काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित हुँदै गरेको चक्रवाती आँधीको प्रभावले आगामी साता नेपालमा २०० मिलिमिटरसम्म वर्षा हुन सक्ने मौसमविद्हरूले चेतावनी दिएका छन् ।

मौसमविद् विनोद पोखरेलले सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै आगामी बुधबारदेखि आइतबारसम्म हुने वर्षाका क्रममा केही स्थानमा २०० मिलिमिटरभन्दा बढी पानी पर्न सक्ने सम्भावना रहेको बताएका छन् ।

‘मैले अध्ययन गरिरहेका मौसम पूर्वानुमानले आगामी अवधिमा केही स्थानमा कुल वर्षा २०० मिलिमिटरभन्दा बढी हुन सक्ने संकेत गरेका छन्,’ उनले फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘यसको अर्थ एकै दिनमा त्यति धेरै वर्षा हुन्छ भन्ने होइन । वास्तविक वर्षाको मात्रा, समय र प्रभावित क्षेत्र अझै परिवर्तन हुन सक्छन् ।’

२०० मिलिमिटर वर्षाको प्रभाव कस्तो हुन्छ भन्ने विषय वर्षा हुने समय, स्थान र त्यहाँको मौसमी अवस्थामाथि निर्भर रहने पोखरेलले स्पष्ट पारेका छन् ।

‘मनसुनको समयमा पनि छोटो अवधिमा यति धेरै वर्षा हुनु जोखिमपूर्ण हुन्छ । अहिले धान काट्ने समय हो भने हिमाली क्षेत्रमा धेरै मानिस यात्रा गर्ने अवधि पनि हो । त्यसैले यसको असर अझ गम्भीर हुन सक्छ,’ उनले चेतावनी दिएका छन् ।

‘उच्च हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, अत्यधिक चिसो र हिमपहिरोको जोखिम बढ्न सक्छ,’ उनले थप लेखेका छन्, ‘मौसमसम्बन्धी पछिल्ला जानकारी र आधिकारिक सूचनाहरू जाँच गरेर मात्रै यात्राको योजना बनाउनुहोस् ।’

मौसमविद् पोखरेलले अहिले विकसित भइरहेको मौसमी प्रणाली सन् २०१४ अक्टोबर १४ मा आएको हिमआँधीको अवस्था सम्झाउने खालको रहेको पनि उल्लेख गरेका छन् ।

‘चक्रवातसँग सम्बन्धित उक्त घटनामा अन्नपूर्ण आसपासका पदयात्रा क्षेत्रसहित ४३ जनाले ज्यान गुमाएका थिए । अहिलेको पूर्वानुमानमा त्यसबेला देखिएका केही मौसमी सूचकसँग मिल्दोजुल्दो अवस्था देखिएको छ,’ उनले भनेका छन्, ‘तर यसको अर्थ यसपटक पनि त्यस्तै परिणाम आउँछ भन्ने होइन । आशा छ, यसपटक हामीले समयमै सतर्कता अपनाएर अझ राम्रो तयारी गर्न सक्नेछौँ ।’

बंगालको खाडीबाट विकसित हुने न्यून चापीय प्रणाली नेपालतर्फ नजिकिएर माथिल्लो वायुमण्डलमा रहेको न्यून चापीय प्रणालीसँग अन्तरक्रिया गरेमा भारी वर्षाको सम्भावना बढ्ने उनले बताएका छन् ।

बंगालको खाडीमा विकसित भइरहेको मौसमी अवस्थासँगै नेपालमा वर्षा गराउन सक्ने मौसमी प्रणाली पनि विकसित हुन थालेको छ ।

शुक्रबार बिहान ५ः४५ बजे बंगालको खाडीको पूर्वमध्य भाग तथा आसपासको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा न्यून चापीय क्षेत्र बनेको थियो ।

नेपालको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले उक्त न्यून चापीय क्षेत्र क्रमशः शक्तिशाली हुँदै सोमबारसम्म चक्रवाती आँधीमा विकसित हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ ।

चक्रवाती आँधीमा विकसित भएपछि यो प्रणाली पश्चिम–उत्तरपश्चिम दिशातर्फ अघि बढ्ने र भारतको उत्तरी आन्ध्र प्रदेश तथा दक्षिणी ओडिशाको आसपासको तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने सम्भावना रहेको छ ।

विभागका अनुसार उक्त मौसमी प्रणालीले आगामी बुधबार (अक्टोबर २८) देखि आइतबार (नोभेम्बर १)सम्म नेपालमा प्रभाव पार्न सक्नेछ ।

‘यद्यपि, यो प्रणालीका कारण नेपालमा कति वर्षा हुन्छ, जोखिमको स्तर कस्तो रहन्छ र कस्तो प्रभाव पर्न सक्छ भन्ने कुरा अहिले नै निश्चित रूपमा आकलन गर्न सकिने अवस्था छैन,’ विभागले जनाएको छ, ‘तर सम्भावित प्रतिकूल मौसमले कृषि तथा पर्यटन क्षेत्रमा असर पार्न सक्ने भएकाले सम्बन्धित सबै पक्षलाई सतर्क रहन अनुरोध गरिन्छ ।’

विभागले आगामी एक सातामा देशका विभिन्न भागमा अधिकतम तथा न्यूनतम तापक्रममा समेत सामान्य गिरावट आउने पूर्वानुमान गरेको एएनआई आफ्नो समाचारमा उल्लेख गरेको छ ।

फ्रान्स । शनिबारका लागि तय भएका नयाँ प्रदर्शनअघि फ्रान्सले देशभर करिब ७० हजार प्रहरी परिचालन गर्ने भएको छ ।

गत साता प्रदर्शनका क्रममा व्यापक लुटपाट, आगजनी र तोडफोडका घटना भएका थिए । त्यस्ता घटना पुनः दोहोरिन नदिन अधिकारीहरूले सुरक्षा तयारी तीव्र पारेका छन् ।

फ्रान्स२४ का अनुसार, आन्तरिकमन्त्री लरेन नुनेजले शुक्रबार (स्थानीय समयअनुसार) सुरक्षा व्यवस्थाबारे जानकारी दिँदै सामाजिक सञ्जालमा हिंसा र लुटपाटका लागि आह्वान भइरहेकाले सरकारले सार्वजनिक व्यवस्था कायम राख्न आवश्यक तयारी गरिरहेको बताए ।

बढ्दो संकटका बीच राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले वरिष्ठ मन्त्री तथा अधिकारीहरू सम्मिलित रक्षा परिषद्को बैठक बोलाएका थिए । फ्रान्स२४ का अनुसार, उनले सप्ताहान्तमा हुने प्रदर्शनलाई लक्षित गर्दै सुरक्षा तयारी तीव्र पारिएका बेला सुरक्षाकर्मीहरूसँग पनि भेट गर्ने कार्यक्रम थियो ।

खस्कँदो शैक्षिक वातावरणको विरोधमा माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूले सुरु गरेको प्रदर्शन अहिले देशव्यापी बनेको छ । बढ्दो महँगी र जीवनयापनको लागतले सर्वसाधारणमा बढाएको असन्तुष्टिले पनि प्रदर्शनलाई थप चर्काएको छ ।

प्रदर्शनले उग्र रूप लिएपछि म्याक्रोंले पहिलोपटक माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थी प्रतिनिधिहरूसँग भेट गरेका छन् । तर, विद्यार्थी प्रतिनिधिहरूले आफ्ना माग सम्बोधन गर्ने ठोस प्रस्ताव सरकारले अघि नसारेको भन्दै सहपाठीहरूलाई प्रदर्शन जारी राख्न आग्रह गरेका छन् ।

अभियान समूह ‘हाई स्कुल रिन्युयल’का अध्यक्ष नाथानेल कोम्बारीले म्याक्रोंले भेटका क्रममा आफूहरूका कुरा ध्यानपूर्वक सुनेको बताए ।

यद्यपि, सोमबार प्रधानमन्त्रीसँग हुने छलफलका क्रममा सरकारले ठोस प्रस्ताव अघि सार्ने अपेक्षा विद्यार्थीहरूले गरेको उनले बताए ।

‘हामी सन्तुष्ट छैनौँ,’ कोम्बारीले भने । उनले सरकारमाथि दबाब कायम राख्न विद्यार्थीहरूलाई आन्दोलन जारी राख्न आग्रह गरे ।

फ्रान्स सरकारले प्रदर्शनकारीहरूका जायज गुनासा र शान्तिपूर्ण प्रदर्शनलाई लुटपाट, आगजनी तथा तोडफोडका घटनाबाट अलग राख्ने प्रयास गरिरहेको छ । गत शनिबारको प्रदर्शनका क्रममा यस्ता हिंसात्मक घटना भएका थिए ।

फ्रान्स२४ का अनुसार, न्यायमन्त्री जेराल्ड डार्मानिनले हिंसासम्बन्धी घटनामा अदालतहरूले हालसम्म २१७ जनालाई जेल सजाय सुनाइसकेको बताए । सजाय पाउनेमध्ये करिब आधा पहिलोपटक अपराधमा संलग्न भएका व्यक्ति रहेको उनले जानकारी दिए ।

बिहीबार म्याक्रोंले आपराधिक गतिविधिमा संलग्न हुनेहरूमाथि ‘अधिकतम कडाइ’ गर्न आह्वान गरेका थिए । उनले गत सप्ताहन्तको अशान्तिका क्रममा अतिवामपन्थी समूहहरूले गणतन्त्रलाई कमजोर पार्ने प्रयास गरेको आरोपसमेत लगाएका थिए ।

यी प्रदर्शनले सन् २०२७ मा हुने फ्रान्सको राष्ट्रपति निर्वाचनअघि राजनीतिक तनावसमेत बढाएको छ । फ्रान्स२४ ले उल्लेख गरेको हालैको एक जनमत सर्वेक्षणअनुसार, अतिदक्षिणपन्थी उम्मेदवार मरिनले पेन अझै अग्रस्थानमा रहेकी छन् । पछिल्ला घटनाक्रमले उनको राजनीतिक स्थिति थप बलियो बनाएको बताइएको छ ।

ले पेनको पार्टी ‘नेसनल र्याली’ले यसै सप्ताहन्तमा पेरिसको दक्षिणमा पर्ने ओरलियँ सहरमा महाधिवेशन आयोजना गर्दैछ । उक्त कार्यक्रममा हजारौँ समर्थक सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

यसैबीच, सोही सहरमा प्रदर्शनको विरोधमा उत्रिने समूहहरूले पनि भेला आयोजना गर्ने योजना बनाएपछि स्थानीय अधिकारीहरूले दुवै पक्षबीच सम्भावित झडपलाई लिएर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । (एएनआई, फोटो : रोयर्टस/एएनआई)

काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले र भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरबीच बदलिँदो विश्व परिस्थिति, बहुपक्षीयताको भविष्य र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका नयाँ स्वरूपबारे प्रश्नोत्तर भएको छ ।

भारतीय टेलिभिजन च्यानल एनडीटीभीले आयोजना गरेको ‘एनडीटीभी वल्र्ड समिट २०२६’ अन्तर्गत बिहीबार आयोजित ‘द जियोपोलिटिक्स अफ सोभरेन चोइस’ शीर्षकको सत्रमा दुई नेताबीच यस विषयमा विचार आदानप्रदान भएको हो । सत्रमा प्रमुख वक्ताका रूपमा सहभागी जयशंकरलाई वाग्लेले विश्व व्यवस्था र क्षेत्रीय सहकार्यको बदलिँदो स्वरूपबारे प्रश्न गरेका थिए । 

वाग्लेले सन् १९९० को दशकमा शीतयुद्धको अन्त्यपछि व्यापार र अर्थतन्त्रमा बहुपक्षीयतालाई प्राथमिकता दिइएको स्मरण गर्दै पछिल्लो समय विश्वमा बढ्दो विखण्डन र व्यापारिक गुटबन्दीले बहुपक्षीय व्यवस्थामाथि चुनौती थपेको बताए ।

उनले विपद् प्रतिकार्य, पोषण, ऊर्जा तथा स्वच्छ ऊर्जाजस्ता क्षेत्रमा द्विपक्षीय, त्रिपक्षीय र उपक्षेत्रीय सहकार्यलाई औपचारिक संरचनामार्फत संस्थागत गर्न सकिने सम्भावनाबारे जयशंकरसँग प्रश्न गरेका थिए ।

‘के हामी पेन्डुलमको अर्को छेउतिर गइरहेका छौं ?’ वाग्लेले प्रश्न गर्दै बहुपक्षीयतालाई क्षेत्रीय तहमा सीमित गर्दै लैजाने प्रवृत्तिले बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थालाई कसरी प्रभाव पार्छ भन्ने जिज्ञासा राखेका थिए ।

जवाफमा भारतीय विदेशमन्त्री जयशंकरले पछिल्ला दुई दशकमा देशहरू औपचारिक प्रतिबद्धताभन्दा व्यावहारिक सहकार्यमा बढी केन्द्रित हुन थालेको बताए ।

उनका अनुसार औपचारिक संरचना निर्माण गर्ने क्रममा वार्ता, प्रशासनिक प्रक्रिया, खर्च व्यवस्थापन र नियम निर्धारणमै धेरै समय बित्ने हुँदा कतिपय अवस्थामा मूल उद्देश्य ओझेलमा पर्ने गरेको छ । विश्वका विद्यमान औपचारिक समूहहरूसमेत विभिन्न समस्यासँग जुधिरहेको उनले उल्लेख गरे ।

जयशंकरले अन्तर्राष्ट्रिय सौर्य गठबन्धनजस्ता पहललाई औपचारिक संरचनामा अघि बढाउनु उपयुक्त भए पनि सबै विषयमा एउटै मोडेल लागू गर्न आवश्यक नरहेको बताए । सहकार्यको स्वरूप सम्बन्धित विषय, साझेदार राष्ट्र र उनीहरूको प्रतिबद्धतामा निर्भर हुने उनको भनाइ थियो ।

उनले ब्रिक्सको उदाहरण दिँदै उक्त समूहमा सचिवालय र सबै सदस्यले हस्ताक्षर गरेको लिखित बडापत्र नरहेको उल्लेख गरे । यसले सबै अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य औपचारिक संस्थागत संरचनामार्फत नै सञ्चालन हुनुपर्छ भन्ने मान्यता आवश्यक नरहेको उनको तर्क थियो ।

जयशंकरका अनुसार पछिल्लो समय कम प्रशासनिक भार भएका, व्यावहारिक र परिणाममुखी सहकार्यका स्वरूपतर्फ विश्वको प्रवृत्ति बढिरहेको छ । उनले भारतले पछिल्लो दशकमा विभिन्न क्षेत्रमा द्विपक्षीयबाहेक त्रिपक्षीय, चतुर्पक्षीय तथा समान विचारधारा भएका राष्ट्रहरूबीच करिब ५० वटा समूहगत पहल अघि बढाएको उल्लेख गरे ।

प्रश्नोत्तरका क्रममा अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपालले विपद्का बेला भारतबाट प्राप्त सहयोगको प्रशंसा गरेका थिए ।

उनले हालै रसुवा–भोटेकोशी क्षेत्रमा भएको विपद् तथा सन् २०१५ को भूकम्पका बेला भारतले विपद् आएको केही घण्टाभित्रै सहयोग उपलब्ध गराएको स्मरण गरे। । त्यसप्रति नेपाल कृतज्ञ रहेको उनको भनाइ थियो ।

वाग्लेले विपद् प्रतिकार्य, ऊर्जा, पोषण र स्वच्छ ऊर्जालगायतका क्षेत्रमा भएका सहकार्यलाई दीर्घकालीन र संस्थागत स्वरूप दिन सकिने सम्भावनाबारे पनि चासो व्यक्त गरेका थिए ।

काठमाडौं । आनी छोइङ डोल्माको पृथक परिचय छ । उनको जीवन निकै संघर्षपूर्ण रुपमा हुर्किएको र प्रेरणादायी पनि छ । बौद्ध मन्त्र र आध्यात्मिक संगीतलाई आधुनिक शैलीमा प्रस्तुत गरेर उनले अन्तर्राष्ट्रिय ख्याती समेत कमाइन् ।

दुर्गालाल श्रेष्ठको शब्द र न्ह्यू वज्राचार्यको संगीत रहेको ‘फूलको आँखामा फूलै संसार’ गीतमार्फत उनी सबै उमेर वर्गका नेपालीहरुमाझ परिचित भइन । ‘फुलको आँखामा’ पुस्तकमा समेटिएको बाल्यकाल, पारिवारिक सम्बन्ध, गुम्बा जीवन, संगीत र सामाजिक सेवाको सन्दर्भ र सोही विषय समेटिएको ‘सिङ्गिङ फर फ्रिडम’ पुस्तकमार्फत उनी अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा परिचित भइन् ।

शिक्षा, स्वास्थ्य र मानवीय सेवा साथै सन् २००० मा स्थापना गरिएको आर्य तारा स्कुलमार्फत उनले अनेकौं सेवाहरु गरिरहेकी छन् । युनिसेफ र विश्व वन्यजन्तु कोषजस्ता संस्थासँग जोडिएकी उनको सामाजिक सेवामार्फत पुर्याएको योगदानको श्रृखंला लामो छ ।

लोभलाग्दो प्रोफाइल र मधुर स्वरका कारण सबैको प्रिय बनेकी उनी यतिबेला विवादमा तानिएकी छन् । उनको सम्पत्ती र नागरिकताको विषय बढी चर्चामा छ । दुवै विषयमा कुनै निकाय वा व्यक्तिहरुले गहन अध्ययन गरेर वास्तविक सार्वजनिक नगरेपनि सोही विषयमाथि पक्ष–विपक्षमा वहस भइरहेको छ । सबैभन्दा बढी सामाजिक संजाल तातेको छ ।

सरकारको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको प्रस्तावमा ३० असोज २०८३ को मन्त्रिपरिषद् बैठकले उनलाई लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्ष नियुक्त गरेपछि उनीसँग जोडिएको सम्पत्ति शुद्धिकरण र नागरिकताको विषय एकाएक चर्चामा आएको छ । उक्त विषयले उनी विवादमा तानिएकी हुन् । 

विश्वभरका बौद्ध धर्मावलम्बीको आस्थाको केन्द्र लुम्बिनीको संरक्षण र विकास गर्ने संस्थामा उनको नियुक्तिको विरुद्धमा ठूलो समूह सक्रिय नरहेपनि केही व्यक्तिहरु खुलेर विरोधमा उत्रिएका छन् ।

लुम्बिनी बचाउ महाअभियानले श्रृखंलावद्ध विरोधका कार्यक्रमहरु आयोजना गरिरहेको छ । आनीको नियुक्ति बदर गर्न माग गर्दै शुक्रबार पनि लुम्बिनीको पर्साचोकमा विरोध प्रदर्शनको कार्यक्रम तय गरिएको छ । तर सरकारले यसबारे कुनै प्रतिक्रिया जनाएको छैन । यद्यपी, केही प्रतिष्ठित व्यक्ति तथा सामाजिक संजाल प्रयोगकर्ताहरुले पक्ष–विपक्षमा आफ्नो धारणा राखिरहेका छन् ।

कोशिस लोब्साङ वाइबा

फिल्म निर्देशक कोशिस लोब्साङ वाइबाले भनेका छन्,‘नियुक्तिपछि उठेका प्रश्न र आलोचनाबीच एउटा कुरा भने बिर्सनु हुँदैन, कुनै पनि व्यक्तिमाथि आरोप लगाउनुअघि उनको जीवन, संघर्ष र समाजमा पुर्याएको योगदानबारे पनि अध्ययन गर्न आवश्यक छ । 

आनी छोइङ डोल्मा केवल एउटा परिचय वा पदमा सीमित व्यक्ति होइनन्। उनी गायनमार्फत विश्वभर चिनिएकी नेपाली बौद्ध भिक्षुणी हुन्। उनले आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा आध्यात्मिक साधना, सामाजिक सेवा र मानव कल्याणका कामसँग जोड्दै आएकी छन्। शिक्षा र महिला सशक्तीकरणका क्षेत्रमा समेत उनको योगदान चर्चामा रहेको छ।

मानवताका लागि काम गर्ने बाटो रोज्नु, आफ्नो जीवनलाई अरूको हितसँग जोड्नु र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रयास गर्नु सामान्य कुरा होइन। त्यसैले उनको काम र योगदानको मूल्यांकन गर्दा पनि यी पक्षलाई नजरअन्दाज गर्नु हुँदैन।

यसको अर्थ आनी छोइङ डोल्मामाथि उठेका सबै प्रश्न गलत छन् वा उनी आलोचनाभन्दा माथि छन् भन्ने होइन। सार्वजनिक पदमा नियुक्त हुने जोकोही पनि आफ्नो जिम्मेवारी, निर्णय र कार्यसम्पादनका विषयमा प्रश्नको सामना गर्न तयार हुनुपर्छ। आरोप छन् भने तिनको निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्छ र तथ्यका आधारमा निष्कर्ष निकालिनुपर्छ।

तर प्रश्न उठाउने नाममा वर्षौँको योगदानलाई पूर्णतः बेवास्ता गर्नु वा पुष्टि नभएका आरोपकै आधारमा कसैको सम्पूर्ण व्यक्तित्वमाथि निर्णय सुनाउनु उचित हुँदैन।

कसैको आलोचना गर्नुअघि उनले जीवनमा के गरे, समाजलाई के दिए र उनीमाथि लागेका आरोपको वास्तविक आधार के हो भन्ने बुझ्न आवश्यक छ। व्यक्तिको योगदानलाई सम्मान गर्दै प्रश्न सोध्ने र आरोपलाई प्रमाणका आधारमा जाँच्ने संस्कार नै जिम्मेवार समाजको पहिचान हो।’

विनोद त्रिपाठी

पत्रकार विनोद त्रिपाठीले आनी छोइङ डोल्मालाई लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा नियुक्त गरिएको विषयमा उठेका आलोचनामाथि प्रश्न उठाएका छन्। उनले आनीको सामाजिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक योगदानको चर्चा गर्दै यस्तो नियुक्तिलाई सकारात्मक रूपमा हेर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।

त्रिपाठीका अनुसार आनी छोइङ डोल्मा नेपालकी चर्चित बौद्ध भिक्षुणी, गायिका तथा समाजसेवी हुन्। बौद्ध मन्त्र र आध्यात्मिक सङ्गीतलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन उनले महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएकी छन्। ‘फूलको आँखामा फूलै संसार’ जस्ता गीतमार्फत प्रेम, करुणा र सकारात्मक सोचको सन्देश फैलाएकी आनीले सङ्गीतसँगै शिक्षा, स्वास्थ्य र महिला सशक्तीकरणका क्षेत्रमा पनि काम गर्दै आएकी छन्।

उनले आनीको योगदान सङ्गीतमा मात्र सीमित नभएको उल्लेख गर्दै भिक्षुणीहरूको शिक्षा, बालिकाको शैक्षिक अवसर तथा स्वास्थ्य सेवासँग सम्बन्धित सामाजिक कार्यमा उनको संलग्नतालाई महत्त्वपूर्ण मानेका छन्। त्रिपाठीको विचारमा यस्ता अनुभवले लुम्बिनी विकास कोषको नेतृत्वमा आनीको भूमिका उपयोगी हुन सक्ने आधार प्रदान गर्छन्।

आनीको नियुक्तिमाथि प्रश्न उठाउनेहरूलाई लक्षित गर्दै त्रिपाठीले महिला नेतृत्वप्रति समाजको दृष्टिकोणबारे पनि प्रश्न गरेका छन्। उनले नेपालमै जन्मिएर नेपाली समाजका लागि योगदान पु¥याएकी महिलाको नियुक्तिमा आलोचना गर्नेहरूले अन्य धार्मिक संस्थामा विदेशी मूलका व्यक्तिहरूलाई जिम्मेवारी दिइँदा किन समान रूपमा प्रश्न उठाउँदैनन् भन्ने जिज्ञासा राखेका छन्।

विशेषगरी पशुपतिनाथ मन्दिरमा भारतीय पुजारी नियुक्त हुने विषयसँग तुलना गर्दै उनले धार्मिक संस्थाहरूको नेतृत्व र नियुक्तिमा समान मापदण्ड अपनाइनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्। साथै, लुम्बिनी बौद्ध धर्मावलम्बीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको केन्द्र भएकाले त्यहाँको नेतृत्वले नेपालसँगै विश्वभरका बौद्ध समुदायको विश्वास जित्न सक्नुपर्ने उनको तर्क छ।

त्रिपाठीले आनीमाथि उठाइएका केही आर्थिक तथा अन्य विवादसम्बन्धी दाबीलाई अप्रमाणित हल्लाका रूपमा चित्रण गरेका छन्। यद्यपि, यस्ता दाबीको सत्यता सम्बन्धित प्रमाण र आधिकारिक विवरणका आधारमा छुट्टै मूल्याङ्कन गरिनुपर्छ।

त्रिपाठीको मुख्य प्रश्न छ-नेपालमै जन्मिएर नेपाली समाजका लागि योगदान पु¥याएकी महिलाको नियुक्तिको विरोध गर्दा राष्ट्रियता, लैङ्गिक समानता र धार्मिक संस्थाहरूमा नियुक्तिको मापदण्डलाई एउटै दृष्टिकोणबाट हेरिएको छ कि छैन ?

आनीको नियुक्तिबारे समर्थन र आलोचना दुवै पक्षका तर्कलाई तथ्य, योग्यता, पारदर्शिता र जिम्मेवारीका आधारमा मूल्याङ्कन गर्नु महत्त्वपूर्ण देखिन्छ।

युवराज लामा

आनी छोइङ डोल्मा मोक्तानलाई लुम्बिनी विकास कोषको नेतृत्वमा नियुक्त गरिएकोमा खुसी लागेको छ। विश्वभरि बौद्ध भिक्षुणी, गायिका तथा समाजसेवीका रूपमा परिचित उहाँ अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त व्यक्तित्व हुनुहुन्छ।

मन्त्रालय र सरकारले आवश्यक सहयोग तथा सहजीकरण गरेमा उहाँले लुम्बिनीको विकास र प्रवद्र्धनका लागि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतबाट उल्लेखनीय बजेट जुटाउन सक्नुहुन्छ । तर, लुम्बिनी विकास कोषमा लामो समयदेखि रहेका संरचनागत समस्या र भ्रष्टाचारसम्बन्धी चुनौतीका बीच उहाँले कति प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सक्नुहुन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ।

जीवनमा अनेकौँ दुःख, कठिनाइ र सङ्घर्ष पार गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान बनाउन सफल आनी छोइङ डोल्माको जीवनयात्रा प्रेरणादायी छ। उहाँका सांगीतिक कार्यक्रममार्फत ठूलो आर्थिक सङ्कलन हुने गरेको सन्दर्भमा, उहाँको लोकप्रियता, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र अनुभवलाई लुम्बिनीको विकास, संरक्षण तथा विश्वव्यापी प्रचारप्रसारमा उपयोग गर्न सके महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्छ।

अब उहाँलाई आवश्यक सरकारी सहयोग, काम गर्ने अनुकूल वातावरण र जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने पर्याप्त अवसर प्रदान गर्नु आवश्यक छ।

नोट : तामाङलाई तिब्बती र मधेसीलाई भारतीय देख्ने दूषित, आपराधिक मनोरोगबाट ग्रसित व्यक्तिहरूको दुष्प्रचार देख्दा गजब लाग्छ ! आफ्नै देशका नागरिकको पहिचान, अस्तित्व र राष्ट्रियतामाथि अनर्गल प्रश्न उठाएर समाजमा भ्रम र द्वेष फैलाउने प्रवृत्ति निन्दनीय छ ।

आनी याङचेन डोल्मा

आनी याङचेन डोल्माले उक्त नियुक्तिको बचाउ गरेकी छन्। उनले आनी छोइङ डोल्माको राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति, अनुभव र सामाजिक सेवाभावलाई देशको हितमा उपयोग गर्नुपर्ने बताएकी छन्।

आनी याङचेन डोल्माले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै पहिरन, जातीय पहिचान वा सांस्कृतिक पृष्ठभूमिका आधारमा कसैको राष्ट्रियतामाथि प्रश्न उठाउनु गलत भएको टिप्पणी गरेकी छन्।

उनले लेखेकी छन्, ‘हुँदाहुँदा म त तिब्बती एजेन्ट भइसकेँ भने आनी छोइङ डोल्माज्यूको के कुरा गर्नु ? त्यसो भए रातो, पहेँलो र गेरुवा लाउने सबै तिब्बती भए, हैन त ? कति साँघुरो सोच हाम्रो ?’

उनले तामाङ समुदायका व्यक्तिलाई तिब्बती र मधेसी समुदायका व्यक्तिलाई भारतीयका रूपमा हेर्ने संकीर्ण सोच त्याग्नुपर्नेमा जोड दिएकी छन्। आफ्नै देशका नागरिकको पहिचान र राष्ट्रियतामाथि प्रश्न उठाएर भ्रम तथा द्वेष फैलाउनु उचित नभएको उनको भनाइ छ।

उनले आनी छोइङ डोल्माले धार्मिक संगीत, अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान र सामाजिक सेवामार्फत पु¥याएको योगदानलाई पनि स्मरण गरेकी छन्। भिक्षुणीले भजन गाएर प्राप्त गरेको दानसमेत सेवामूलक कार्यमा प्रयोग हुने भएकाले त्यसलाई विवादको विषय बनाउनुको औचित्यमाथि उनले प्रश्न उठाएकी छन्।

उनले आनी छोइङ डोल्माको नियुक्ति महिलाले नेतृत्व गर्ने अवसरसँग पनि जोड्दै महिलाले नेतृत्व लिन नहुने हो भन्ने प्रश्न गरेकी छन्।

आनी छोइङ डोल्माको अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति, अनुभव र सामाजिक सेवाभावलाई उचित रूपमा उपयोग गर्न सके लुम्बिनीको विकास, संरक्षण तथा विश्वव्यापी प्रचारप्रसारमा योगदान पुग्न सक्ने आनी याङचेन डोल्माको धारणा छ। उनले सरकारले आवश्यक सहयोग, स्रोतसाधन र अनुकूल वातावरण उपलब्ध गराउनुपर्नेमा समेत जोड दिएकी छन्।

विश्व सिंह मेवाहाङ

आनी छोइङ डोल्माकोबारे जेजती आरोपहरु आएका छन्, ती सबै निराधार छन् भन्ने चाहिँ लाग्दैन । जस्तो उनको खातामा २०७५ सालमा बिदेशबाट आएको १८ करोड रुपैयाँ । डोल्माले यसबारे पटक पटक भनेकी छिन : त्यो रकम बिदेशमा गीत गाएर कमाएको हो ।

उनको यो भनाइ विश्वास गर्न लायक छैन किनकी गीत गाएर त्यति धेरै रकम कमाउन सक्ने हैसियतमा कुनै नेपाली कलाकार पुगिसकेको जस्तो लाग्दैन । अर्को तर्फ सांसरिक मोहबाट टाढा बस्नुपर्ने कठोर धार्मिक सिद्धान्तका अनुयायी किन अपार पैसाको लागि काम गर्छिन् त रु तर उनले सहज उत्तर दिन्छन् ( म समाजसेवा गर्छु ।

नेपालमा समाजसेवा नै एउटा यस्तो व्यसाय हो जहाँ राज्यको कुनै नियम, कानुन र विधि बिधानले छुन सक्दैन । समाजसेवाको खोलभित्र जतिसुकै डरलाग्दो अपराधहरु पनि लुक्न सक्छ । यसको दृष्टान्तहरु हामीले देखिरहएका छौँ ।

सूर्य थापा

‘फूलको आँखामा फूलै संसार’ गीतबाट लोकप्रिय बनेकी आनी छोइङ डोल्मा लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्ष बनेपछि एमाले नेता सूर्य थापा आलोचनामा उत्रिएका छन्। उनले नियुक्तिलाई लिएर सम्पत्ति शुद्धीकरण, नागरिकता र नेपालको विदेश नीतिसँग जोडिएका प्रश्न उठाएका छन्।

तर, गम्भीर विषय उठाउनु र आरोप लगाउनु फरक कुरा हुन्। प्रमाण र आधिकारिक निष्कर्षबिना सार्वजनिक रूपमा शंका व्यक्त गर्दा व्यक्तिको प्रतिष्ठामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ। लुम्बिनी जस्तो राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको सम्पदाको नेतृत्वबारे बहस तथ्य, पारदर्शिता र कानुनी आधारमा हुनुपर्छ—राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोपमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन।

नरेन्द्रराज प्रसाईं 

सूर्यविक्रम ज्ञवाली, लैनसिंह वाङ्देल, डा।वानीरा गिरी, अम्बर गुरुङ र गोपाल योञ्जन भारतीय नागरिक थिए । 

श्री ५ महेन्द्रले यी पाँच जना प्रतिभाशाली प्रवासी नेपालीलाई विविध तरिकाले नेपाल ल्याएका थिए ।

तर जन्मसिद्ध नेपाली नागरिक आनी छोइङलाई अनेक तरहको छाप लगाएर लखेट्ने कारणचाहिँ के हो ?

यदि आनी दोषी छिन् भने कानुन छैन र रु चित्त नबुझे निसाफ माग्ने ठाउँमा पुगे हुँदैन र ? हचुवामा उफ्रिनुको अर्थ के हुन्छ ?

आनी छोइङको राजनीति छ छैन, व्यापार छ छैन या अरू थोक केही छ छैन मलाई थाहा छैन । तर यति हो उनी प्रतिभाशाली स्रष्टा हुन्, उनको स्वरले जनमन छोएको छ र नेपाली भाषालाई अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारका लागि उनको पनि आफ्नै प्रकारको भूमिका जोडिएको छ ।

अर्को कुरा, देशभक्त राजाले खोजीखोजी प्रतिभा बटुल्थे अनि हामी चाहिँ पोल्टामा भएको हीरा भूइँमा झार्न चाहन्छौँ । यसको कारण के होला ?

फूलको आँखामा फूलै संसार

काँडाको आँखामा काँडै संसार !

आनीको आफ्नै भनाइ 

तर आनी छोइङ डोल्माले आफ्नो निजी मामलाका बारेमा आइरहेका प्रतिक्रियाहरुबारे आफू विचलित नभएको प्रतिक्रिया दिएकी छन् । 

‘म सत्कर्ममा विश्वास गर्छु । कहिलेकाहिं यस्ता अफ्ठयाराहरु आइपर्छन । भगवान वुद्धलाई पनि उक्त स्थानमा अवसर दिएको खण्डमा आलोचना हुन्थ्यो होला, हाम्रो समाज नै त्यस्तै छ । कतिपय व्यक्तिहरु कतैबाट परिचालित भएर लागिरहेका छन कि जस्तो लाग्छ । मेरा विषयमा जेजस्तो टिप्पणीहरु भइरहेको छ, त्यसबारे एक एक गरेर जवाफ दिन सकिदैन, जे छ भोग्दै जाने हो, बुझ्नेले बुझ्नु भएकै छ तर म विचलित भएको छैन । सरकारले गरेको विश्वासप्रति आभारी छु,’ उनले भनिन्, ‘सम्पत्ति शुद्धिकरणको विषय सन् २०१८ को अन्त्यतिर नै क्लियर भएको हो । सरकारले पनि मेरोबारेमा राम्रोसँग बुझेरै विश्वास गरेको होला । मैले सरकारलाई भेटेर नियुक्ति पाउनुपरो भनेर निवेदन दिएको होइन, कसैलाई भनेको पनि छैन तर विश्वास गर्नुभएको छ । यो त मेरो सत्कर्मको फल होला नि ।’

सम्पत्ति शुद्धिकरणको विषय आइसकेपछि कर्मचारीतन्त्रबाट आफूले धेरै दुःख पाएको उनले सुनाइन । ‘ब्यूरोक्रेसीबाट त्यसबेला धेरै दुःख पाएँ । घुसखोरी र कमीसनको खेल धेरै नै चल्ने गरेको थियो त्यसबेला, त्यसको शिकार भएँ । सोझो बाटोबाट अर्थात बैंकबाटै आएको पैसाको विषयलाई लिएर हैरानी दिइयो । गलत बाटोबाट आएको भए अपराधिकरण गर्नमिल्थ्यो होला तर लिगल च्यानलबाट पैसा आउँदा अनावश्यक हैरानी दिने काम भएको थियो । त्यो विषय त्यसैबेला टुंगिसकेको हो,’ उनले अगाडि भनिन्, ‘त्यसबेला हङकङको बैंकबाट नेपालको बैंकमै आएको पैसा हो । कुनै गलत बाटोबाट आएकै होइन । हङकङ खराब सूचिमा सुचिकृत भएको देश पनि होइन । नेपाल सरकारको पनि आफ्नो प्रक्रिया र कानुनी बाटो समातेर नै काम गर्नुभएको होला, मैले गलत गरेको भए कहाँ छाड्थ्यो होला त, नियम पुर्याएकै थिएँ तर दुःख दिने नियतले कमीसन माग्ने काम भएको थियो । मैंले नियमसंगत ढंगबाट पार लगाएँ ।’

नागरिकताको विषयमा पनि उनले स्पष्ट पारिन् । आफू नेपालमा जन्मिएको ५५ बर्षपछि यस्तो विषय उठाउनु जायज नभएको उनको तर्क छ ।

‘अरे म यो देशमा जन्मेको ५५ वर्ष भयो । यो विषय पनि उठाउने कुरा हो र ? सोध्नेहरुले पनि के सोधिरहेका छन्, अचम्ममा परेको छु । मनमा जे आयो सोधेर हुन्छ र ? मिडियाले पनि सम्बन्धित निकायमा गएर खोजतलास गरेर लेख्नुपर्यो नि । यस्ता कुराहरुको पछि लाग्यो भने मान्छे बौंलाउँछ । अनि नचाहिने पाप कर्ममा बेसी डराइन्छ । म भाग्यमानी मान्छे हुँ, गुरुको आशिर्वाद छ, सत्कर्ममा लागिरहेको छु ।’

कोषको उपाध्यक्ष पद आफ्नो ठूलो जिम्मेवारी भएको उल्लेख गर्दै उक्त जिम्मेवारी पूरा गर्ने प्रतिवद्धता जनाइन् । ‘म यतिबेला धेरै डराएको छु किनभने त्यो जिम्मेवारी मलाई आइपरेको छ । पूरा गर्नुपर्ने वाध्यता छ, त्यो सक्दिन कि भनेर डराएको छु, अरु केहीको डर छैन । जिम्मेवारी कसरी पूरा गर्ने भनेर सोचिरहेको छु । तर यतिकुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु–बुद्धको सेवा गर्ने ठूलो अवसर पाएको छु, टाउकोले टेकेर पूरा गर्छु । जस्तासुकै बिघ्न आओस् बेमतलबका साथ म मेरो आफ्नो धर्म निर्वाह गर्छु,’ उनले स्पष्ट पारिन् । 

आफू डाँडामा बसेर आनन्दको जीवन जिउने सोचिरहेकाबेला सरकारले एउटा पवित्र संस्थालाई अझै राम्रो गर्नुपर्यो भनेर आफूलाई अवसर दिएको उल्लेख गर्दै सरकारप्रति सम्मान रहेको प्रतिक्रिया दिइन्।

विगतमा लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्ष बन्नका लागि ठूलो पैसाको चलखेल हुने गरेको आफूले सुन्दै आएको बताएकी उनले पैसाका नाममा संस्थालाई बदनाम गर्न नहुने पनि बताइन् । 

विश्वमा लुम्बिनी एउटै मात्र रहेकाले उक्त ठाउँलाई पवित्र उद्देश्य र राम्रो योजनाका साथ धेरै काम गर्न सकिने पनि उनले औंल्याइन् । आफू कोषको जिम्मेवारी सम्हालेपछि गलत काम नगर्ने र विगतमा गलत नियतका साथ भएका कामहरु सार्वजनिक गर्ने भन्दै उनले अगाडि भनिन्,‘जिन्दगीमा मैंले पैसा अरुलाई दिनेबाहेक लिने गरेको छैन् । राम्रो काम हुनलाग्दा केही व्यक्तिहरु सक्रिय भएका छन्, ति सिमितको संख्यामा छन् । मलाई केही फरक पर्दैन ।’

काठमाडौं । संघीय सरकारले लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा आनी छोइङ डोल्मालाई नियुक्त गरेपछि उक्त विषय यतिबेला चर्चामा छ । नियुक्तिको विषयबारे पक्ष–विपक्षमा बहस चर्किएको छ । 

लुम्बिनी बचाउ महाअभियानलगायतका केही संघ संस्थाहरुले आनी छोइङ डोल्माको सम्पत्ति र नागरिकताको विषय उठाएर अनुचित व्यक्तिलाई नियुक्ति गरिएको भन्दै विरोध जनाइरहेका छन् । तर कतिपय प्रतिष्ठित र विज्ञ व्यक्तिहरुले छोइङ डोल्मालाई उपयुक्त स्थानमा अवसर दिइएको भन्दै बधाइ दिइरहेका छन् ।

आनी छोइङ डोल्माका विषयमा सामाजिक संजाल र सार्वजनिक मन्चहरुमा आलोचना चर्किएपछि नेपाल न्यूज बैंकले उनीसँग प्रतिक्रिया लिएको छ । आफ्‌नो निजी मामलाका बारेमा आइरहेका प्रतिक्रियाहरुबारे आफू विचलित नभएको उनले बताइन ।

‘म सत्कर्ममा विश्वास गर्छु । कहिलेकाहिं यस्ता अफ्‌ठयाराहरु आइपर्छन । भगवान वुद्धलाई पनि उक्त स्थानमा अवसर दिएको खण्डमा आलोचना हुन्थ्यो होला, हाम्रो समाज नै त्यस्तै छ । कतिपय व्यक्तिहरु कतैबाट परिचालित भएर लागिरहेका छन कि जस्तो लाग्छ । मेरा विषयमा जेजस्तो टिप्पणीहरु भइरहेको छ, त्यसबारे एक एक गरेर जवाफ दिन सकिदैन, जे छ भोग्दै जाने हो, बुझ्‌नेले बुझ्‌नु भएकै छ तर म विचलित भएको छैन । सरकारले गरेको विश्वासप्रति आभारी छु,’ उनले भनिन्, ‘सम्पत्ति शुद्धिकरणको विषय सन् २०१८ को अन्त्यतिर नै क्लियर भएको हो । सरकारले पनि मेरोबारेमा राम्रोसँग बुझेरै विश्वास गरेको होला । मैले सरकारलाई भेटेर नियुक्ति पाउनुपरो भनेर निवेदन दिएको होइन, कसैलाई भनेको पनि छैन तर विश्वास गर्नुभएको छ । यो त मेरो सत्कर्मको फल होला नि ।’

सम्पत्ति शुद्धिकरणको विषय आइसकेपछि कर्मचारीतन्त्रबाट आफूले धेरै दुःख पाएको उनले सुनाइन । ‘ब्यूरोक्रेसीबाट त्यसबेला धेरै दुःख पाएँ । घुसखोरी र कमीसनको खेल धेरै नै चल्ने गरेको थियो त्यसबेला, त्यसको शिकार भएँ । सोझो बाटोबाट अर्थात बैंकबाटै आएको पैसाको विषयलाई लिएर हैरानी दिइयो । गलत बाटोबाट आएको भए अपराधिकरण गर्नमिल्थ्यो होला तर लिगल च्यानलबाट पैसा आउँदा अनावश्यक हैरानी दिने काम भएको थियो । त्यो विषय त्यसैबेला टुंगिसकेको हो,’ उनले अगाडि भनिन्, ‘त्यसबेला हङकङको बैंकबाट नेपालको बैंकमै आएको पैसा हो । कुनै गलत बाटोबाट आएकै होइन । हङकङ खराब सूचिमा सुचिकृत भएको देश पनि होइन । नेपाल सरकारको पनि आफ्नो प्रक्रिया र कानुनी बाटो समातेर नै काम गर्नुभएको होला, मैले गलत गरेको भए कहाँ छाड्थ्यो होला त, नियम पुर्याएकै थिएँ तर दुःख दिने नियतले कमीसन माग्ने काम भएको थियो । मैंले नियमसंगत ढंगबाट पार लगाएँ ।’

धेरै काम गर्न सकिन्छ 

आफू डाँडामा बसेर आनन्दको जीवन जिउने सोचिरहेकाबेला सरकारले एउटा पवित्र संस्थालाई अझै राम्रो गर्नुपर्यो भनेर आफूलाई अवसर दिएको उल्लेख गर्दै सरकारप्रति सम्मान रहेको प्रतिक्रिया दिइन् ।

‘म पद माग्दै सरकारकहाँ गएको होइन । निवेदन दिएको पनि होइन । तर तपाईंले जिम्मेवारी लिइदिनुपर्यो भन्दा स्वीकारेको हुँ, उहाँहरुको त्यो चोखो नियतलाई सम्मान गरेको हुँ,’ उनले स्पष्ट पारिन् । 

विगतमा लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्ष बन्नका लागि ठूलो पैसाको चलखेल हुने गरेको आफूले सुन्दै आएको बताएकी उनले पैसाका नाममा संस्थालाई बदनाम गर्न नहुने पनि बताइन् । 

‘मेरो योजना डाँडामा कुटी बनाएर आनन्दको जीवन विताउने थियो । तर विश्वास गरेर सम्मानजनक पदमा अवसर दिनुभएको छ । विश्वास गर्नुभएको छ, त्यसलाई मैंले अपमान वा अस्वीकार गर्न कसरी मिल्ला र ? मैंले पनि त्यहाँ बसेर काम गर्दा विश्वभरका बौद्धमार्गीहरुलाई भेट्ने वा बुद्ध जन्मिएको देशलाई केही गर्न पाउँछु भन्ने लागेको हो,’ उनले भनिन् ।

विश्वमा लुम्बिनी एउटै मात्र रहेकाले उक्त ठाउँलाई पवित्र उद्देश्य र राम्रो योजनाका साथ धेरै काम गर्न सकिने पनि उनले औंल्याइन् । ‘स्वार्थी र लालच भएका व्यक्तिहरुको खराब नियतका कारण संस्थालाई बदनाम गराइयो । नयाँ सरकारको नयाँ रणनीतिले कतिपयको प्लान फेल भयो होला । विगतमा गरिएका गलत व्यक्ति नियुक्तिले संस्थाले काम गर्न सकेन होला, गलत दस्तावेजहरुलाई मिल्काएर अब धेरै कामहरु गर्नुपर्नेछ । विगतमा भएका खराब र गलत दस्तावेजहरु बाहिर ल्याउँछ भनेर पनि धेरैलाई डर लागेको हुनसक्ने र हालको नियुक्तिलाई विवादमा ल्याएको हुनसक्छ । तर म विचलित भएकै छैन, निराश भएको पनि छैन,’ उनले भनिन् ।

आफू कोषको जिम्मेवारी सम्हालेपछि गलत काम नगर्ने र विगतमा गलत नियतका साथ भएका कामहरु सार्वजनिक गर्ने भन्दै उनले अगाडि भनिन्,‘जिन्दगीमा मैंले पैसा अरुलाई दिनेबाहेक लिने गरेको छैन् । राम्रो काम हुनलाग्दा केही व्यक्तिहरु सक्रिय भएका छन्, ति सिमितको संख्यामा छन् । मलाई केही फरक पर्दैन ।’

नागरिकताको विषय र जिम्मेवारी

नागरिकताको विषयमा पनि आनी छोइङ डोल्माले स्पष्ट पारिन् । आफू नेपालमा जन्मिएको ५५ बर्षपछि यस्तो विषय उठाउनु जायज नभएको उनको तर्क छ ।

‘अरे म यो देशमा जन्मेको ५५ वर्ष भयो । यो विषय पनि उठाउने कुरा हो र ? सोध्नेहरुले पनि के सोधिरहेका छन्, अचम्ममा परेको छु । मनमा जे आयो सोधेर हुन्छ र ? मिडियाले पनि सम्बन्धित निकायमा गएर खोजतलास गरेर लेख्नुपर्यो नि । यस्ता कुराहरुको पछि लाग्यो भने मान्छे बौंलाउँछ । अनि नचाहिने पाप कर्ममा बेसी डराइन्छ । म भाग्यमानी मान्छे हुँ, गुरुको आशिर्वाद छ, सत्कर्ममा लागिरहेको छु, होइन र ?’ उनले अगाडि भनिन्,‘सत्कर्ममा वा धर्म कर्ममा लाग्दा केही राक्षसहरु वा भूतहरु अलिकति छटपटिन्छन नि यतिबेला त्यस्तै भइरहेजस्तो लाग्छ ।’

कोषको उपाध्यक्ष पद आफ्‌नो ठूलो जिम्मेवारी भएको उल्लेख गर्दै उक्त जिम्मेवारी पूरा गर्ने प्रतिवद्धता जनाइन् । ‘म यतिबेला धेरै डराएको छु किनभने त्यो जिम्मेवारी मलाई आइपरेको छ । पूरा गर्नुपर्ने वाध्यता छ, त्यो सक्दिन कि भनेर डराएको छु, अरु केहीको डर छैन । जिम्मेवारी कसरी पूरा गर्ने भनेर सोचिरहेको छु । तर यतिकुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु–बुद्धको सेवा गर्ने ठूलो अवसर पाएको छु, टाउकोले टेकेर पूरा गर्छु । जस्तासुकै बिघ्न आओस् बेमतलबका साथ म मेरो आफ्नो धर्म निर्वाह गर्छु,’ उनले स्पष्ट पारिन् । 

डराएर धेरैले हो–हल्ला गरे 

लुम्बिनी विकास कोषमा विगतका जिम्मेवार व्यक्तिहरुले धेरै बेथिति भित्राएकाले उनीहरु अतालिएको र डराएको उनको भनाइ छ । ‘त्यहाँ पूराना बेथितिहरु धेरै छन् । जसले बेथिति भित्र्याए उनीहरु नै डराएर हो–हल्ला गरिरहेका छन् । पैसा खर्च गरेर मेरा विरुद्धमा धेरैलाई परिचालित गरिएको छ जस्तो बुझिरहेको छु, यस्तै सुनिरहेको छु । प्रशस्त पैसा खर्च गरेर मान्छेहरु परिचालित गरिएको सुनेको छु । पूराना कर्तुतहरु सार्वजनिक हुनेमा धेरै व्यक्तिहरु डराएका छन् । अर्को कुरा बालेन सरकारविरुद्ध पनि राजनीतिक गतिविधि भएको हो कि भन्ने लागिरहेको छ,’ उनले भनिन्,‘अरुले यसरी हिलो छाप्यो भन्दैमा मुलुकलाई दुषित हुन वा फोहोर हुन दिनु हुँदैन् । मेरो कर्मले मलाई सफा कि फोहोर पार्ने भन्ने मेरो कर्ममा भर पर्छ ।’

मिडियाहरुले पनि बुद्धि विवेक र क्रसचेक गरेर समाचार सामग्री तयार गर्नुपर्ने औंल्याउँदै उनले पैसाको पछाडि दौडिन नहुने तर्क राखिन । ‘म मेरो विषयमा वा पक्षमा लेखिदिनुहोस कसैलाई भन्दिन । तर वास्तविकता र विवेक प्रयोग गरेर लेख्न आग्रह गर्छु । तर पैसा पाएर लेख्दै हुनुहुन्छ भनेर दशैं राम्रोसँग मनाउनुहोला तर पत्रकारिताको धर्म र आचार संहिता नबिर्सिनुहोला । भोलि पाप कर्मको फल त आफैले भोग्ने हो । म तुरुन्तै मिडियामा बोल्ने बोल्ने पक्षमा छैन, समय आएपछि बोल्नुपर्ला । बोल्यो भने आफ्‌नो बचाउमा बोल्यो भन्लान । पदभार ग्रहण गर्नुअघि राम्रोसँग योजना बनाएर वा हिसाबकिताब गरेर बोल्नुपर्ला,’ उनले भनिन् ।

विगतमा भएका गल्तीहरुको भार आफू भोग्न तयार नभएको उल्लेख गर्दै योजनाबद्ध रुपमा काम गर्न आफू तयार रहेको उनले स्पष्ट पारिन् । ‘एकदमै राम्रो प्लेटफर्म हो । धेरै काम गर्न सकिने ठाउँ हो । म एक बुद्धको अनुयायी भएकाले पनि भगवान बुद्धको सेवा गर्ने मौका पाएको छु । भगवान बुद्ध जस्तै सेवा गर्ने मौका पाउनु मेरो सौभाग्य हो । विगतमा विग्रिएको कोषको छविलाई शुद्ध पार्ने मेरो कर्तब्य हो । संसारबाट आएर भगवान बुद्धको पाउमा एकसाथ झुकेर नमन गर्ने एक पवित्र स्थल बनाउनु मेरो दायित्व हो । मेरो सपना र धोको त्यही हो। त्यो टाउको टेकेर भएपनि पूरा गर्नुपर्नेछ । चुनौती मोलेर काम गर्नुपर्ने छ । जिन्दगीको यो अन्तिम चुनौति हुनसक्छ । र पाँच बर्ष निर्धक्क सेवा गर्छु,’ उनले प्रतिवद्धता जनाइन् ।

तर आनी छोइङले आफ्‌ना योजनाहरु सुनाइरहँदा लुम्बिनी बचाउ महाअभियानका सह–संयोजक राम विकास चौधरी विगतमा भएका सम्झौताविपरित नियुक्ति भएकोमा भोलि शुक्रबार विरोध सभाको तयारी गरिरहेको सुनाउँछन् । ‘उहाँको नियुक्ति सरासर गलत छ । सत्तारुढ दलकै सांसदहरु पनि असन्तुष्ट हुनुहुन्छ,’ उनले भने,‘नियुक्तिका विषयमा आजपनि कार्यक्रम छ, भोलि बृहत सभाको तयारी गरिरहेका छौं ।’

उनले आनी छोइङको नियुक्तिले गलत नजिर स्थापित गर्ने र कोषको विकास हुन नसक्ने जिकिर गरे ।

काठमाडौं । विश्वभर पीएचपी प्रविधिमा देखिएको गम्भीर सुरक्षा जोखिमका कारण नेपालका केही सरकारी वेबसाइट तथा अनलाइन प्रणालीहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको छ । सफ्टवेयर विकास तथा सञ्चालन केन्द्र (एसडिओसी) ले एक जरुरी सुरक्षा सूचना जारी गर्दै सम्भावित साइबर आक्रमण र क्षति हुन नदिन सावधानीस्वरूप प्रणालीहरू बन्द गरिएको जनाएको हो ।

केन्द्रका अनुसार पीएचपी प्रविधिमा ‘PHP@Shell ’ (सिभिइ–२०२६–१०९६१८ र सिभिइ–२०२६–१०९६१९) नामक उच्च स्तरको सुरक्षा कमजोरी (सिभिएसएस ९.२) फेला परेको छ । यस जोखिमका कारण विश्वभर पीएचपीमा आधारित प्रणालीहरू प्रभावित भएका छन् । यो कमजोरीको फाइदा उठाउँदै ह्याकर वा आक्रमणकारीले बिना लगइन नै सिधै सर्भरमा कोड चलाउन र प्रणाली नियन्त्रणमा लिन सक्ने खतरा रहन्छ ।

बडादशैंको बिदाको समयमा समेत सफ्टवेयर विकास तथा सञ्चालन केन्द्र र सम्बद्ध प्राविधिक टोलीहरू जोखिम नियन्त्रण तथा प्रणाली अद्यावधिक गर्न निरन्तर खटिरहेको केन्द्रले जानकारी दिएको छ ।

प्रभावित प्रणालीहरूमा आवश्यक सुरक्षा प्याच राख्ने र प्राविधिक परीक्षण गर्ने काम भइरहेको छ । परीक्षण सम्पन्न भई पूर्ण रूपमा सुरक्षित भएसँगै बन्द रहेका सरकारी वेबसाइट तथा सेवाहरू क्रमशः पुनः सञ्चालनमा ल्याइने केन्द्रले स्पष्ट पारेको छ । अचानक सेवा अवरुद्ध हुँदा सेवाग्राहीमा पर्न गएको असुविधाप्रति केन्द्रले क्षमासमेत मागेको छ ।

एजेन्सी । साउदी अरबको दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी बुधबार साँझ भएको आक्रमणमा कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य आठ जना घाइते भएका छन्।

साउदी अरबको नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए) ले यसको पुष्टि गरेको हो।

जीएसीएले जारी गरेको आधिकारिक विज्ञप्तिअनुसार घाइते आठ जनाको अवस्था सामान्यदेखि गम्भीरसम्म रहेको छ । उनीहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको छ।

एक्समा पोस्ट गरिएको विज्ञप्तिमा जीएसीएले भनेको छ, ‘नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए) ले सन् २०२६ अक्टोबर २१, बुधबार साँझ (इस्लामिक पात्रोअनुसार १० जमाद अल(अव्वल १४४८ हिजरी) दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी आक्रमण भएको जानकारी गराउँछ।’

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार आक्रमणबाट भौतिक सम्पत्तिमा समेत क्षति पुगेको छ। क्षतिको वास्तविक अवस्थाबारे मूल्याङ्कन भइरहेको छ।

‘आक्रमणमा एक जना आवासीय व्यक्तिको मृत्यु भएको छ। साथै, सामान्यदेखि गम्भीर अवस्थासम्मका आठ जना घाइते भएका छन्। सबै घाइतेलाई आवश्यक उपचारका लागि तत्काल अस्पताल पु¥याइएको छ। आक्रमणबाट भौतिक सम्पत्तिमा पनि क्षति पुगेको छ, जसको मूल्याङ्कन भइरहेको छ। यसबारे थप जानकारी पछि उपलब्ध गराइनेछ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले साउदी अरबमा कार्यरत अत्यावश्यकबाहेकका अमेरिकी सरकारी कर्मचारी र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई साउदी अरबबाट फिर्ता गर्न आदेश दिएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता टोमी पिगोटले एक्समा लेखेका छन्, ‘इरानको समर्थन प्राप्त हुथीहरूले साउदी अरबविरुद्धका शत्रुतापूर्ण गतिविधि बढाउँदै लगेका छन्। यसमा नागरिक विमानस्थल र अन्य महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमाथिका आक्रमणसमेत समावेश छन्, जसका कारण सर्वसाधारणको ज्यान जाने र हवाई यात्रामा गम्भीर अवरोध उत्पन्न हुने गरेको छ। विदेश मन्त्रालयका कर्मचारी र उनीहरूका परिवारको सुरक्षा हाम्रो सर्वोच्च प्राथमिकता हो। उनीहरूको संरक्षण र सहयोगका लागि हामी आवश्यक सबै कदम चालिरहनेछौँ।’

अल जजिराका अनुसार यमनी सेनाका सैन्य प्रवक्ता कर्णेल माजिद अल नाजिलीले हुथी सेनाले एकै दिनमा चौथोपटक अल रय्यान विमानस्थललाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको पुष्टि गरेका छन्।

नागरिक उड्डयन पूर्वाधारमाथि निरन्तर भइरहेको आक्रमणको निन्दा गर्दै कर्णेल अल नाजिलीले विमानस्थललाई निशाना बनाउनु यमनी जनताको अत्यावश्यक सम्पत्तिमाथिको आक्रमण भएको बताएका छन्।

उनले यसलाई यमनी जनतामाथि नाकाबन्दी लगाउने उद्देश्यले गरिएको योजनाबद्ध कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

उनका अनुसार विमानस्थलमाथिको आक्रमणले यमनी जनताको हितमा प्रत्यक्ष असर पार्नुका साथै उनीहरूको आवतजावत गर्ने स्वतन्त्रतामा गम्भीर प्रतिबन्ध लगाउँछ।

अल जजिराले छुट्टै समाचारमा साउदी नेतृत्वको यमन गठबन्धनका प्रवक्ता ब्रिगेडियर जनरल तुर्की अलमालिकीलाई उद्धृत गर्दै साउदी अरबको पूर्वी प्रान्तलाई लक्षित गरी आएका चारवटा मानवरहित हवाई यान (ड्रोन) लाई गठबन्धनको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले सफलतापूर्वक अवरोध गरी नष्ट गरेको जनाएको छ।

क्षेत्रीय तनाव बढिरहेका बेला विमानस्थलका पूर्वाधारमाथि भएका पछिल्ला आक्रमणपछि यो घटना भएको हो।

यसअघि अक्टोबर १० मा किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको घातक आक्रमणमा एक भारतीय नागरिकसहित १३ जनाको मृत्यु भएको थियो भने सयौँ मानिस घाइते भएका थिए।

साउदी अरबको नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय (जीएसीए)ले अक्टोबर ११ मा जारी गरेको विज्ञप्तिमा उक्त घटनामा १२ जनाको मृत्यु भएको र ३०९ जना घाइते भएको जनाएको थियो।

त्यसपछि रियादस्थित भारतीय दूतावासले आक्रमणमा घाइते भएका एक भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यसैगरी, अक्टोबर ६ र ७ मा किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र अभा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी शृङ्खलाबद्ध आक्रमण भएका थिए। जीएसीएका अनुसार ती घटनामा तीन जनाको मृत्यु भएको थियो भने ३६ जना घाइते भएका थिए।

क्षतिको मूल्याङ्कन गर्न र सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी सुरक्षा जाँच गर्न अधिकारीहरूले विमानस्थलको सञ्चालन अस्थायी रूपमा बन्द गरेका थिए।

यसैबीच, भारतका विदेशमन्त्री एस.जयशंकरले मंगलबार पश्चिम एसियाको क्षेत्रीय अवस्था ‘गम्भीर चिन्ताको विषय’ रहेको बताएका छन्।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)का विदेशमन्त्री शेख अब्दुल्लाह बिन जायद अल नाह्यानसँगको छलफलका क्रममा जयशंकरले भारतले संवाद र कूटनीतिमार्फत शान्ति प्रवद्र्धन गर्ने हरेक पहललाई समर्थन गर्ने बताए। एएनआई

भोजपुर । पूर्वी पहाडी जिल्ला भोजपुरको पश्चिमी क्षेत्र टेम्केमैयुङ गाउँपालिकाको छिनामखुमा संचालित गोठेसिं होमस्टे पर्यटक र स्थानीयको रोजाईमा परेको ठाउँ हो । यहाँ होमस्टे संचालनमा आएसँगै अर्गानिक सत्कारले त्यहाँ पर्यटकलाई समेत लोभ्याउन थालेको छ । 

नेपाल सरकारले एक सय पर्यटकीय गन्तव्यमध्ये भोजपुरको टेम्केडाँडा ‘मुन्दुम ट्रेल’ लाई सुचिकृत गरेसंगै यहाँ घुम्न आउने बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटकको संख्यामा पनि बृद्धि हुन थालेको छ । फुर्सदलाई सदुपयोग गर्दै आफ्नो परिवार, साथीभाईसंग टेम्केडाँडा, चखेवाभञ्ज्याङ घुम्न आउने पर्यटकका लागि ‘गोठेसिं होमस्टे’ प्रमुख रोजाईमा पर्ने गरेको टेम्केमैयुङ गाउँपालिका अध्यक्ष सरोज बस्नेतले बताए । उनले मुन्दुम पदमार्ग पुर्वकै प्रमुख गन्तव्य भएकाले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्धनमा पालिका पनि लागेकाे बताए ।

यहाँ आउने तथा बस्नेहरुका लागि पुस्तकहरुको समेत ब्यवस्थापन गरिएको छ । यहाँ बिभिन्न पुस्तकहरु समेत ब्यवस्थापन गरेर अध्ययनको समेत ब्यवस्था गरिएको छ । टेम्केमैयुङ गाउँपालिका वडा नम्वर २, छिनामखुको श्यामशिलामा रहेको होमस्टे भोजपुर सदरमुकामदेखि करिव ४० किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ । स्थानीय प्रकाश राईले करिब २६ लाखको निजी लगानीमा व्यवसायिक होमस्टे सञ्चालन गर्नु भएको थियो । आफनै ५७ रोपनी जग्गामा सञ्चालन गरेको होमस्टेमा टेम्के, चखेवाडाँडाको अवलोकन पछि विश्राम गर्ने पर्यटकको आगमनमा बृद्धि हुन थालेको संचालक राईले बताए । होमस्टे खोलेपछि यहाँको पर्यटन प्रर्बद्धनको विकाससंगै यसले आम्दानीको श्रोत पनि बढाएको राईले बताए । 

गाउँपालिका क्षेत्रमा नै पहिलो पटक खुलेको होमस्टे अन्तरिक तथा बाहय पर्यटक भित्रयाउने राम्रो माध्यम बनेपछि गाउँपालिका पनि त्यसको संरक्षण र बिकासमा जुटेको छ । होमस्टेलाई प्रबद्र्धन र प्रोत्साहन गर्न टेम्के मैयुङ गाउँपालिकाले भौतिक पूर्वाधारको पहुँच समेत पुर्याएको छ । गाउँपालिकाले होमस्टेसम्म बिजुलीबत्ती र सडक पुर्याउनमा समेत सहयोग गरेको थियो ।

काठमाडौँ । आज आश्विन शुक्ल एकादशी अर्थात टीकाको दोस्रो दिन नवदुर्गाको प्रसादस्वरूप टीका थाप्न र आशीर्वाद लिन मान्यजनका घरमा जाने क्रम जारी छ।

विजयादशमीका दिन टीका थाप्न नभ्याएका आफन्त तथा चेलीबेटीहरूका लागि आज पनि दशैंको टीका लगाउने क्रम जारी छ ।

आश्विन शुक्ल एकादशी अर्थात् पापाङ्कुशा एकादशीका दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद थाप्ने परम्परा नेपाली समाजका कतिपय ठाउँमा रहिआएको छ ।

दशैंको मुख्य दिन घर पुग्न नसकेका छोरीचेली, आफन्त तथा टाढा रहेका परिवारका सदस्यहरू यस अवधिमा टीका थाप्न आउने गर्छन् । त्यसैले विजयादशमीपछि पनि घरघरमा टीका लगाउने र आफन्तसँग भेटघाट गर्ने क्रम जारी रहन्छ।

हिन्दु पात्रोअनुसार आश्विन शुक्ल पक्षको एघारौँ तिथिलाई पापाङ्कुशा एकादशी भनिन्छ । वैष्णव परम्परामा यस एकादशीलाई विशेष महत्त्वका साथ लिइन्छ । यस दिन भगवान् विष्णुको पद्मनाभ स्वरूपको पूजा–आराधना गर्ने धार्मिक मान्यता छ ।

धार्मिक ग्रन्थमा उल्लेख भएअनुसार यस एकादशीको व्रत र भगवान् विष्णुको उपासनाले पापबाट मुक्ति प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । यस दिन व्रत बस्ने, फलाहार गर्ने, पूजा–पाठ गर्ने तथा एकादशी महात्म्यको कथा श्रवण गर्ने चलन छ ।

नौ दिनसम्म पूजा आराधना गरी देवी विसर्जन गरेपछि विजयादशमीका दिनदेखि सुरु भएको प्रसाद लगाउने र मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने क्रम कोजाग्रत पूर्णिमाका दिनसम्म जारी रहन्छ।

एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फ्रान्सको पेरिसमा जारी प्रदर्शनबारे आप्रवासनलाई दोष दिएका छन् । ट्रम्पले सोमबार पेरिस चाँडै नै ‘मुस्लिम सहर’ बन्ने दाबी गरेका छन्।

उनले फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले देशको सीमा बन्द नगरेको भन्दै आलोचना समेत गरे । 

सोमबार ह्वाइट हाउस बाहिर पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले फ्रान्समा भइरहेको प्रदर्शन र हिंसाको सम्बन्ध शिक्षा वा घरेलु नीतिका मुद्दासँग नभई आप्रवासनसँग रहेको बताए।

सीमा नियन्त्रण कडा पार्न र आफूले अपराधी भनेर वर्णन गरेका व्यक्तिहरूलाई देशबाट निष्कासन गर्न असफल भए युरोपेली देशहरूले गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी पनि उनले दिए।

‘फ्रान्समा जे भइरहेको छ, त्यो अत्यन्त दुःखद अवस्था हो। किनभने त्यहाँ भइरहेको घटनाको सम्बन्ध आप्रवासनसँग छ, विद्यालयसँग होइन, अरू कुनै कुरासँग होइन। यो आप्रवासनकै विषय हो,’ ट्रम्पले भने।

उनले थपे कि फ्रान्समा थप अशान्ति हुन नदिन आफूले यसअघि नै राष्ट्रपति म्याक्रोंलाई देशको सीमा बन्द गर्न सल्लाह दिएका थिए।

‘मैले राष्ट्रपति म्याक्रोंलाई आफ्नो सीमा बन्द गर्न भनेको थिएँ। पहिलो कार्यकालमा, वर्षौँअघि उहाँलाई पहिलो पटक भेट्दा नै यस्तो भनेको थिएँ। आफ्नो सीमा बन्द गर्नुहोस्, नत्र तपाईंले समस्याबाहेक केही पाउनुहुने छैन। अहिले उनीहरूले धेरै समस्या भोगिरहेका छन्। उनीहरूले आफ्नो देशलाई माया नगर्ने, त्यहाँका भवन र कलालाई माया नगर्ने मानिसहरूलाई देशभित्र प्रवेश गर्न दिएका छन्,’ ट्रम्पले भने।

म्याक्रोंसँगको आफ्नो सम्बन्धबारे उल्लेख गर्दै ट्रम्पले फ्रान्सेली राष्ट्रपति आफ्नो मित्र भएको तर विश्वभरका मानिसहरूलाई फ्रान्स प्रवेश गर्न दिएर उनले गल्ती गरेको बताए।

‘इमानुएल मेरा मित्र हुन्। मैले उनलाई धेरै पहिले नै फ्रान्समा ठूलो गल्ती गरिरहनुभएको छ भनेको थिएँ। तपाईंले संसारभरका सबै मानिसलाई आउन दिइरहनुभएको छ। पूरै संसार नै आइरहेको छ,’ उनले भने।

‘र, तपाईंलाई थाहै छ, पेरिस चाँडै नै मुस्लिम सहर बन्नेछ। त्यो त सहमति भएको कुरा थिएन। त्यो हाम्रो सहमति थिएन। मैले इमानुएललाई आफ्नो सीमा बन्द गर्नुपर्छ भनेको थिएँ,’ ट्रम्पले थपे।

युरोपको भविष्यबारे सोधिएको प्रश्नमा ट्रम्पले महादेशभरिका देशहरूले सीमा नियन्त्रण बलियो बनाउनुपर्ने र आपराधिक गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई देशबाट हटाउनुपर्ने चेतावनी दिए।

फ्रान्स, इटाली र अन्य युरोपेली देशहरूमा भइरहेको अशान्तिको उदाहरण दिँदै ट्रम्पले आप्रवासनप्रतिको आफ्नो आलोचना दोहोर्याए।

फ्रान्समा निरन्तर अशान्ति भइरहेका बेला ट्रम्पको यस्तो अभिव्यक्ति आएको हो। हिंसात्मक घटना र लुटपाटपछि फ्रान्सेली अधिकारीहरूले विभिन्न क्षेत्रमा रातिको समयमा आवतजावतमा प्रतिबन्ध लगाउनुका साथै सुरक्षा व्यवस्था कडा पारेका छन्।

बोर्दो सहरको केन्द्रमा सप्ताहन्तमा व्यापक लुटपाट र हिंसा भएपछि स्थानीय अधिकारीहरूले साथमा अभिभावक नभएका नाबालिगहरूका लागि एक सातासम्म रातिको कफ्र्यु लगाउने घोषणा गरेका छन्।(एएनआइ)