्या गरेको छ । साथै विध्वंस, आगजनी र राज्य संरचना नष्ट गर्ने प्रवृत्तिविरुद्ध निर्माण र विकासको प्रतिबद्धता रहेको उल्लेख गरेको छ ।

प्रेस विज्ञप्तिमा सामाजिक सञ्जालको बढ्दो दुरुपयोगप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाउँदै एमालेले गैरजिम्मेवार र गैरराजनीतिक ढंगले प्रविधिको प्रयोग भइरहेकोप्रति आपत्ति जनाएको छ । विभिन्न राजनीतिक दल, उम्मेदवार तथा निर्वाचन चिन्हका विषयमा भ्रम फैलाउने उद्देश्यले कलाकारको प्रयोग र प्रविधिको दुरुपयोग भइरहेको आरोप एमालेले लगाएको छ ।

एमालेको निर्वाचन चिन्ह परिवर्तनजस्ता भ्रामक प्रचार सामग्री निर्माण तथा प्रसारण गर्ने जो कोहीलाई कानुनी दायरामा ल्याउनुपर्ने माग पार्टीले गरेको छ । साथै पार्टी अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीप्रति लक्षित गरी सामाजिक सञ्जालमा गरिएका गालीगलौज, अमर्यादित र असभ्य अभिव्यक्तिको एमालेले कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ ।

एमालेले निर्वाचनका लागि आवश्यक शान्ति सुरक्षा अझै सुनिश्चित हुन नसकेको दाबी गरेको छ । विज्ञप्तिमा भयरहित र निर्भिक रूपमा मतदान गर्न पाउने वातावरण निर्माण गर्नु सरकारको प्रमुख दायित्व भए पनि हालसम्म विश्वासिलो वातावरण बन्न नसकेको उल्लेख छ ।
देशका विभिन्न जेल तथा सुधार गृहबाट फरार कैदीबन्दी अझै पक्राउ नपरेको, अवैध हातहतियार बाहिरै रहेको, राजधानीमा संगठित चोरी तथा लुटपाट बढेको एमालेको भनाइ छ ।

निर्वाचन आचारसंहिताको निरन्तर उल्लङ्घन भइरहेको भन्दै एमालेले राष्ट्रिय अखण्डता, सार्वभौमिकता, शान्ति सुरक्षा र सामाजिक सद्भावमा असर पर्ने गतिविधिमाथि निगरानी बढाउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेको छ । अन्यथा यस्ता गतिविधिबाट उत्पन्न हुने अराजकता, हिंसा र विध्वंसको जिम्मेवारी सरकार र सम्बन्धित पक्षले लिनुपर्ने चेतावनी पार्टीले दिएको छ ।

रौतहट । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनलाई लक्षित गरी रौतहट जिल्लामा सुरक्षा रणनीतिलाई प्रभावकारी बनाइएको छ । निर्वाचनलाई मर्यादित, स्वच्छ, निष्पक्ष र भयमुक्त वातावरणमा गराउने मुख्य उदेश्यका साथ नेपाली सेनाको परिचालनसँगै जिल्लाका सुरक्षा निकायहरूले आफ्नो सक्रियता बढाएका छन् ।

यसै सन्दर्भमा, आज बुधबार रौतहट क्षेत्र नम्बर ४ अन्तर्गतका विभिन्न संवेदनशील तथा सामान्य मतदान केन्द्रहरूको संयुक्त सुरक्षा टोलीले स्थलगत अवलोकन तथा निरीक्षण गरेको छ । इलाका प्रशासन कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरका उपसचिव माधवप्रसाद शर्माको नेतृत्वमा सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूको टोलीले क्षेत्र नं.४ का मतदान स्थलहरूको अवस्थाबारे जानकारी लिएको हो । टोलीमा इलाका प्रहरी कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरका प्रहरी नायब उपरीक्षक रुपा लाबुङ, सशस्त्र प्रहरी बेस क्याम्प सन्तपुरका सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक विश्व जीसी लगायतका अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको थियो । अनुगमनका क्रममा सुरक्षा टोलीले मतदान स्थलको भौतिक पूर्वाधार, सुरक्षा चुनौती, प्रवेश तथा निकास मार्ग र सम्भावित जोखिमका सूचकहरूको सूक्ष्म विश्लेषण गरेको छ ।

निरीक्षणपछि सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै सुरक्षा अधिकारीहरूले मतदान केन्द्रमा देखिएका सानातिना प्राविधिक तथा भौतिक कमजोरीहरूलाई तत्कालै समाधान गरिने बताएका छन् । ‘हाम्रो प्राथमिकता मतदाताले बिना कुनै डर मतदान गर्न पाउने वातावरण सुनिश्चित गर्नु हो,’ उपसचिव शर्माले भने, ‘त्यसका लागि मतदान केन्द्रहरूमा थप सुरक्षात्मक प्रबन्धहरू कडा बनाइनेछ ।’

निर्वाचनको समयमा हुनसक्ने अवाञ्छित गतिविधि, दबाब वा भयलाई निस्तेज पार्न नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलबीच सशक्त समन्वय गरिने प्रतिबद्धता सुरक्षा संयन्त्रले जनाएको छ । रौतहटमा निर्वाचन अवधिभर उच्च सतर्कता अपनाउनुका साथै मोबाइल गस्ती र रणनीतिक सुरक्षा तैनाथी समेत बढाइएको छ ।

जिल्ला निर्वाचन कार्यालय रौतहटका अनुसार निर्वाचनका लागि सम्पूर्ण तयारीहरू तीव्र गतिमा अगाडि बढेको छ । रौतहट क्षेत्र नं. ४ मा ६१ वटा मतदान स्थल र १ सय ३४ वटा मतदान केन्द्र तोकिएका छन् । कुल २ सय ७७ मतदान स्थल र ५ सय ४१ वटा मतदान केन्द्रहरू रहेको जिल्ला निर्वाचन कार्यालय रौतहटले जानकारी दिएको छ ।

यी सबै केन्द्रहरूको सुरक्षा संवेदनशीलताका आधारमा वर्गीकरण गरी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिने सुरक्षा प्रशासनको योजना छ । स्थानीय प्रशासनले आम नागरिक तथा मतदाताहरूलाई ढुक्क भएर निर्वाचनमा सहभागी हुन र कुनै पनि शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्त सुरक्षा निकायलाई खबर गर्न समेत अपिल गरेको छ ।