रामेछाप। सिन्धुलीको सुनकोशी गाउँपालिका–१ आपघारीस्थित क्रसर उद्योगका लागि प्रयोग गरिएको पानी पोखरीमा डुबेर आमा–छोरीको मृत्यु भएको छ। दशैं मनाउन माइती आएकी स्थानीय बद्रीप्रसाद कोइरालाकी छोरी सतीदेवी कोइराला र उनकी छोरीको पोखरीमा डुबेर मृत्यु भएको हो।

बिहीबार दिउँसो करिब २ बजे आमा–छोरी पोखरीमा नुहाइरहेका बेला बालिका खेल्ने क्रममा डुबेकी थिइन्। छोरी पोखरीमा डुबेको खबरसँगै रहेका साथीले दिएपछि उनलाई बचाउन पोखरीमा पसेकी सतीदेवीसमेत डुबेकी थिइन्। घटनामा दुवैको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएकाे छ।

दशैं मनाउन माइती आएकी चेली र उनकी छोरीको एकैसाथ मृत्यु भएपछि परिवार तथा स्थानीयवासी शोकमा परेका छन्। घटनाले गाउँमा शोक छाएको छ। घटनाबारे क्रसर उद्योगका सञ्चालकहरूमाथि अनुसन्धान गरिरहेको सिन्धुली प्रहरीले जनाएको छ।

एजेन्सी । साउदी अरबको दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी बुधबार साँझ भएको आक्रमणमा कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य आठ जना घाइते भएका छन्।

साउदी अरबको नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए) ले यसको पुष्टि गरेको हो।

जीएसीएले जारी गरेको आधिकारिक विज्ञप्तिअनुसार घाइते आठ जनाको अवस्था सामान्यदेखि गम्भीरसम्म रहेको छ । उनीहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको छ।

एक्समा पोस्ट गरिएको विज्ञप्तिमा जीएसीएले भनेको छ, ‘नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए) ले सन् २०२६ अक्टोबर २१, बुधबार साँझ (इस्लामिक पात्रोअनुसार १० जमाद अल(अव्वल १४४८ हिजरी) दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी आक्रमण भएको जानकारी गराउँछ।’

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार आक्रमणबाट भौतिक सम्पत्तिमा समेत क्षति पुगेको छ। क्षतिको वास्तविक अवस्थाबारे मूल्याङ्कन भइरहेको छ।

‘आक्रमणमा एक जना आवासीय व्यक्तिको मृत्यु भएको छ। साथै, सामान्यदेखि गम्भीर अवस्थासम्मका आठ जना घाइते भएका छन्। सबै घाइतेलाई आवश्यक उपचारका लागि तत्काल अस्पताल पु¥याइएको छ। आक्रमणबाट भौतिक सम्पत्तिमा पनि क्षति पुगेको छ, जसको मूल्याङ्कन भइरहेको छ। यसबारे थप जानकारी पछि उपलब्ध गराइनेछ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले साउदी अरबमा कार्यरत अत्यावश्यकबाहेकका अमेरिकी सरकारी कर्मचारी र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई साउदी अरबबाट फिर्ता गर्न आदेश दिएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता टोमी पिगोटले एक्समा लेखेका छन्, ‘इरानको समर्थन प्राप्त हुथीहरूले साउदी अरबविरुद्धका शत्रुतापूर्ण गतिविधि बढाउँदै लगेका छन्। यसमा नागरिक विमानस्थल र अन्य महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमाथिका आक्रमणसमेत समावेश छन्, जसका कारण सर्वसाधारणको ज्यान जाने र हवाई यात्रामा गम्भीर अवरोध उत्पन्न हुने गरेको छ। विदेश मन्त्रालयका कर्मचारी र उनीहरूका परिवारको सुरक्षा हाम्रो सर्वोच्च प्राथमिकता हो। उनीहरूको संरक्षण र सहयोगका लागि हामी आवश्यक सबै कदम चालिरहनेछौँ।’

अल जजिराका अनुसार यमनी सेनाका सैन्य प्रवक्ता कर्णेल माजिद अल नाजिलीले हुथी सेनाले एकै दिनमा चौथोपटक अल रय्यान विमानस्थललाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको पुष्टि गरेका छन्।

नागरिक उड्डयन पूर्वाधारमाथि निरन्तर भइरहेको आक्रमणको निन्दा गर्दै कर्णेल अल नाजिलीले विमानस्थललाई निशाना बनाउनु यमनी जनताको अत्यावश्यक सम्पत्तिमाथिको आक्रमण भएको बताएका छन्।

उनले यसलाई यमनी जनतामाथि नाकाबन्दी लगाउने उद्देश्यले गरिएको योजनाबद्ध कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

उनका अनुसार विमानस्थलमाथिको आक्रमणले यमनी जनताको हितमा प्रत्यक्ष असर पार्नुका साथै उनीहरूको आवतजावत गर्ने स्वतन्त्रतामा गम्भीर प्रतिबन्ध लगाउँछ।

अल जजिराले छुट्टै समाचारमा साउदी नेतृत्वको यमन गठबन्धनका प्रवक्ता ब्रिगेडियर जनरल तुर्की अलमालिकीलाई उद्धृत गर्दै साउदी अरबको पूर्वी प्रान्तलाई लक्षित गरी आएका चारवटा मानवरहित हवाई यान (ड्रोन) लाई गठबन्धनको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले सफलतापूर्वक अवरोध गरी नष्ट गरेको जनाएको छ।

क्षेत्रीय तनाव बढिरहेका बेला विमानस्थलका पूर्वाधारमाथि भएका पछिल्ला आक्रमणपछि यो घटना भएको हो।

यसअघि अक्टोबर १० मा किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको घातक आक्रमणमा एक भारतीय नागरिकसहित १३ जनाको मृत्यु भएको थियो भने सयौँ मानिस घाइते भएका थिए।

साउदी अरबको नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए)ले अक्टोबर ११ मा जारी गरेको विज्ञप्तिमा उक्त घटनामा १२ जनाको मृत्यु भएको र ३०९ जना घाइते भएको जनाएको थियो।

त्यसपछि रियादस्थित भारतीय दूतावासले आक्रमणमा घाइते भएका एक भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यसैगरी, अक्टोबर ६ र ७ मा किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र अभा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी शृङ्खलाबद्ध आक्रमण भएका थिए। जीएसीएका अनुसार ती घटनामा तीन जनाको मृत्यु भएको थियो भने ३६ जना घाइते भएका थिए।

क्षतिको मूल्याङ्कन गर्न र सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी सुरक्षा जाँच गर्न अधिकारीहरूले विमानस्थलको सञ्चालन अस्थायी रूपमा बन्द गरेका थिए।

यसैबीच, भारतका विदेशमन्त्री एस.जयशंकरले मंगलबार पश्चिम एसियाको क्षेत्रीय अवस्था ‘गम्भीर चिन्ताको विषय’ रहेको बताएका छन्।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)का विदेशमन्त्री शेख अब्दुल्लाह बिन जायद अल नाह्यानसँगको छलफलका क्रममा जयशंकरले भारतले संवाद र कूटनीतिमार्फत शान्ति प्रवद्र्धन गर्ने हरेक पहललाई समर्थन गर्ने बताए। एएनआई

झापा । झापाको बिर्तामोड नगरपालिका–२ रामचोकस्थित एक बडी ग्यारेजको क्यान्टिनमा विद्युत् सर्ट भई आगलागी हुँदा करिब तीन लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ ।

आगलागीबाट भाँडाकुँडा, लत्ताकपडा, तीनवटा खसीबाख्रा र नगद एक लाख रुपैयाँ जलेर नष्ट भएका छन् भने एक जनाको जलेर मृत्यु भएको छ ।

बिहीबार बिहान करिब ४ः१० बजे भएको आगलागीमा परी क्यान्टिनमा काम गर्ने ६५ वर्षीय रुद्रबहादुर तामाङको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट प्राप्त विवरणअनुसार, बिर्तामोड नगरपालिका–४ निवासी रवि राजवंशीले सञ्चालन गरेको बडी ग्यारेजको क्यान्टिनमा आगलागी भएको थियो । ध्रुव भट्टराईको जग्गामा रहेको टिनको छानो भएको घरमा सञ्चालित क्यान्टिनमा आगलागी हुँदा गौरीगञ्ज गाउँपालिका–२ निवासी तामाङको ज्यान गएको हो ।

आगलागीको सूचना प्राप्त हुनासाथ इलाका प्रहरी कार्यालय अनारमनीबाट प्रहरी टोली घटनास्थल पुगेको थियो । दमकल र स्थानीयवासीको सहयोगमा बिहान करिब ४ः३० बजे आगो पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ ।

यसैगरी, ग्यारेजसँगै जोडिएको राजेन्द्र अग्रवालले सञ्चालन गरेको मार्बल तथा टाइल्सको गोदाममा समेत सामान्य आगलागी भएको थियो ।

काठमाडौँ । आज आश्विन शुक्ल एकादशी अर्थात टीकाको दोस्रो दिन नवदुर्गाको प्रसादस्वरूप टीका थाप्न र आशीर्वाद लिन मान्यजनका घरमा जाने क्रम जारी छ।

विजयादशमीका दिन टीका थाप्न नभ्याएका आफन्त तथा चेलीबेटीहरूका लागि आज पनि दशैंको टीका लगाउने क्रम जारी छ ।

आश्विन शुक्ल एकादशी अर्थात् पापाङ्कुशा एकादशीका दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद थाप्ने परम्परा नेपाली समाजका कतिपय ठाउँमा रहिआएको छ ।

दशैंको मुख्य दिन घर पुग्न नसकेका छोरीचेली, आफन्त तथा टाढा रहेका परिवारका सदस्यहरू यस अवधिमा टीका थाप्न आउने गर्छन् । त्यसैले विजयादशमीपछि पनि घरघरमा टीका लगाउने र आफन्तसँग भेटघाट गर्ने क्रम जारी रहन्छ।

हिन्दु पात्रोअनुसार आश्विन शुक्ल पक्षको एघारौँ तिथिलाई पापाङ्कुशा एकादशी भनिन्छ । वैष्णव परम्परामा यस एकादशीलाई विशेष महत्त्वका साथ लिइन्छ । यस दिन भगवान् विष्णुको पद्मनाभ स्वरूपको पूजा–आराधना गर्ने धार्मिक मान्यता छ ।

धार्मिक ग्रन्थमा उल्लेख भएअनुसार यस एकादशीको व्रत र भगवान् विष्णुको उपासनाले पापबाट मुक्ति प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । यस दिन व्रत बस्ने, फलाहार गर्ने, पूजा–पाठ गर्ने तथा एकादशी महात्म्यको कथा श्रवण गर्ने चलन छ ।

नौ दिनसम्म पूजा आराधना गरी देवी विसर्जन गरेपछि विजयादशमीका दिनदेखि सुरु भएको प्रसाद लगाउने र मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने क्रम कोजाग्रत पूर्णिमाका दिनसम्म जारी रहन्छ।

सुर्खेत । सुर्खेत र दैलेखको सिमानास्थित गुराँस गाउँपालिका–५ रातानाङ्लामा रहेको मौसमी रडार अझै सञ्चालनमा आउन सकेको छैन। चट्याङका कारण क्षति पुगेपछि बन्द भएको रडार पुनः सञ्चालनमा ल्याउन ढिलाइ हुँदा कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको मौसम निगरानी तथा विपद् पूर्वसूचना प्रणाली प्रभावित भएको छ।

करिब १७ करोड रुपैयाँ खर्चेर स्थापना गरिएको अत्याधुनिक प्रविधिसहितको मौसमी रडार लामो समयदेखि प्रयोगविहीन बनेको हो। यस रडारले पश्चिम नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा विकसित हुने मौसमी गतिविधिको निगरानी गरी मौसम पूर्वानुमानलाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको थियो।

जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख डा इन्दिरा कँडेलका अनुसार चट्याङका कारण क्षति पुगेपछि गुँरासेमा रहेको रडार दुई वर्षदेखि बन्द छ। रडारमा जडान गर्न आवश्यक उपकरण विदेशबाट खरिद गरिए पनि ती उपकरण जडान गर्न सक्ने दक्ष प्राविधिक जनशक्ति नेपालमा नहुँदा सञ्चालनमा ल्याउन समस्या भएको उनले बताएकी छन्। केही समयमै जनशक्ति व्यवस्था गरेर काम सुरु हुने उनको भनाई रहेको छ । 

१७ करोड खर्चेर स्थापना गरिएको प्रविधि प्रयोगविहीन

रातानाङ्लामा स्थापना गरिएको मौसमी रडारको उद्घाटन २०७६ मंसिर १७ गते गरिएको थियो। विश्व बैंकको सहयोगमा जल तथा मौसम विज्ञान विभागले स्थापना गरेको यस रडारलाई पश्चिम नेपालमा मौसमको अवस्था निगरानी गर्ने महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारका रूपमा लिइएको थियो।

रडारले बादलको अवस्था, वर्षाको तीव्रता, वर्षा गराउने प्रणालीको गतिविधि तथा सम्भावित मौसमी परिवर्तनबारे जानकारी उपलब्ध गराउन सहयोग गर्छ। यसबाट प्राप्त तथ्यांकले मौसमविद्लाई मौसमी प्रणालीको विकास र त्यसको गति विश्लेषण गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

विशेषगरी छोटो समयमा हुने भारी वर्षा, मेघगर्जनसहितको वर्षा तथा अन्य प्रतिकूल मौसमी अवस्थाको पहिचान गर्न रडार उपयोगी हुन्छ। मौसमको अवस्थाबारे यथासम्भव समयमै जानकारी प्राप्त हुँदा जोखिममा रहेका बस्तीलाई पूर्वसूचना दिन र सम्भावित क्षति न्यूनीकरण गर्न सहज हुन्छ।

तर, करोडौँ रुपैयाँ खर्चेर स्थापना गरिएको यो प्रविधि लामो समयदेखि बन्द हुँदा त्यसबाट प्राप्त हुनुपर्ने तथ्यांक र सूचनाको उपयोग गर्न सकिएको छैन।

चट्याङले क्षति पुर्‍यायो, मर्मतमा प्राविधिक समस्या

रातानाङ्लाको मौसमी रडार चट्याङका कारण क्षतिग्रस्त भएपछि सञ्चालनमा समस्या आएको हो। 

रडारजस्तो संवेदनशील उपकरणको मर्मतका लागि विशेष प्राविधिक ज्ञान, दक्ष जनशक्ति र आवश्यक उपकरणको व्यवस्था हुनुपर्छ। सामान्य मर्मतबाट सञ्चालनमा ल्याउन नसकिने अवस्थामा सम्बन्धित प्राविधिकको सहयोग लिनुपर्ने हुन्छ। यसले उपकरणको मर्मत तथा पुनः सञ्चालन प्रक्रिया जटिल बनाएको देखिन्छ।

आवश्यक उपकरण विदेशबाट खरिद गरिए पनि तिनलाई जडान गर्ने जनशक्तिको अभाव रहनुले प्रविधि खरिद मात्र पर्याप्त नहुने देखाएको छ। यस्ता पूर्वाधार स्थापना गर्दा सञ्चालन, मर्मतसम्भार र प्राविधिक जनशक्तिको दीर्घकालीन व्यवस्थापनलाई समेत प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता यस घटनाले देखाएको छ।

तीन प्रदेशको मौसम निगरानीमा असर

गुराँस गाउँपालिका–५ रातानाङ्लामा रहेको रडार कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको मौसमसम्बन्धी जानकारी उपलब्ध गराउने उद्देश्यले स्थापना गरिएको हो। पश्चिम नेपालका पहाडी तथा हिमाली भूभागमा मौसम छिटो परिवर्तन हुने र कतिपय क्षेत्रमा मौसम मापन केन्द्रको पहुँच सीमित हुने भएकाले यस्तो प्रविधिको महत्त्व अझ बढी छ।

कर्णालीका कतिपय बस्तीमा भारी वर्षा, हिमपात तथा अन्य प्रतिकूल मौसमी अवस्थाले जनजीवन प्रभावित पार्ने गरेको छ। वर्षायाममा बाढीपहिरोको जोखिम र हिउँदमा हिमपातका कारण सडक तथा हवाई यातायात अवरुद्ध हुने समस्या पनि देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा मौसमको वास्तविक अवस्थाबारे जानकारी प्राप्त गर्नु र सम्भावित जोखिमको पूर्वानुमान गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख कँडेलले स्थानीय तहमा मौसम मापन केन्द्रको अभाव हुँदा वास्तविक वर्षा, तापक्रम र अन्य मौसमी अवस्थाको तथ्यांक प्राप्त गर्न कठिन हुने बताएकी छन्। उनका अनुसार यसले बाढी, पहिरो, अतिवृष्टि तथा अन्य प्राकृतिक विपद्को पूर्वानुमान र समयमै पूर्वसूचना प्रवाहमा असर पार्छ। 

मौसमी रडार र मौसम मापन केन्द्रले फरक–फरक तर एकअर्कालाई पूरक हुने काम गर्छन्। स्थानीय मौसम मापन केन्द्रबाट प्राप्त तथ्यांक र रडारले देखाउने मौसमी प्रणालीको विश्लेषणले मौसम पूर्वानुमानलाई थप विश्वसनीय बनाउन सहयोग गर्छ। त्यसैले रडार बन्द रहँदा यसको कार्यक्षेत्रमा पर्ने मौसमी गतिविधि निगरानी गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण माध्यम प्रयोगविहीन बनेको छ।

उपकरण खरिद भयो, सञ्चालनको टुंगो छैन

रडारमा जडान गर्न आवश्यक उपकरण विदेशबाट खरिद गरिएको भए पनि प्राविधिक जनशक्तिको अभावका कारण सञ्चालनमा ल्याउन नसकिएको विषयले सरकारी पूर्वाधार व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठाएको छ।

प्रविधि स्थापना गर्नु, आवश्यक उपकरण खरिद गर्नु र त्यसलाई नियमित रूपमा सञ्चालनमा राख्नु फरक–फरक जिम्मेवारी हुन्। उपकरण जडान गर्ने जनशक्ति, मर्मतका लागि आवश्यक बजेट र प्राविधिक सहयोगको सुनिश्चितता नहुँदा महँगो पूर्वाधारसमेत लामो समयसम्म उपयोगविहीन बन्न सक्छ।

रातानाङ्लाको मौसमी रडार पुनः सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक उपकरण जडान, दक्ष प्राविधिकको व्यवस्था र नियमित मर्मतसम्भारको स्पष्ट योजना आवश्यक देखिन्छ। साथै, भविष्यमा यस्ता उपकरणमा क्षति पुगेमा तत्काल मर्मत गर्न सक्ने प्राविधिक क्षमता विकास गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

पूर्वसूचना प्रणाली प्रभावकारी बनाउन रडार सञ्चालन आवश्यक

मौसमसम्बन्धी पूर्वसूचनाले विपद् आउनुअघि नागरिकलाई सचेत गराउन, सुरक्षित स्थानमा जान समय दिन र मानवीय तथा भौतिक क्षति घटाउन सहयोग गर्छ। विशेषगरी दुर्गम बस्ती, जोखिमयुक्त नदीकिनार र पहिरोको सम्भावना भएका क्षेत्रमा समयमै सूचना पुग्नुको महत्त्व बढी हुन्छ।

कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमको मौसम निगरानीका लागि स्थापना गरिएको रातानाङ्लाको रडार बन्द रहँदा त्यसबाट प्राप्त हुन सक्ने उपयोगी तथ्यांकको लाभ लिन सकिएको छैन। अन्य मौसम मापन केन्द्र र पूर्वानुमान प्रणाली सञ्चालनमा रहे पनि रडारले दिने थप जानकारीको विकल्प तिनले पूर्ण रूपमा लिन सक्दैनन्।

त्यसैले रडार पुनः सञ्चालनमा ल्याउन सम्बन्धित निकायले प्राविधिक समस्या समाधान गरी आवश्यक जनशक्ति र उपकरणको व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिन्छ। करोडौँ रुपैयाँ खर्चेर स्थापना गरिएको प्रविधिलाई लामो समयसम्म प्रयोगविहीन राख्नुको सट्टा प्रभावकारी रूपमा सञ्चालनमा ल्याउनु आवश्यक छ।

मौसमजन्य विपद्को जोखिम न्यूनीकरण र नागरिकलाई समयमै पूर्वसूचना उपलब्ध गराउने उद्देश्य पूरा गर्न रातानाङ्लाको मौसमी रडार पुनः सञ्चालनमा ल्याउने कामलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने देखिन्छ।

काठमाडौं । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले शुभसाइतमा यस वर्षको दशैंको टीका, प्रसाद र जमरा ग्रहण गरेका छन् । 

राष्ट्रपति भवन शीतल निवासमा बुधबार बिहान राष्ट्रपति पौडेलले यस वर्षको दसैंको शुभ साइत १० बजेर २६ मिनेटमा गुरू पुरोहितबाट टीका, जमरा र प्रसाद ग्रहण गरेका हुन् । 

आफूले टीका ग्रहण गरेपछि उनले प्रथम महिला सविता पौडेलसहित परिवारका सदस्यलाई पनि शुभ साइतमा टीका र जमरा लगाइदिएको राष्ट्रपतिको स्वकीय सचिवालयले जनाएको छ ।

एजेन्सी । फ्रान्समा चर्किएको आन्दोलन नियन्त्रण बाहिर जान थालेपछि सरकारले कफ्र्यु आदेश जारी गरेको छ । 

युवाहरुले नेतृत्व गरेको आन्दोलनले उग्र रुप लिएपछि राजधानी पेरिसका केही भागसहित धेरै सहरमा रातको कफ्र्यु आदेश दिइएको छ । 

दक्षिणी फ्रान्सका मार्सेली, बोर्डो, नाइस र लियोन, साथै उत्तरी सहर लिल र अन्य सहरमा आंशिक कफ्र्यु घोषणा गरिएको छ।

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले देशमा लगातार दुई दिनसम्म ‘अति–वामपन्थी समूहहरू’ द्वारा भड्काइएको हिंसात्मक अशान्ति फैलिएपछि सोमबार साँझ केही सहरी क्षेत्रमा ‘आंशिक कफ्र्यु’ लगाउन क्षेत्रीय अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएका थिए ।

सो क्रममा नगरपालिकाका कार्यालयहरूमा आगजनी गरिएको छ भने सयौँ व्यापारिक प्रतिष्ठानमा लुटपाट भएको छ। फ्रान्स २४ ले यसबारे समाचार प्रकाशित गरेको छ।

जारी संकटका बीच फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले सोमबार देशभर फैलिएको प्रदर्शनका क्रममा देखिएका सुरक्षा व्यवस्थासम्बन्धी ‘कमजोरी’ को आलोचना गरेका छन्।

तर, उनले गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजको राजीनामा भने अस्वीकार गरेका छन्, फ्रान्स २४ ले जनाएको छ। हिंसात्मक घटनापछि कम्तीमा २,४०० जना पक्राउ परेका छन्।

प्रदर्शनका क्रममा नगरपालिकाका कार्यालयहरूमा आगजनी हुनुका साथै सयौँ व्यापारिक प्रतिष्ठानमा लुटपाट वा तोडफोड भएको थियो।

‘गृहमन्त्रीले आइतबार राष्ट्रपतिसमक्ष आफ्नो राजीनामा बुझाउनुभएको थियो,’ एलिजे दरबारले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। ‘यस्तो समयमा कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायको नेतृत्व निरन्तर कायम राख्नुपर्ने आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्रपतिले राजीनामा अस्वीकार गर्नुभयो।’

म्याक्रोंले नुनेजलाई हिंसाको कारण बनेका योजना निर्माण तथा गुप्तचर सूचनासम्बन्धी कमजोरीबारे पारदर्शिता सुनिश्चित गर्न र सुरक्षा बलका लागि संकट व्यवस्थापन गर्ने नयाँ कार्यविधि लागू गर्न आवश्यक सबै कदम चाल्न निर्देशन दिएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

सन् २०१८ मा सामाजिक अन्यायविरुद्ध सुरु भएको ‘यल्लो भेस्ट’ आन्दोलनलाई पुनः सक्रिय बनाउने उद्देश्यले श्रमिक सङ्गठन, विद्यार्थी सङ्गठन तथा अभियन्ताहरूले आह्वान गरेपछि प्रदर्शन सुरु भएका थिए।

अधिकारीहरूका अनुसार शनिबार भएका अधिकांश शान्तिपूर्ण जुलुसमा करिब ५ लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएका थिए भने आयोजकहरूले सहभागीको सङ्ख्या ८ लाख रहेको दाबी गरेका थिए।

आइतबार राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै म्याक्रोंले देशव्यापी प्रदर्शनका क्रममा भएको तोडफोड र लुटपाटप्रति जनतामा उत्पन्न ‘आक्रोश’ र ‘लज्जा’ व्यक्त गरे।

बढ्दो जीवनयापन खर्च र विद्यालयहरूको खराब अवस्थाविरुद्ध भएका प्रदर्शनका क्रममा भएको हिंसाका लागि उनले मुख्य रूपमा अतिवामपन्थी अभियन्ताहरूलाई जिम्मेवार ठह¥याए। उनले उनीहरूमाथि अराजकता फैलाउने उद्देश्यले प्रहरी र सार्वजनिक भवनहरूमा आक्रमण गरेको आरोप लगाए।

फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले बढ्दो इन्धन मूल्य र जीवनयापन खर्चलगायत आर्थिक समस्यालाई सम्बोधन गर्न विभिन्न उपायहरू पनि घोषणा गरे। साथै, हिंसामा संलग्न व्यक्तिहरूमाथि कडा कानुनी कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

उनले इन्धन तथा ग्यासको आपूर्ति सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पहल गरिरहेको र ती प्रयासलाई अगाडि बढाउन खाडी मुलुकहरूको भ्रमण गर्ने बताए। साथै, उपभोक्ताले प्रत्यक्ष राहत महसुस गर्न सकून् भन्ने उद्देश्यले इन्धन वितरकहरूसँग पनि सहकार्य गरिरहेको उनले उल्लेख गरे।

माध्यमिक विद्यालय तथा विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले आफ्नो जीवनयापनको अवस्था र भविष्यको सम्भावनाबारे व्यक्त गरेका चिन्तालाई स्वीकार गर्दै राष्ट्रपतिले युवाहरूसँग समाधान खोज्न व्यवस्थित संवाद सुरु गर्ने घोषणा गरे।

हिंसात्मक घटनाबाट प्रभावित व्यवसायहरूलाई सहयोग गर्न प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुको अध्यक्षतामा संकट व्यवस्थापन इकाइ गठन गरिने म्याक्रोंले बताए। यस इकाइले प्रभावित व्यवसायहरूलाई शीघ्र सहायता उपलब्ध गराउनेछ। त्यस्तै, क्षेत्रीय प्रिफेक्टहरूले स्थानीय मेयरहरूसँग समन्वय गरी आवश्यक सुरक्षात्मक उपायहरू लागू गर्नेछन्। आवश्यक परेमा सार्वजनिक जमघटमा प्रतिबन्ध लगाउने व्यवस्था पनि गरिनेछ।

सार्वजनिक सम्पत्तिमा क्षति पु¥याउने र लुटपाटमा संलग्न व्यक्तिहरूमाथि कडा कानुनी कारबाही गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै म्याक्रोंले न्यायमन्त्रीले अभियोजनकर्ताहरूलाई यस्ता मुद्दामा ‘अत्यन्त कडाइका साथ’ अघि बढ्न निर्देशन दिएको बताए।

फ्रान्स २४ का अनुसार विभिन्न सहरमा सार्वजनिक भवन र व्यापारिक प्रतिष्ठानहरूमा आक्रमण भएका थिए। लियोनमा प्रदर्शनकारीहरूले पर्यटक सूचना केन्द्रमा आगजनी गरेका थिए भने मार्से र लिलमा नगरपालिकाका कार्यालयहरूमा जबर्जस्ती प्रवेश गरेका थिए। विशेषगरी मार्सेमा पसलहरूमा लुटपाट भएको थियो।

छ महिनापछि हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनलाई ध्यानमा राख्दै म्याक्रोंले राजनीतिक समूहहरूले सडक प्रदर्शनको दुरुपयोग गर्न सक्ने चेतावनी पनि दिए। उनले राजनीतिक बहस शान्तिपूर्ण रूपमा हुनुपर्नेमा जोड दिए।

शनिबार बढ्दो महँगीविरुद्ध देशव्यापी जुलुस भइरहेका बेला राजधानी पेरिससहित देशका विभिन्न क्षेत्रमा सुरक्षा बल र प्रदर्शनकारीबीच हिंसात्मक झडप भएका थिए।

त्यस क्रममा केही प्रसिद्ध स्थलहरूमा आगजनी गरिएको थियो भने चोरहरूले दर्जनौँ व्यापारिक प्रतिष्ठानमा जबर्जस्ती प्रवेश गरी लुटपाट गरेका थिए।

प्रहरीले सप्ताहान्तभर २,३०० भन्दा बढी मानिसलाई पक्राउ गरेको थियो।

यसैबीच, अमेरिकी उपविदेशमन्त्री ज्याकोब एस हेलबर्गले आफूले ‘अति–वामपन्थी राजनीतिक आतंकवाद’ को पुनरुत्थानका रूपमा व्याख्या गरेको घटनाप्रति चेतावनी दिएका छन्।

उनले सीमापार सञ्जालहरूले विभिन्न देशमा हिंसात्मक गतिविधि समन्वय गरिरहेको आरोप लगाउँदै त्यस्ता समूहको आर्थिक स्रोत र सञ्चालन गतिविधिविरुद्ध कारबाही गर्न आह्वान गरेका छन्। (एएनआई)

एजेन्सी । फ्रान्सको राजधानी पेरिस र अन्य प्रमुख सहरहरूमा आन्दोलन जारी छ । जीवनयापनको बढ्दो लागत र सार्वजनिक सेवाहरूको खस्कँदो अवस्थाविरुद्ध भएका प्रदर्शनमा शनिबार ५ लाख ५० हजारभन्दा बढी मानिस सहभागी भएका थिए।

केही क्षेत्रमा प्रदर्शनकारी र सुरक्षाकर्मीबीच हिंसात्मक झडपसमेत भएको थियो।

फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टअनुसार, उक्त प्रदर्शनमा किसान, जलवायु अभियन्ता, ट्रेड युनियनका सदस्य तथा विद्यार्थीहरू सहभागी भएका थिए। 

उनीहरूले इन्धनको मूल्य, जीवनयापनको लागत, शिक्षा र सार्वजनिक सेवासम्बन्धी विभिन्न मागहरू अघि सारेका थिए।

फ्रान्स सरकारले सन् २०२७ को बजेट प्रस्ताव अघि बढाएपछि प्रदर्शन थप चर्किएको हो।

उच्च सार्वजनिक ऋण र ठूलो वित्तीय घाटाको सामना गरिरहेको सरकारले राजस्व वृद्धि र सरकारी खर्च कटौतीमार्फत सार्वजनिक वित्तीय अवस्था सुधार गर्ने योजना बनाएको छ।

प्रस्तावित उपायहरूले नागरिकको क्रयशक्तिमा असर पार्ने तथा सार्वजनिक सेवाहरूमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने भन्दै सर्वसाधारणमा चिन्ता बढेको छ। 

यसैबीच, जारी रुस–युक्रेन युद्ध, मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारको अनिश्चितताले फ्रान्सेली अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गरिरहेका छन्।

एक प्रदर्शनकारीले भने, ‘व्यक्तिगत रूपमा भन्नुपर्दा, मलाई खासै समस्या भएको छैन, किनभने मेरो राम्रो जागिर छ र आम्दानीले खर्च धान्छ। तर धेरै मानिसहरूका लागि यो वास्तवमै ठूलो समस्या हो। युद्धका कारण पेट्रोलजस्ता केही स्रोतहरूको मूल्य निश्चित रूपमा बढेको छ। आफ्नो आवतजावतका लागि कारमा निर्भर रहने मानिसहरूका लागि सबै प्रकारका ऊर्जाको मूल्य बढिरहेको छ।’

अर्का प्रदर्शनकारीले भने, ‘यस गर्मीयाममा मैले धेरैपटक गाडी लिएर जाने कि नजाने भनेर सोचें। बारम्बार हिसाब गर्दा अन्ततः इन्धनको खर्च धान्न नसक्ने भएकाले यात्रा गर्ने योजना नै रद्द गरें। म त कारमा खासै निर्भर पनि छैन। म पेरिसमा बस्छु र सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्न सक्छु। तर पेरिसबाहिर बस्ने र आवतजावतका लागि आफ्नै कारमा निर्भर रहने मानिसहरूका लागि अवस्था निकै कठिन छ।”

अर्का एक प्रदर्शनकारीले भने, ‘जे भए पनि, सार्वजनिक सेवाहरूको अवस्था पहिलेदेखि नै अत्यन्त नाजुक छ। विद्यालय, अस्पताल र न्याय प्रणाली—सबै क्षेत्रमा यही समस्या छ। यो सबैका लागि दुःस्वप्नजस्तै अवस्था हो।’

प्रदर्शनका क्रममा सार्वजनिक भवन, प्रहरी चौकी तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानहरूमा तोडफोड र आक्रमणका थुप्रै घटना भएको खबर आएको थियो।

फ्रान्सको गृह मन्त्रालयले आइतबार सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार, हिंसात्मक घटनासमेत भएका प्रदर्शनका क्रममा कुल २ हजार ३९७ जना पक्राउ परेका थिए।

त्यस्तै, ९९७ जना प्रहरी अधिकारी तथा जाँदार्म (फ्रान्सको राष्ट्रिय सुरक्षा बल) घाइते भएका थिए, जसमध्ये सात जनाको अवस्था गम्भीर रहेको थियो।(सीसीटीभीप्लस)

कालीकोट । नेपाली कांग्रेस कालीकोटको नरहरिनाथ गाउँ कार्यसमितिले प्रत्येक हप्ता जनश्रमदान अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ । गाउँ कार्यसमितिको प्रथम बैठकले महिनाको प्रत्येक हप्ता जनश्रमदान गर्ने निर्णय गरेको हो । 

पार्टीलाई जनतासँग जोड्ने, सामाजिक उत्तरदायित्व अभिवृद्धि गर्ने तथा स्थानीय विकास निर्माणमा जनसहभागिता सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले साप्ताहिक जन श्रमदान कार्यक्रम सञ्चालन गर्न लागिएको गाउँपालिका सभापति रामबहादुर बटालाले बताए ।  

नरहरिनाथ गाउँपालिकाभरि प्रत्येक आइतबार दुईदेखि तीन वटा स्थान छनोट गरी बिग्रिएका, भत्किएका तथा मर्मतसम्भार गर्नुपर्ने साना विकास निर्माणका योजना तथा संरचनाहरूको श्रमदानमार्फत मर्मतसम्भार गर्ने, क्रियाशील सदस्यको अनिवार्य सहभागिता जनाउने निर्णय भएको सभापति बटालाको भनाई छ ।

कांग्रेसका प्रत्येक क्रियाशील सदस्यले महिनामा कम्तिमा एक दिन पार्टीले आयोजना गर्ने सामाजिक सेवा, श्रमदान, विकास निर्माण तथा जनहितका कार्यक्रममा अनिवार्य रूपमा सहभागी हुने व्यवस्था मिलाउने र सम्बन्धित वडा कार्यसमिति, टोल समिति तथा पार्टीका क्रियाशील सदस्यहरूसँग समन्वय गरी श्रमदान गर्नुपर्ने स्थान पहिचान गर्ने, आवश्यक जनशक्ति परिचालन गर्ने र कार्यक्रमलाई व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्ने निर्णय समेत गरेको छ ।

सञ्चालित श्रमदान कार्यक्रमको विवरण, सहभागी सदस्यहरूको उपस्थिति तथा सम्पन्न कामको अभिलेख राख्ने, पार्टीका नेता, कार्यकर्ता, युवा तथा स्थानीय नागरिकलाई विकास निर्माण र सामाजिक सेवाका कार्यमा सहभागी गराउँदै जनताको सुखदुःखमा साथ दिने, जनताको समस्या समाधानमा अग्रसर हुने र पार्टीप्रति जनविश्वास अभिवृद्धि गर्ने सभापति बटालाले बताए ।

एजेन्सी । बेल्जियमको ब्रसेल्स र लिज सहरमा शनिबार प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच झडप भएको छ।

युरोपका विभिन्न भागमा बढ्दो महँगीविरुद्धको आन्दोलन चर्किरहेका बेला बेल्जियममा पनि तनाव उत्पन्न भएको युरोन्युजले जनाएको छ।

युरोन्युजका अनुसार प्रहरीले प्रदर्शनकारीमाथि पानीको फोहोरा प्रहार गरेको थियो। प्रदर्शनकारीहरूले पनि सुरक्षाकर्मीमाथि पानीका बोतललगायतका वस्तु प्रहार गरेको देखिएको थियो।

बेल्जियमका गृहमन्त्री बर्नार्ड क्विन्टिनले यस घटनालाई हाम्रो समाजलाई अस्थिर बनाउन योजनाबद्ध रूपमा पटक–पटक गरिने विशुद्ध हिंसा भनेका छन् ।

क्विन्टिनले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘ब्रसेल्समा अहिले भइरहेको घटना अब सामान्य प्रदर्शन मात्र रहेन । यो हाम्रो समाजलाई अस्थिर बनाउन योजनाबद्ध रूपमा पटक–पटक गरिने विशुद्ध हिंसा हो। संघीय प्रहरीले स्थानीय प्रहरीलाई सहयोग गरिरहेको छ। उपद्रवीहरूलाई नियन्त्रण गर्न र शान्ति व्यवस्था कायम गर्न आवश्यक सबै उपाय अपनाइनेछ।’

फ्रान्समा विद्यालयको पूर्वाधारको अवस्था र शिक्षा क्षेत्रमा बजेट कटौती गरिएको आरोपविरुद्ध सुरु भएको आन्दोलन पछि इन्धनको मूल्यवृद्धि तथा जीवनयापनको बढ्दो लागतविरुद्धको बृहत् प्रदर्शनमा परिणत भएको छ।

फ्रान्सका गृहमन्त्री लरेन नुनेजले फ्रान्स २४ सँग कुरा गर्दै क्रयशक्ति घट्दै गएको विरोधमा भएका प्रदर्शनमा पाँच लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएको बताएका छन्।

तीमध्ये एक लाख १० हजार प्रदर्शनकारी राजधानी पेरिसमा सहभागी भएका थिए। तोडफोडमा संलग्न भएको आरोपमा प्रहरीले ४०० प्रदर्शनकारीलाई पक्राउ गरेको उनले बताए।

विद्यार्थीहरूको नेतृत्वमा भइरहेको आन्दोलनका क्रममा देखिएको हिंसाप्रति फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले कडा प्रतिक्रिया जनाएका छन्।

पछिल्ला केही सातादेखि विद्यार्थीहरूले विद्यालयको दयनीय अवस्था र प्रहरीको अत्यधिक बल प्रयोगको विरोधमा हिंसात्मक प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।

म्याक्रोंले सामाजिक सञ्जाल एक्समा गरेको पोस्टमार्फत तोडफोड र लुटपाटमा संलग्न प्रदर्शनकारीमाथि कडा कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै ‘अराजकता फैलाउनेहरू’ विरुद्ध एकजुट हुन आह्वान गरेका छन्।

फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार पूर्व ‘यल्लो भेस्ट’ आन्दोलनका केही अगुवाहरू पनि उच्च माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूको समर्थनमा जारी प्रदर्शनमा सहभागी हुने तयारीमा छन्।

फ्रान्समा सन् २०१८ मा सुरु भएको ‘यल्लो भेस्ट’ आन्दोलनले इन्धनको बढ्दो मूल्य र आर्थिक असमानताविरुद्ध हजारौँ मानिसलाई सडकमा उतारेको थियो।

उक्त आन्दोलनका क्रममा प्रहरीले रबरका गोली प्रहार गर्दा दुई हजार ५०० भन्दा बढी प्रदर्शनकारी र एक हजार ८०० प्रहरी कर्मचारी घाइते भएका थिए।

यसैबीच, इटालीमा प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले देशका प्रमुख सहरहरूमा भइरहेका हिंसात्मक प्रदर्शनको कडा निन्दा गरेकी छन्। 

इटालीको ‘इटाली इन द स्क्वायर’ समितिले आयोजना गरेका प्रदर्शनहरू गम्भीर झडप, ठूलो सङ्ख्यामा पक्राउ र सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिको तोडफोडमा परिणत भएको इटालियन प्रसारक राई न्युजले जनाएको छ। (एएनआई)फोटो : रोयर्टस/ एएनआइ