नुवाकोट । नुवाकोटको ढुङ्गेस्थित बुद्ध मन्दिरदेखि इन्टेकसम्म निर्माण गरिएको झोलुङ्गे पुल औपचारिक रूपमा उद्घाटन नहुँदै सञ्चालनमा आएको छ । दशैंमा घर फर्किने यात्रु तथा दैनिक रूपमा वारीपारी गर्नुपर्ने स्थानीयवासीले आज बिहानैदेखि पुलको प्रयोग गर्न थालेका छन् ।

निर्माण सम्पन्न भइसकेको पुल औपचारिक रूपमा उद्घाटन हुन बाँकी रहे पनि आवतजावतका लागि सहज भएपछि स्थानीय तथा दशैंका लागि घर फर्किने यात्रुहरूले पुल प्रयोग गर्न थालेका हुन्।

उक्त झोलुङ्गे पुलको निर्माण निर्माण व्यवसायी महासङ्घको लगानीमा गरिएको हो। 

आज बिहान पुलमा आवतजावत गर्ने क्रममा केही यात्रुहरूले ‘जय बालेन’ भन्दै यात्रा गरेको दृश्यसमेत देखिएको छ । 

नुवाकोट । नुवाकोटको सिमुटारबाट गुम्बाडाँडासम्म दशैँमा घर फर्किने यात्रुहरू तुइन र जिपलाइनको सहारा लिन बाध्य छन् ।

समयमै बेलीब्रिज निर्माण सम्पन्न नहुँदा यात्रुहरूले जोखिम मोलेर यात्रा गर्नुपरेको हो।

दुई दिनअघि नै सञ्चालनमा आउने भनिएको बेली ब्रिजको उद्घाटन विहीबार मात्र हाुँदैछ । पुल सञ्चालनमा नआउँदा यात्रुहरूले घण्टौँ प्रतीक्षा गरेर तुइनबाट नदी पार गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

दशैँ मनाउन घर फर्किंदै गरेकी विदुर नगरपालिका–१३ की मायाँ तामाङ तुइन चढ्नुअघि करिब एक घण्टा पालो कुर्नुपरेको बताउँछिन् ।

उनले भनिन्, ‘एक घण्टा वेटिङ बस्यौँ, बल्लबल्ल पालो आयो। डर त खासै लागेन तर तुइनभन्दा झोलुङ्गे पुल भएको भए अलि सजिलो हुन्थ्यो ।’

सडक अवरुद्ध हुँदा दैनिक उपभोग्य सामग्रीको मूल्यसमेत बढेको उनको भनाइ छ । ‘असर त धेरै परिरहेको छ। सामानहरू धेरै महँगो भइरहेको छ, बाटो धेरै लामो भइसक्यो, सामान पनि धेरै महँगो हुँदो रहेछ । त्यही भएर चाँडै बेलीब्रिजको व्यवस्था हुनुपर्छ, बाटो पनि चाँडो बन्नुपर्यो,’ उनले भनिन्।

दशैँ–तिहारमा घर फर्किने यात्रुका लागि सहज आवागमनको व्यवस्था हुनुपर्ने उनको माग छ । आफ्नो ठाउँमा ठूलो घटना नभए पनि आफन्तहरू पहिरोका घटनाबाट प्रभावित भएको उनले बताइन् । 

चाडपर्वका बेला घर फर्किने यात्रुको चाप बढिरहेका बेला पुल निर्माणमा भएको ढिलाइले स्थानीयवासी तथा यात्रु थप समस्यामा परेका छन्। बेली ब्रिज सञ्चालनमा आएपछि तुइन र जिपलाइनको सहारा लिनुपर्ने बाध्यता हट्ने र आवागमन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौँ । विपद्का कारण गण्डकी प्रदेशका तीन जिल्लाका मुख्य राजमार्ग प्रभावित भएका छन्।

बुधबार बिहान ६ बजेसम्मको विवरणअनुसार म्याग्दी, नवलपरासी पूर्व र गोरखामा पहिरो तथा बाढीका कारण सडक आवागमन प्रभावित भएको हो।

म्याग्दीको रघुगङ्गा गाउँपालिका–२ बैसरीमा पहिरो खसेपछि बेनी–जोमसोम सडकखण्ड एकतर्फी सञ्चालनमा रहेको छ। उक्त सडकखण्ड असोज १० गते बिहान ५ः५० बजेदेखि प्रभावित भएको हो।

त्यस्तै, नवलपरासी पूर्वको बौदीकाली गाउँपालिका–३ स्थित जन्ती पहिरोमा सडक अवरुद्ध भएपछि कालीगण्डकी करिडोर एकतर्फी सञ्चालनमा रहेको छ। असोज १४ गते दिउँसो ४ः४५ बजेदेखि प्रभावित बनेको उक्त सडकमा ठूला सवारीसाधन सञ्चालन हुन नसक्ने जनाइएको छ।

गोरखामा भने बाढीका कारण सडक आवागमन प्रभावित भएको विवरणमा उल्लेख छ।

काठमाडौं । नेपाली चलचित्र ‘कबड्डी ५ (आफ्टर द फाइनल म्याच) को ट्रेलर सार्वजनिक गरिएको छ। मंगलबार काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रमबीच रामबाबु गुरुङको लेखन तथा निर्देशनमा बनेको चलचित्रको ट्रेलर सार्वजनिक गरिएको हो।

बाँसुरी फिल्म्सको ब्यानरमा निर्माण भएको चलचित्र कात्तिक ६ गतेदेखि देशभरका सिनेमाघरमा प्रदर्शनमा आउनेछ। चलचित्रमा दयाहाङ राई, विजय बराल, बुद्धि तामाङ, विपीन कार्की, मिरुना मगर, सिर्जना गुरुङ, रिश्मा गुरुङ, विष्णु मोक्तान, प्रमिला राई, सुरज यादव, रमेश बज्राचार्य, हरि मिजार, पञ्चसुब्बा गुरुङ, घनु जोशी, सुमित्रा पहिम, अनुप न्यौपाने, मधु मिजार, हेमन्त बुढाथोकी, विक्रम श्रेष्ठ, सरोज अर्याल र शेखर चापागाईंसहितका कलाकारको अभिनय छ।

ट्रेलर सार्वजनिक कार्यक्रममा अभिनेता दयाहाङ राईले काजी पात्रको स्वभाव र लेखनबारे बोल्दै निर्देशकको लेखनमा पात्रको स्वभाव आउने र कलाकारले त्यसमा आफ्नो चरित्र मिसाउने बताए। उनले भने, ‘कहिलेकाहीँ डाइरेक्टरले कसले लेखेको भन्ने कुरा, लेखनको आधार के छ, त्यो खोजिन्छ। कहीँ न कहीँ उसको स्वभाव त्यो राइटिङमा आएर एक्टरले त्यो क्यारेक्टर मिसाउनु भनेको अलिअलि होला।;

उनले काजीको जीवनमा आउने परिस्थितिबारे पनि रमाइलो शैलीमा चर्चा गरे। काजीको जीवनमा चार जना छन्त्याल पात्र रहेको प्रसङ्गमा उनले बिके र छन्त्यालले गोलाप्रथाबाट निर्णय गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने बताए।

यस्तै अभिनेत्री सिर्जना गुरुङले ‘कबड्डी’ शृङ्खलालाई दर्शकले पहिलो भागदेखि नै हेर्दै आएको उल्लेख गर्दै पाँचौँ भागमा काजीको जीवनमा नयाँ परिस्थिति देख्न पाइने बताइन्। उनले भनिन्, ‘कबड्डी सिरिज १ देखि नै हेर्नुभएको सबैलाई काजीको व्यवहार थाहा छ। तर यो पाँचौँमा चाहिँ हामीले पक्कै पनि काजीको एक किसिमको म्याचुरिटी देख्नेछौँ। सायद मैले पो ल्याउने हो कि काजीको लाइफमा एक किसिमको म्याचुरिटी।’

उनले चलचित्र कात्तिक ६ गते अर्थात् अक्टोबर २३ मा हेर्न दर्शकलाई आग्रह गरिन्। अन्य कलाकारको अभिनय र पात्रको स्वभावबारे बोल्दै उनले सबै कलाकार आआफ्नो चरित्रमा उत्कृष्ट रहेको बताइन्।

अभिनेता विजय बरालले पनि चलचित्रका पात्र र कथासँग जोडिएका प्रसङ्गलाई रमाइलो शैलीमा प्रस्तुत गरे। उनले बिके पात्रलाई अरूभन्दा केही बाठो रहेको टिप्पणी गर्दै पात्रले विवाह र सुहागरातबारे जिज्ञासा राख्ने प्रसङ्ग सुनाए।

विजयले भने, ‘अलिकति बिके चाहिँ त्यहाँमध्ये बाठो हो नि त। पहिले पनि चिठी लेख्थ्यो, अहिले पनि त्यही। अलिकति एड्भान्स भएको हो नि ऊ पनि, त्यही भएर ‘सुहागरातमा केके गर्नुपर्छ?’ भनेर सोधिराछ।’

काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सङ्खुवासभाको उत्तरी भेगमा पर्ने भोटखोला गाउँपालिका–३, हटियामा राष्ट्रिय प्रसारण लाइनबाट विद्युत् आपूर्ति सुरु गरेको छ । यसअघि लघु जलविद्युत् आयोजनाबाट विद्युत् उपभोग गर्दै आएको उक्त क्षेत्रमा राष्ट्रिय प्रसारण प्रणाली विस्तार गरिएको हो ।

प्राधिकरणको वितरण तथा ग्राहक सेवा निर्देशनालयअन्तर्गत योजना तथा प्राविधिक सेवा विभागमार्फत सञ्चालित आयोजनाबाट हटियामा राष्ट्रिय प्रसारण लाइन विस्तार गरी विद्युत् आपूर्ति सुरु गरिएको हो ।

राष्ट्रिय प्रसारण लाइनबाट विद्युत् आपूर्ति सुरु भएपछि स्थानीय बासिन्दासँगै सरकारी कार्यालय, स्वास्थ्य संस्था, कुटानीपिसानी मिल तथा घरेलु उद्योगले लाभ लिन सक्नेछन् । यसले स्थानीय क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्तिको नियमितता र विश्वसनीयता बढाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

खाँदबारी वितरण केन्द्रका प्रमुख रामबाबु चौधरीका अनुसार भोटखोला गाउँपालिकाको कार्यालय र हटियास्थित अस्पतालमा थ्री फेजका मिटर जडान गरी विद्युत् आपूर्ति सुरु गरिएको छ ।

प्राधिकरणले चीनसँग सीमा जोडिएको भोटखोला गाउँपालिकाको किमाथाङ्कासम्म पनि राष्ट्रिय प्रसारण लाइन विस्तार गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । उक्त क्षेत्रमा विद्युत् पुर्‍याउन ठेक्का प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको प्राधिकरणले जनाएको छ । चालु आर्थिक वर्षभित्रै किमाथाङ्कामा राष्ट्रिय प्रसारण लाइनबाट विद्युत् आपूर्ति सुरु गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

सङ्खुवासभामा करिब ९५ प्रतिशत घरधुरीले राष्ट्रिय प्रसारण लाइनबाट विद्युत् उपभोग गरिरहेका छन् । बाँकी घरधुरीमा भने लघु जलविद्युत् तथा सौर्य ऊर्जामार्फत विद्युत् आपूर्ति भइरहेको छ ।

प्राधिकरणले जिल्लाका दुर्गम तथा भौगोलिक रूपमा विकट बस्तीमा राष्ट्रिय प्रसारण प्रणाली विस्तारलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ । राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको विस्तारले स्थानीयस्तरमा स्वास्थ्य तथा शिक्षा सेवा सञ्चालन, घरेलु उद्योगको विकास र आर्थिक गतिविधि विस्तारमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आफ्ना प्रतिनिधि सभा सदस्य खगेन्द्र सुनारमाथि आन्तरिक छानबिन सुरु गरेको छ । सञ्चारमाध्यममा उनीसँग सम्बन्धित श्रव्य सामग्री (अडियो) र विभिन्न गम्भीर आरोपहरू सार्वजनिक भएपछि पार्टीले छानबिन प्रक्रिया अघि बढाएको हो । 

छानबिन नसकिँदासम्मका लागि सांसद सुनारलाई सार्वजनिक पदको हैसियतमा कुनै पनि औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी नहुन निर्देशन दिइएको छ ।

मंगलबार पार्टीका महामन्त्री विपिनकुमार आचार्यले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सांसद सुनारका सम्बन्धमा सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित समाचार, सार्वजनिक अडियो सामग्री र उनीमाथि उठाइएका प्रश्नहरूप्रति पार्टीको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएका छन् । 

सञ्चारमाध्यममार्फत महिलाको मर्यादा र सम्मानमा आँच पुर्‍याउने कार्य, अनुचित दबाब, अवाञ्छित धम्की तथा शंकास्पद आर्थिक लेनदेनजस्ता गम्भीर र संवेदनशील विषयहरू बाहिर आएको भन्दै पार्टीले यस विषयलाई सामान्य रूपमा लिन नसक्ने स्पष्ट पारेको छ । विधिको शासन, सुशासन र नागरिक जवाफदेहिताप्रति प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै रास्वपाले महिलामाथि हुने दुर्व्यवहार, पदीय मर्यादा उल्लङ्घन र फौजदारी कसुरका विषयमा पार्टीको ‘शून्य सहनशीलता’को नीति रहेको जनाएको छ ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘यस विषयको सत्यतथ्य अन्वेषण गर्न पार्टीको केन्द्रीय अनुशासन आयोगलाई तत्काल आन्तरिक छानबिन प्रक्रिया अगाडि बढाउन निर्देशन दिइसकिएको छ। अनुसन्धान प्रक्रिया प्रभावित नहोस् र पदीय नैतिकता कायम रहोस् भन्नका खातिर, उक्त छानबिन निष्कर्षमा नपुग्दासम्मका लागि उहाँलाई सार्वजनिक पदको हैसियतमा कुनै पनि औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी नहुन निर्देशन दिइन्छ ।’

यसका साथै रास्वपाले सार्वजनिक भएका यी विषयहरूको गाम्भीर्यतालाई मनन गर्दै राज्यका सम्बन्धित निकायहरूबाट अविलम्ब निष्पक्ष र तथ्यपरक अनुसन्धान हुने विश्वास व्यक्त गरेको छ । सरकारी अनुसन्धान प्रक्रियामा पार्टीको तर्फबाट पूर्ण सहयोग रहने प्रतिबद्धता पनि जनाइएको छ ।

‘कानुनभन्दा माथि कोही पनि हुँदैन’ भन्ने लोकतान्त्रिक मान्यतामा पार्टी दृढ रहेको स्मरण गराउँदै महामन्त्री आचार्यले राज्यको अनुसन्धान र पार्टीको आन्तरिक छानबिनबाट प्राप्त निष्कर्षका आधारमा कानुन र विधानबमोजिम थप कदम चालिने बताएका छन् । कानुनको उल्लङ्घन वा पदीय आचरणविपरीत काम गर्ने जो–कोहीलाई राजनीतिक संरक्षण दिने कार्य रास्वपाबाट कहिल्यै नहुने विज्ञप्तिमार्फत स्पष्ट पारिएको छ ।

काठमाडौं । बडादशैं अन्तर्गत नवरात्रको तेस्रो दिन आज नवदुर्गा भवानीको तेस्रो स्वरूप चन्द्रघण्टा देवीको विधिपूर्वक पूजा–आराधना गरिँदैछ । आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन घटस्थापना गरी सुरु भएको नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैं कोजाग्रत पूर्णिमासम्म १५ दिन मनाइन्छ ।

नवरात्रभर घर तथा दशैंघरमा दुर्गा सप्तशती (चण्डी), श्रीमद्देवीभागवत लगायत देवी स्तोत्रहरूको पाठपारायण गर्दै शक्तिस्वरूपा नवदुर्गाका नौवटा रूपको उपासना गर्ने परम्परा छ । नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्री र दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणीको आराधना गरिएपछि तेस्रो दिन आज चन्द्रघण्टा देवीको पूजा गरिएको हो । यसपछि क्रमशः चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौं दिन स्कन्दमाता, छैटौं दिन कात्यायनी, सातौं दिन कालरात्रि, आठौं दिन महागौरी र नवौं दिन सिद्धिदात्री देवीको पूजा गरिन्छ ।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले असत्यमाथि सत्य र असुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रूपमा यो पर्व मनाउने गर्दछन् । 

यसैबीच, नवरात्रको तेस्रो दिन आज काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरका विभिन्न शक्तिपीठ तथा देवी मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि भक्तजनको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ । राजधानीका गुह्येश्वरी, मैतीदेवी, दक्षिणकाली, कालिकास्थान, शोभा भगवती, विजेश्वरी, नक्साल भगवती, भद्रकाली र संकटा लगायतका मन्दिरहरूमा दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लागेको छ ।

त्यस्तै, उपत्यकाबाहिरका प्रमुख शक्तिपीठहरू ताप्लेजुङको पाथीभरा, धरानको दन्तकाली, भोजपुरको सिद्धकाली र गोरखाको मनकामना लगायतका प्रसिद्ध मन्दिरहरूमा पनि पूजाआजा तथा दर्शन गर्ने श्रद्धालुहरूको उल्लेख्य भीड लाग्ने गरेको छ ।

काठमाडौं । गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिकास्थित सिर्दिङ्गे हिमालबाट खसेको ठूलो पहिरोले नदी थुनिएपछि बूढीगण्डकीमा भीषण बाढी आएको छ ।  

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढीका कारण चुमनुब्री गाउँपालिका–६ चुम्चेतको उङ्लिङका २ महिला र ३ पुरुष गरी ५ जना सम्पर्कविहीन भएका छन् ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट नेपाली सेनाका ४ वटा हेलिकप्टर परिचालन गरी ९ जना विदेशी नागरिकसहित ९५ जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ । उद्धार तथा प्रतिकार्यका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका गरी कुल ७०३ जना सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ ।

बाढीले विभिन्न स्थानीय तहमा ठूलो भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ । प्राधिकरणको स्थिति प्रतिवेदनअनुसार बाढीका कारण २ वटा पक्की पुल, २ वटा झोलुङ्गे पुल र १ वटा बेलीब्रिज बगेका छन्। यसैगरी चुमनुब्रीमा ४३, धार्चेमा ३९, आरुघाटमा ६४ र धादिङको त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिकामा ५८ गरी कुल २०४ घरमा क्षति पुगेको छ। साथै १ विद्यालय, ३ जलविद्युत आयोजना, ४ वटा हवन कुण्ड, ४ वटा भेडिगोठ, १२ वटा बंगुरको खोर/गोदाम तथा गोरखा र धादिङका ११ वटा खानेपानी आयोजनामा समेत क्षति पुगेको छ।  सडक तथा हेलिकप्टरमार्फत प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल पाल, टेन्ट, कम्बल, म्याट्रेस, स्लिपिङ ब्याग, ज्याकेट, खाद्यान्न र सोलार लाइट लगायतका अत्यावश्यक राहत सामग्री पठाइएको छ ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय गोरखाको विवरणका आधारमा चुमनुब्री, धार्चे र आरुघाट गाउँपालिकाका लागि २१ दिनलाई पुग्ने अनुमानित राहत सामग्रीको व्यवस्थापन प्रक्रिया अघि बढाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ । घटनाको विस्तृत अध्ययनका लागि प्राधिकरणको नेतृत्वमा भूगर्भविद् र ड्रोनसहितको प्राविधिक टोली खटिएको छ ।

काठमाडौं । वातावरण पत्रकार एवं नदी अध्येता रमेश भुसालले गोरखाको बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढी पहिरोले नदी केही समय थुनिएर एक्कासी खुलेका कारण आएको हुन सक्ने प्रतिक्रिया दिएका छन् । 

उनले पछिल्लो पाँच वर्षमा मेलम्ची, त्रिशूली र बूढीगण्डकी क्षेत्रमा भएका ठूला विपद्का घटनाले उच्च हिमाली क्षेत्रको नियमित अनुगमन र प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणालीको आवश्यकता देखाएको बताए । 

अर्थ जर्नालिजम नेटवर्कका दक्षिण एसियाली संयोजकसमेत रहेका भुसालसँगको कुराकानीमा बाढी आउनुअघि पानी परेको नदेखिएकाले यसको कारण वर्षा मात्र नभएको हुन सक्ने बताए।

‘अहिले पानी परेर बाढी आएको भन्ने कुरा छ तर पानी परेर आएको भए १२ घण्टाअघिसम्म कतै पनि पानी परेको छैन भन्ने हाइड्रोपावर कम्पनीहरुकोे भनाइ छ। त्यसैले पानीका कारण होइन भन्ने छ,’ उनले भने।

उनका अनुसार बाढी आउनुको सम्भावित कारण पहिरोले नदीको बहाव रोक्नु र त्यसपछि थुनिएको पानी एक्कासी बाहिरिएको हुनसक्छ । सानो हिमताल फुटेको हुनसक्ने सम्भावना पनि रहेकाले घटनाको वास्तविक कारणबारे थप अध्ययन आवश्यक रहेको उनले बताए।

उनले भने,‘प्रारम्भिक अनुमान अनुसार पहिरो गएर त्यसले नदी केहीबेर थुनियो र त्यसपछि पानी एक्कासी खुलेको हुनसक्ने एउटा सम्भावना छ । अर्को चाहिँ सानो हिमताल फुट्यो कि भन्ने हो। तर अहिलेसम्म आएको जानकारीअनुसार पहिरोले थुनिएर आयो भन्ने नै हो ।’

उनले पछिल्लो पाँच वर्षमा करिब १०० किलोमिटरको हवाई दूरीभित्र रहेका मेलम्ची, त्रिशूली र बूढीगण्डकी क्षेत्रमा ठूला बाढी तथा विपद्का घटना भएको उल्लेख गर्दै यसलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने बताए ।

भुसालले यस्ता घटना वर्षा र मनसुनसँग मात्र जोडेर हेर्न नहुने बताए । उनका अनुसार उच्च हिमाली क्षेत्रमा पहिरो, चट्टान खस्ने, हिमपहिरो जाने तथा अन्य प्राकृतिक प्रक्रियाले पनि ठूलो विपद् निम्त्याउन सक्छन्।

उनले भने,‘रसुवा र अहिलेको घटनालाई हेर्दा पानी नपरेको अवस्थामा पनि ठूला दुर्घटना भइरहेका छन् । मनसुनजन्य कारण नभएर मनसुनबाहेकका अरू कारणले गर्दा पनि ठूला घटना हुन थाले । ढुङ्गा, चट्टानै खसिरहेका छन् । रसुवा र मेलम्चीमा पनि ठूलो पानी परेर होइन ी, त्यस्तै भएको छ।’

उनले उच्च हिमाली क्षेत्रमा भइरहेका परिवर्तनबारे पर्याप्त जानकारी नहुनु, आवश्यक स्रोतसाधनको अभाव हुनु तथा पानी पर्ने र नपर्ने विषयमा मात्र बढी ध्यान केन्द्रित हुनु पनि चुनौती रहेको बताए।

भुसालले विपद् हुनुअघि त्यसको सम्भावित कारण र जोखिम पहिचान गर्न सके मात्र प्रभावकारी पूर्वसूचना दिन सकिने बताए । त्यसका लागि उच्च हिमाली क्षेत्रमा अनुगमन गर्ने प्रणाली र जोखिमबारे तत्काल जानकारी दिने संयन्त्र आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ ।

उनका अनुसार बाढीको कारण पहिचान गर्न नदीको माथिल्लो तटीय क्षेत्र, साना सहायक नदी तथा खोलामा पहिरो गएर बहाव अवरुद्ध भएको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा अध्ययन गर्नुपर्छ।

उनले बूढीगण्डकी बाढीको वास्तविक कारण पुष्टि गर्न थप प्राविधिक अध्ययन आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै उच्च हिमाली क्षेत्रमा भइरहेका परिवर्तनको नियमित अनुगमन, जोखिमको पूर्वपहिचान र प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणाली विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

काठमाडौं । गोरखाको बूढीगण्डकी नदीमा आएका बाढी धादिङसम्म पुगेको छ । बाढीले धादिङ र गोरखा जोड्ने पक्की पुल बगाएको छ भने नदी किनारका खेत तथा जग्गा कटान गरेको छ । 

धादिङमा हालसम्म मानवीय क्षति भने नभएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मी पाण्डेय गौतमले जानकारी दिइन् । गौतमले बाढीको सूचना प्राप्त भएपछि जिल्लाका सबै सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको बताइन् । 

स्थानीय तहसँगको समन्वयमा माइकिङ तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत सूचना प्रवाह गरी जोखिममा रहेका मानिसलाई सुरक्षित स्थानतर्फ सारिएको उनले जानकारी दिइन् । 

‘बाढीको सूचना प्राप्त भइसकेपछि सबै सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेका छौँ। स्थानीय पालिकाहरूले माइकिङ गरेर र सामाजिक सञ्जालबाट पनि प्रचारप्रसार गरेर सबै नागरिकहरुलाई सुरक्षित स्थानतर्फ लगिएको छ,’ उनले भनिन् । 

उनका अनुसार बाढीले धादिङ र गोरखा जोड्ने पक्की पुल बगाएपछि गोरखा जाने तथा चितवनलगायतका क्षेत्रसँगको सडक सम्पर्क प्रभावित भएको छ ।

‘पुल बगाएपछि गोरखालगायत विभिन्न ठाउँ र चितवनतिर जाने सबै कनेक्सन टुट्यो,’ उनले भनिन्।

बाढीमा लेदोसहित ठूला चट्टान बगेर आएको उनले बताइन् । ‘बाढी ठूलै आएको छ । लेदोसहित घरजत्रा ठूला चट्टान बगाएर ल्याएको अवस्था छ,’ उनले भनिन्।

बाढी धादिङ पार गरेर त्रिशूली नदीमा मिसिइसकेको पनि गौतमले जानकारी दिइन् । उनका अनुसार बाढीको बहाव घट्ने र फेरि बढ्ने क्रम जारी छ ।

धादिङमा नदी किनारका खेत तथा जग्गामा कटान भए पनि अन्य ठूलो भौतिक क्षतिको विवरण प्राप्त नभएको उनले बताइन् । गोरखामा भने बाढीले बस्तीसमेत बगाएको प्रारम्भिक जानकारी आएको र त्यहाँको पछिल्लो अवस्थाबारे सम्पर्क हुन नसकेको उनले उल्लेख गरिन् ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सुरक्षा सतर्कता र उद्धारसम्बन्धी तयारीलाई निरन्तरता दिएको छ।